Explanatio ſancti Thome
ſeruatum videtur in principio legis lationis tam noueꝙͣ veteris. Legimus em̄ Exo. 32. Propter peccatū vituli aurei adorati multa milia hoīm ꝑempta. Rurſuꝫ legitur Act̉. 5. Propter pctm̄ mendacij ⁊ furti ananiam⁊ ſaphirā interijſſe. Un̄ ⁊ ꝓpter pctm̄ huiꝰ ſacramentiindigne ſumpti aliqͦ in pͥmitiua eccl̓ia puniebant̉ a deo īfirmitate corꝑali vl̓ etiā morte. Un̄ dicit. Iō .ſ. in ſignūfuturi iudicij. Inter vos ml̓ti indigne ſumētes corpusxp̄i ſunt infirmi corporaliter. p̄s. Multiplicate ſunt infirmitates. Et imbecilles .i. longa inualitudine laborātesEt dormiūt multi .ſ. morte corporali ẜm ꝙ ſumitur dormitio. 1. ad Theẜ. 4. Rolumꝰ vos ignorare de dormientibꝰ. ¶ Deinde cum dicit. Ꝙ ſi noſmetip̄os ⁊cͣ. aſſignat duplicē rōnem p̄dicti ſigni. quaꝝ prīa ſumit ex parte noſtri. Scd̓a ex ꝑte dei ibi. Cū iudicamur aūt. ⁊cͣ. Eꝑte aūt noſtra cā diuine punitiōis ē negligentia qua innobiſip̄is pctā cōmiſſa punire negligimus. Un̄ dicit: ꝙſi noſmetipos diiudicaremus redarguendo ⁊ puniendopeccata noſtra nō vtiqꝫ iudicaremur .i. nō puniremur adn̄o: neqꝫ poſtmodū in futuro: neqꝫ etiā in preſenti. Sꝫcōtra ē qd̓ ſupra. 4. dictū ē. Sꝫ neqꝫ meip̄m iudico. EtRo. 14. dicit̉. Beatus qui nō iudicat ſemetip̄m. Sꝫ dicendū ē ꝙ aliqͥs pōt ſeip̄m iudicare tripl̓r. Uno mō diſcutiendo. ⁊ ſic aliquis dꝫ iudicare ſeip̄m: ⁊ ꝙͣtuꝫ ad oꝑap̄terita ⁊ ꝙͣtū ad futura ẜm illud Gal̓. vlt̓. Opus ſuumꝓbet vnuſquiſqꝫ. Alio mō ſnīaliter ſeip̄m abſoluendoquaſi iudicando ſe innocentē ꝙͣtuꝫ ad p̄terita: ⁊ ẜm hocnullus dꝫ iudicare ſeip̄m: vt .ſ. ſe innocentē iudicet. ẜmillud Iob. 9. Si iuſtificare me voluero os meū cōdēnabit me. Si innocentē me oſtēdero prauū me cōprobabitTertio mō rep̄hendendo vt .ſ. faciat aliqͥd qd̓ ipſe iudicat eē malū. Et hoc mō intelligit̉ qd̓ inductū ē. Beatuseſt qui nō iudicat ſemetip̄m in eo qd̓ probat. Sꝫ ꝙͣtumad ea q̄ iam fecit debet quilibet ſeip̄m iudicare: rephendendo ⁊ puniēdo ꝓ maleficijs. Vū̄ d̓r Iob. 13. Uias meas in cōſpectu eius arguā. ⁊. 23. Ponā corā eo iudiciū⁊ os meū replebo increpatiōibꝰ. Et de hoc iudicio aug.dicit in li. de pnīa ⁊ inducit̉ hic in glo. Verſetur an̄ oculos nr̄os imago futuri iudicij ⁊ aſcendat hō aduerſuꝫ ſeante faciē ſuā: atqꝫ cōſtituto in corde iudicio aſſit accuſans cogitatio ⁊ teſtis cōſcīa ⁊ carnifex cor. Inde quidēſanguis animi ꝯfitentis ꝑ lachrymas ꝓfluat: poſtremoab ip̄a mente talis ſnīa proferat̉: vt ſe indignū hō iudicet ꝑticipē corporis ⁊ ſanguinis dn̄i. ¶ Deinde cum dicit. Cū iudicamur aūt ⁊cͣ. ponit cām q̄ ē ex ꝑte dei dicēsCū iudicamur aūt a dn̄o .i. in hoc mūdo punimur. Corripimur .i. hoc fit ad correctionē noſtrā. duꝫ ſcꝫ quilibetꝓpter penā quā ſuſtinuit a pctō recedat. Un̄ ⁊ Iob. 5.dicit̉. Beatus vir qui corripitur a dn̄o. Et Prouer .3.Quē diligit dn̄s corripit. Uel etiā dum ꝑ penaꝫ vniusalius peccādo deſiſtit. Prouer. 19. Peſtilente flagellato: ſtultus ſapiētior erit. Et hoc iō vt nō dānemur eterna dānatione in futuro cū hoc mūdo .i. cū hoībus mundanis. ¶ Deinde cum dicit. Itaqꝫ frēs mei. ⁊c̄. reduciteos ad debitā obſeruantiā. ⁊ prīo ponitur id qd̓ nūc ordinat. Scd̓o ponitur ꝓmiſſio de ordinatiōe futura. ibi.Cetera aūt. Circa primū tria facit. Prīo ponit ordinationē ſuā dicens. Itaqꝫ frēs mei. ⁊c̄. ne vnuſquiſqꝫ cenaꝫſuā p̄ſumat ad manducandū cū conuenitis .ſ. in eccl̓a admanducandū .ſ. corpus xp̄i inuicē expectate. vt .ſ. ſimulomnes ſumatis. Un̄ ⁊ Exo. 12. dicitur. Imolabit edummultitudo filiorū iſrael. Scd̓o excludit excuſationem dicens. Si quis aūt eſurit ⁊cͣ. ⁊ nō pōt tm̄ expectare domimanducet .ſ. cōes cibos: poſtmodū euchariſtiā non ſumpturus. Eccl̓. 36. Omnē eſcam manducabit vēter. Tertio rōnem aſſignat dicens. Vt nō cōueniatis .ſ. ad ſumē
dum corpus xp̄i in iudiciū .i. in veſtrā cōdemnationem.¶ Deinde ponit̉ promiſſio cū dicit. Cetera .ſ. q̄ nō ſunttanti ꝑiculi cū venero p̄ſentialiter diſponaꝫ qualiter ſcꝫea cōſeruare debeatis. Ex quo pꝫ ꝙ eccl̓ia multa habetex diſpoſitiōe apoſtoloꝝ que in ſacra ſcriptura nō continent̉. Eccl̓. 10. Ciuitates inhabitabunt .i. eccl̓ie diſponentur per ſenſum prudentiū ſcꝫ apoſtolorum.Incipit capitulū duodecimū.C ſpūalibus aūt nolo vos ignorare frēs. Scitis aūt qm̄ cum gēd 1Ites eſſetis ad ſimulacra muta ꝓut ducebamini euntes ideo notūvobis facio. ꝙ nemo in ſpū dei loquēs dicitanathema ieſu. Et nemo pōt dicere dn̄s ieſus niſi in ſpūſancto. Diuiſioues vero gratiarū ſunt. idem aūt ſpūs. Et diuiſiōes miniſtrationū ſunt: idē aūt dn̄s. Et diuiſiōesoperationū ſunt. idem vero deus qui operatur omnia in omnibusPoſtꝙͣ apl̓s ꝓſecutꝰ ē de tribꝰ ſacramētis .ſ. baptiſmomr̄imonio ⁊ euchariſtia: hic incipit determinare de hisq̄ ꝑtinēt ad rē ſacramentoꝝ. Eſt auteꝫ duplex resᶠ ſacramēti. Una ſignificata ⁊ ꝯtenta .ſ. gl̓ia reſurrectiōis q̄ infine expectat̉. Prīo ergo agit de donis gr̄aꝝ. Scd̓o degl̓ia reſurrectiōis. 15. ca. ibi. Notū aūt vobis facio. ⁊cͣ.Circa primū agit de gratijs gratis datis. Scd̓o prefertoībꝰ his charitatē q̄ ꝑtinet ad gr̄am gratū facienteꝫ .13.ca. ibi. Si linguis hoīm ⁊cͣ. Tertio cōꝑat gr̄as gratisdatas ad inuicē. 14. ca. ibi Sectamini charitatem ⁊cͣ.Circa primū duo facit: prīo ꝓhemial̓r exponit qͥd intendat dicēs. Dixi ꝙ cetera q̄ ꝑtinēt ad vſum ſacramētoruꝫcū venero diſponā. Sꝫ q̄dam ſtatim vobis tradere oꝫ. ⁊hoc ē qd̓ dicit De ſpūalibꝰ aūt .i. de donis gr̄arū q̄ ſunta ſpū ſcō:o frēs nolo vos ignorare Eſt em̄ maximū genꝰingratitudinis ignorare bn̄ficia accepta: vt ſeneca dicitin lib. de bn̄ficijs: ⁊ iō vt hō nō ſit deo ingratꝰ nō debetſpūales gr̄as ignorare. ſupra. 2. Spiritū accepimꝰ qͥ exdeo ē vt ſciamꝰ q̄ a deo donata ſunt nobis. Eſa. 5. Propterea captiuꝰ ductꝰ eſt ppl̓s meꝰ qꝛ nō habuit ſcīam .ſ.ſpūaliū. Scd̓o ibi. Scitis qm̄ cū gentes ⁊cͣ. ꝓſequit̉ ſuāintētionē: ⁊ prīo oſtēdit ſpūaliū grarū neceſſitatē. Scd̓oponit gr̄aꝝ diſtributione ibi. Diuiſiōes vero ⁊c̄. Neceſſitas aūt alicuiꝰ rei maxīe cognoſcit̉ ex defectu ip̄iꝰ. Un̄circa primū duo facit. Prīo ponit defectū quē patiebāt̉ante ſuſceptā gratiā. Scd̓o ꝯcludit gratie neceſſitatē ibiIō notū vobis ⁊cͣ. Dicit ergo prīo. Scitis qͣſi exꝑti qm̄cū eſſetis gētes .i. gentiliter viuētes nōdū ſuſcepta gr̄aꝑ baptiſmū. Gal̓. 2. Nos em̄ natura iudei nō ex gētibuspctōres. Ephe. 4. Gentes ambulāt in vanitate ſenſusſui. Eratis eūtes quaſi ꝓmpta mēte ⁊ aſſidue: ẜm illudIere. 8. Oēs cōuerſi ſūt ad curſū ſuū quaſi equus in impetu vadens in p̄liū. Prouer. 1. Pedes eoꝝ ad malumcurrūt. Ad ſimulacra muta ſcꝫ adorāda ⁊ colenda: ẜm illud p̄s. Os hn̄t ⁊ nō loquent̉. Et ponit ſpēaliter ī eis defectū locutiōis: qꝛ locutio ē ꝓpriꝰ effectꝰ cognitiōis. vn̄on̄dit̉ nō intelligere ſimulacra: ⁊ ꝑ ꝯn̄s nihil diuinitatꝭhabere ſi ſunt muta. Et hoc ꝓut vt ducebamini .i. ſinealiqua reſiſtētia. Ducebant̉ aūt vel allecti ex pulchritudine ſimulacroꝝ. Vnde d̓r in epiſtola ieremie. Videbitꝭin babylonia deos aureos ⁊ argēteos videte ne metusvos capiat in ip̄is. Aut etiam ex imperio alicuius principis ſicut legitur Dan̄ 3. ꝙ nabuchodonoſor cogebathomines adorare ſtatuam auream. ⁊ ſecūdi Macha. 6.