in epiſtolā Tad Corinthios XII

dicit̉ de quibuſdā ꝙ ducebant̉ cum amara neceſſitate indie natalis regis ad ſacrificia. Uel etiā inſtinctu demonū qui ad hoc precipue anhelant vt diuinus cultus eisexhibeat̉: ẜm illud Mat. 4. Hec oīa tibi dabo ſi cadensadoraueris me. Ibant ergo ad idola colenda ꝓut ducebant .i. ſine aliqua reſiſtentia ſicut de iuuene etiā vecorde dicit̉ Prouer. 7. Statim eā ſequit̉ quaſi bos ductusad victimā. Per hoc ergo apparet ꝙ hō ante ſuſceptaꝫgratiā prompte currit in peccatū ſine reſiſtentia. Specialiter aūt facit mentionē de peccato idolatrie ꝓpter tria.Prīo quidē qꝛ hoc ē peccatū grauiſſimum introducerealiū deū ſicut grauiſſime peccaret cōtra regē qui aliumregē in regno eius introduceret. Vnde dicit̉ Iob. 31. Sividi ſolē cū fulgeret ⁊ lunā incedentē clare ⁊ oſculatus ſimanū meam ſcꝫ quaſi cultor ſolis ⁊ lune que ē iniqͥtasmaxima ⁊ negatio cōtra deū altiſſimū. Scd̓o qꝛ a peccato idolatrie oīa alia peccata oriebant̉: ẜm illud Sap. 14Nephandoꝝ idoloꝝ cultura omnis mali cā eſt. Tertioqꝛ hoc peccatū apud gentiles cōmune erat ⁊ nō reputabatur. Vnde in pͣs. dicit̉. Omnes dij gentiū demonia.Eſt autē cōſiderandū ꝙ quidā dixerūt hoīem in peccato mortali exiſtentē ſine gratia quidē nō poſſe a peccatocui ſubiacet liberari: qꝛ remiſſio peccatoꝝ nō fit niſi pergratiam: ẜm illud Ro. 3. Iuſtificati ꝑ gratiā eius: poſſeautē ſe p̄ſeruare a peccato mortali ſine gratia per liberūarbitriū. Sed hec poſitio nō videt̉ vera. Primo quidēqꝛ nō pōt aliquis ſe a peccato mortali p̄ſeruare niſi omnia legis precepta ſeruādo: cū nullus mortaliter peccetniſi tranſgrediēdo aliqd̓ legis preceptū ⁊ ita poſſet aliquis obſeruare oīa legis precepta ſine gratia qd̓ eſt hereſis pelagiana. Scd̓o qꝛ charitatē per quā deus diligit̉ſuꝑ oīa nullus pōt habere ſine gratia: ẜm illud Ro. 5.Charitas dei diffuſa eſt in cordibꝰ noſtris per ſpiritumſanctū qui datus ē nobis. Nō poteſt autē eſſe ꝙ hō oīapeccata declinet niſi deū ſuꝑ oīa diligat: ſicut illud magis cōtemnit̉ qd̓ minus diligit̉. Poterit ergo eſſe ꝑ aliqd̓ tēpꝰ ꝙ ille qui caret gratia a peccato abſtinebit quouſqꝫ occurrat illud ꝓpter qd̓ dei p̄ceptū cōtemnet a quoducitur ad peccandum. Signanter autē apl̓s dicit: ꝓutducebamini. ¶ Deinde cū dicit. Ideo notū vobis facio⁊cͣ. cōcludit duos effectꝰ gratie quoꝝ primus ē ꝙ facitabſtinere a peccato. Scd̓s ē ꝙ facit oꝑari bonū ⁊ hoc ponit ibi. Et nemo pōt ⁊cͣ. Dicit ergo prīo exquo qn̄ ſinegratia eratis prōpte ad peccandū currebatis. Iō notuꝫvobis facio ꝙ ſi gratiā habuiſfetis hoc vobis nō contigiſſet. Nemo enī in ſpū dei ⁊cͣ. id ē ꝑ ſpūm dei loquensdicit anathema ieſu ⁊cͣ .i. blaſphemiaꝫ contra ieſum ẜmillud Io. 4. Oīs ſpūs qui ſoluit ieſum ex deo nō ē. Notandū ꝙ ſupra poſuit grauiſſimū peccatū qd̓ ē blaſphemia qd̓ per gratiā declinat̉ vt de alijs minoribꝰ peccatisintelligat̉. Pōt aūt per hoc qd̓ dicit̉ anathema ieſu intelligi qd̓libet peccatū mortale. Anathema em̄ ſeꝑationē ſignificat. Dicit̉ ab ana qd̓ ē ſurſum: ⁊ theſis qd̓ ē poſitio quaſi ſurſū poſitū: qꝛ olim res que ab vſu hominuꝫſeꝑabant̉ ſuſpendebant̉ in templis vel in locis publicisOē aūt peccatū mortale ſeparat a ieſu: ẜm illud Eſa. 59Iniquitates veſtre diuiſerunt inter vos ⁊ deū veſtrum.Quicūqꝫ ergo mortaliter peccat dicit corde vel ore anathema .i. ſeꝑationē a ieſu. Nemo ergo in ſpū dei loquēsdicit anathema ieſu: qꝛ nullus ꝑ ſpūm dei peccat mortaliter: qꝛ vt dicit̉ Sap̄. 1. Spūs ſanctꝰ diſcipline effugietfictū: ſed ẜm hoc videt̉ ꝙ quicunqꝫ habet ſpm̄ ſanctumnō poſſit peccare mortaliter: qꝛ etiā d̓e prīe. Io. 3. Oīsqui natus eſt ex deo peccatū non facit. qm̄ ſemē ipſiusin eo manet. Sed dicendū eſt ꝙ quātū eſt ex ſpiritu deihō nō facit pctm̄ ſed magꝭ a peccato retrahit̉: pōt tamē

pctm̄ facere ex defectu voluntatis humane que ſpirituiſancto reſiſtit: ẜm illud Act̉. 7. Vos aūt ſemꝑ ſpūi ſctōreſiſtitis. Nō em̄ per ſpūm ſanctū inhabitantē tollit̉ facultas peccandi a libero arbitrio totaliter inᵉ vita p̄ſenti⁊ ideo ſignanter apl̓s nō dixit. Nemo ſpm̄ dei habensſed nemo in ſpū dei loquēs. ¶ Deinde cū dicit. Et nemopōt ⁊cͣ. ponit ſecundū effectū gratie ſcꝫ ꝙ ſine ea hō nōpōt bonū oꝑari. Dicit ergo. Et nemo pōt dicere ꝙ ieſusē dominꝰ niſi in ſpū ſancto. Cōtra qd̓ videt̉ eſſe qꝛ ꝑ ſpm̄ſanctū hō introducit̉ in regnū celoꝝ: ẜm illud p̄s. Spiritus tuꝰ bonꝰ deducet me in terrā rectā. Dn̄s aūt dicitMat. 7. Nō oīs qui dicit dn̄e dn̄e intrabit in regnū celorū. Nō oīs ergo qui dicit dn̄m ieſū dicit hoc in ſpirituſcō. Dicendū ē autē ꝙ dicere aliqͥd inſpū ſcō pōt intelligi dupliciter. Uno mō in ſpū ſcō mouēte ſꝫ non habito.Mouet em̄ ſpūſſanctꝰ corꝑa aliquoꝝ ad loquēdū quosnō inhabitat. ſicut legit̉. Ioh. 11. Ꝙ caiphas hoc qd̓ devtilitate mortis xp̄i p̄dixerat a ſemetip̄o nō dixit ſed perſpm̄ ꝓphetie. Balaam etiā multa vera p̄dixit motus aſpū ſcō. vt legit̉ numeri. 23. ⁊ .24. licet eū non haberet.Scd̓m hoc ergo intelligendū ē ꝙ nullus pōt dicere qd̓cunqꝫ veꝝ niſi a ſpū ſcō motꝰ qui ē ſpūs veritatꝭ. de quod̓r Io. 16. Cū autē venerit ille ſpūs veritatꝭ docebit voſoēm veritatē. Un̄ ⁊ in glo. Ambro. dicit. Oē veꝝ a quocunqꝫ dicat̉ a ſpū ſcō ē. Et ſpēaliter in illis q̄ ſunt fidei q̄ꝑ ſpēalem reuelationē ſpūſſancti ſunt habita inter que ēꝙ ieſus ſit omniū dn̄s. Un̄ Act̓ d̓r. 4. Certiſſime ſciatoīs domꝰ iſrl̓ qꝛ deus fecit hunc dn̄m ieſuꝫ quē vos crucifixiſtis. Alio mō loquit̉ aliquis in ſpū ſcō mouente ethabito. Et ẜm hoc etiā pōt verificari qd̓ hic dicit̉. ita tn̄ꝙ dicere accipiat̉ nō ſolū ore ſed etiā corde ⁊ oꝑe. Dicit̉enī aliquid corde: ẜm illud p̄s. Dixit inſipiens in cordenō ē deꝰ. Dicit̉ etiā aliqͥd oꝑe inqͣtū exteriori oꝑe aliqͥsſuū ꝯceptū manifeſtat. Nemo ergo niſi habēdo ſpm̄ ſanctū pōt dicere ieſū dn̄m. ita ſcꝫ ꝙ nō ſolū hoc ore ꝯfiteat̉ſed etiā corde reuereat̉ ip̄m vt dn̄m: et oꝑe obediat ipſiquaſi dn̄o. Sic igit̉ ex verbis p̄miſſis tria circa gr̄am cōſiderare poſſumꝰ. Prīo ꝙ ſine ea pctm̄ homo vitare nōpōt. ẜm illud. p̄s. Niſi qꝛ dn̄s adiuuit me paulominusin inferno habitaſſet aīa mea. Scd̓o ꝙ ꝑͤ eā vitat̉ pctm̄ẜm illud prīe Io. 3. Qui natus ē ex deo nō peccat. Tertio ꝙ ſine ea nō pōt homo bonū facere: ẜm illud Io. 15.Sine me nihil poteſtis facere. ¶ Deinde cū dicit. Diuiſiones vero ⁊cͣ. Incipit diſtīguere gratias gratis datas⁊ prīo diſtinguit eas in gęnerali. Scd̓o manifeſtat ī ſpeciali ibi. Unicuiqꝫ aūt dat̉ ⁊cͣ. In his aūt que ꝑ gratiamſpūſſancti cōferunt̉ tria oportet cōſiderare. Prīo qͥdemfacultatem hoīm ad oꝑandum. ſcd̓o auctoritatem. tertioexecutionē vtriuſqꝫ. Facultas quidē habet̉ ꝑ donū gratie. puta ꝑ ꝓphetiā vel poteſtatē faciendi miracula autꝑ aliquid hmōi. auctoritas aūt habet̉ per aliqd̓ miniſteriū. puta per apoſtolatū vel aliquid hmōi. Executio aūtpertinet ad oꝑationem. Primo ergo diſtinguit gratiasScd̓o mīſteria. Tertio operationes. Quātum ergo adprimū dicit Oſtendi neceſſitatem gratie que tn̄ nō totaliter aduenit omnibꝰ niſi xp̄o cui datꝰ ē ſpiritus non admenſuram: vt dicitur Ioh. 3. ſed quantū ad alios ſunt diuiſiones gratiarum: quia quidā habundant in vna: quidam in alia. Sicut enī in corpore naturali caput hꝫ oēsſenſus nō autem alia membra: ita in eccleſia ſolus xp̄ushabet omnes gratias que in alijs membris diuidunturquod ſignificattur Gen̄. 12. Ubi dicitur ꝙ fluuiꝰ ſcꝫ gratiarū egrediebatur ad irrigandum paradiſum qui indediuiditur in quattuor capita. Et Matth. 25. dicitur. EtꝘ vni dedit quinqꝫ talenta: alij duo: alij vnum. Etquāuis dona gratiarum ſint diuerſa que a diuerſis ha-