Explanatio ſancti Thome
pro omnibus: ẜm illud prīe Ioh. 2. Ipſe eſt propitiatiopro peccatis noſtris: nō pro noſtris autē tantū: ſed etiaꝫpro totius mūdi. Sed quia quidā ſe reddunt indignosad recipiendū talem effectum: quantū ad efficaciam dicitur eſſe effuſus pro multis in quibus habet effectū paſſio xp̄i. Dicit aūt ſignanter pro vobis ⁊ pro multis: quiahoc ſacramentū valet in remiſſionem pctōrū ſumentibꝰper modū ſacramenti. qd̓ notat̉ ſignanter cum d̓r. Provobis quibus dixerat accipite. Ualet etiam per modumſacrificij multis non ſumentibus pro quibꝰ offert̉ quodſignificat̉ cum d̓r. Et pro multis. Secūdo virtꝰ eius cōſideratur per cōparationē ad vitā iuſticie quā facit per fidem: ẜm illud Ro. 3. Iuſtificati gratis per gr̄am ip̄iusper redemptionē que eſt in xp̄o ieſu quem propoſuit propiciatorem per fidē in ſanguinē ip̄ius. Et quantum adhoc dicit. Myſterium .i. occultū fidei. qꝛ ſcꝫ fides paſſionis xp̄i erat occulta ī omnibꝰ ſacrificijs veteris teſtamēti: ſicut veritas in ſigno. Hoc aūt eccl̓ia habet ex tradition apoſtoloꝝ cū in canone ſcripture nō inueniat̉. Tertio virtus eius attendit̉ quantū ad vitam glorie in quaꝫper paſſionē xp̄i intorducimur. ẜm illud Heb̓. 10. Habentes fiduciā in introitum ſanctoꝝ in ſanguine xp̄i. Etquantū ad hoc dicit. Noui ⁊ eterni teſtamenti. Eterni ſiquidē qꝛ eſt diſpoſitio de hereditate eterna. Noui autēad dr̄iam veteris: qꝛ temporalia promittebat. Un̄ Heb̓.9. dicitur. Ideo noui teſtamenti mediator eſt vt morte ītercedente repromiſſionē accipiant qui vocati ſunt eterne hereditatis. ¶ Deinde cū dicit. Hoc facite. ⁊cͣ. Iniūgit vſum huius ſacramenti dicēs. Hoc facite quotienſcunqꝫ ſumetis in meā cōmemorationē .i. in memoriammee paſſionis. Unde ⁊ Tren̄. 3. dicit ꝓpheta. Memoria memor ero ⁊ tabeſcet in me aīma mea. Et Eſa. 43.Miſerationū dn̄i recordabor. Eſt aūt notandū ꝙ in calice principaliter quidē debet poni vinū rōibus ſupradictꝭDebet aūt apponi ⁊ aqua. Probabile em̄ ē ꝙ xp̄s in cena vinū mixtū diſcipulis dederit ꝓpter cōſuetudinemterre illius in qua vt tēperet̉ fortitudo vini ab omnibusvinū bibitur aqua mixtū. Vnde ⁊ Prouer. 9. ſapīa dicitBibite vinū qd̓ miſcui vobis. Nihilominus tn̄ aqua vino mixta ſignificat ppl̓m xp̄ianū: xp̄o per paſſionē cōiunetum. ẜm illud Apoc. 17. Aque populi ſunt ⁊ gentes.Et ꝑticipatio ſanguinis xp̄i a fidelibꝰ ꝑtinet ad vſum ſacramenti qui nō ē de neceſſitate huius ſacramēti. Sꝫ poteſt vinū cōſecrari abſqꝫ aqua licet peccet qui ſic cōſecratnō ſeruās ritū eccleſie. Et iō ſi ſacerdos ante cōſecratōꝫvini aduertat ꝙ aqua nō fuerit appoſita calici debet apponere. Si vero poſt cōſecrationem aduertat nō debetapponere ſed debet ꝑficere ſacramentuꝫ. Nihil em̄ poſtcōſecrationē eſt ſanguini xp̄i miſcendū: qꝛ talis ꝑmixtionō poſſet eſſe ſine qualicunqꝫ corruptiōe vini cōſecrati:qd̓ pertinet ad crimē ſacrilegij. Dicunt autē quidā ꝙ cūde latere xp̄i pendentis in cruce fluxerit ſanguis ⁊ aquavt legit̉. Io. 19. Sicut vinū cōuertit̉ in ſanguinē: ita acͣin aquā. Sed hoc nō cōpetit qꝛ in illa aqua figurat̉ ablutio que ē ꝑ baptiſmū. Et iō alij dicunt ꝙ facta conuerſione vini in ſanguinē aqua remanet in ſua ſubſantia. ⁊circūtegitur accidentibꝰ vini. Sed nec hoc cōpetit quiaaqua admiſcet̉ vino ante cōſecrationē qn̄ non differt abalio vino Unde nō ſeorſū manet ſed ꝑmiſcet̉. ⁊ iō dicendum eſt ꝙ aqua cōuertit̉ in vinū: ⁊ ſic totū cōuertitur inſanguinem xp̄i. Propter qd̓ mos eſt modicū de aqua apponere ⁊ p̄cipue ſi ſit vinū debile qd̓ nō poteſt niſi modicum aque ī ſeip̄m cōuertere. ¶ Deinde cū dicit. Quotienſcunqꝫ. ⁊cͣ. exponit verba domini que dixerat. Hoc faſcite in meā cōmemorationeꝫ dicens. Quotienſcūqꝫ em̄manducabitis panē hunc ⁊cͣ. Et dicit panē propter ſpeſ
cies remanētes. Dicit aūt hunc ꝓpter ideꝫ numero corpus ſignificatū ⁊ cōtentū. Et calice .ſ. hunc bibetis mortē dn̄i annūciabitis rep̄ſentando .ſ. eam ꝑ hoc ſacr̄m Ethoc donec veniat .i. vſqꝫ ad vltimū eius aduentū in quodat̉ intelligi ꝙ hic ritus eccl̓ie nō ceſſabit vſqꝫ ad finemmundi. ẜm illd̓ Mat. vlt. Ecee ego vobiſcū ſū vſqꝫ ad cōſumationē ſeculi. ⁊ Luc̄. 21. Non preteribit generatiohec .ſ. eccl̓ie donec omnia fiant.¶ Lectio ſeptima.Taqꝫ quicunqꝫ māducauerit panē⁊ biberit calicē dn̄i indigne: reuserit corporis ⁊ ſanguinis dn̄i Probet aūt ſeipſū hō. ⁊ ſic de pane illo edat ⁊ decalice bibat. Qui enī māducat ⁊ bibit indigne: iudiciū ſibi māducat ⁊ bibit. nō diiudicans corpus dn̄i. Ideo inter vos multi infirmi ⁊ imbecilles ⁊ dormiunt multi. Ꝙ ſinoſmetip̄os diiudicaremꝰ. nō vtiꝙ iudicaremur. Dum iudicamur aūt a dn̄o corripimur. vt nō cū hoc mūdo damnemur. Itaqꝫfrēs mei cū cōuenitis ad māducandū inuicem expectate. Si qͥs eſurit domi māducetvt nō in iudiciū cōueniatis. Cetera autemcum venero diſponam.Poſtꝙͣ apl̓s oſtendit dignitatē huiꝰ ſacr̄i: hic excitat fideles ad ſumendū illud reuerenter: ⁊ prīo ponit ꝑiculūqd̓ īminet indigne ſumētibꝰ. Scd̓o adhibet ſalutare remediū ibi. Probet autē. ⁊cͣ. Dicit ergo prīo. Itaqꝫ exqͥhoc qd̓ ſacramentaliter māducat̉ ē corpus xp̄i: ⁊ qd̓ bibitur ē ſanguis xp̄i: Quicūqꝫ māducauerit hunc panē vl̓biberit caliceꝫ dn̄i indigne reus erit corꝑis ⁊ ſanguinisdn̄i. In quibꝰ verbis prīo cōſiderandū ē qual̓r aliqͥs indigne māducat ⁊ bibit. qd̓ quidē ẜm glo. contingit dupliciter. Prīo quidē ꝙͣtū ad celebrationē huiꝰ ſacr̄i: qꝛſ. aliqͥs alit̓ celebrat ſacr̄m euchariſtie ꝙͣ a xp̄o traditū ēputa ſi offerat in hoc ſacr̄o aliū panē ꝙͣ triticeū vel aliūliquorē ꝙͣ de vite. Un̄ Leuit̓. 10. dicit ꝙ nadab ⁊ abiudfilij aaron obtulerunt corā dn̄o ignē alienū qd̓ eis preceptū nō erat: egreſſuſqꝫ ignis a dn̄o deuorauit eoſ. Scd̓oex hoc ꝙ aliqͥs nō deuota mēte accedit ad euchariſtiaꝫ.que quidē indeuotio qn̄qꝫ ē veniale: puta cū aliquis diſtracta mente ad ſecularia negocia accedit ad hoc ſacr̄mhabitualit̓ retinēs debitā reuerentiā ad ip̄m: ⁊ talis indeuotio lꝫ impediat fructū huiꝰ ſacr̄i qͥ ē ſpūalis refectōnō tn̄ facit reū corꝑis ⁊ ſanguinis dn̄i: ſicut hic apl̓s loq̄tur. Quedā vero indeuotio ē pctm̄ mortale: q̄ .ſ. ē cū cōtemptu huiꝰ ſacr̄i ꝓut d̓r: Malac. 1. Vos polluiſtis nomē meū in eo qd̓ dicitis. Mēſa dn̄i contaminata ē ⁊ qd̓ſupponit̉ cōtēꝑtibile. Et de tali indeuotiōe loquit̉ glo.Tertio mō d̓r aliqͥs indignus ex eo ꝙ cū voluntate peccandi mortaliter accedit ad eu chariſtiam. Dicit̉ em̄ Leuit̓. 21. Nō accedat ad altare q̄ maculā hꝫ. Intelligituraliqͥs maculā pctī hr̄e ꝙͣdiu ē in volūtate peccandi q̄ tn̄tollit̉ ꝑ pnīam. Per ꝯtritionē qͥdem q̄ tollit voluntateꝫpeccādi cū ꝓpoſito ꝯfitendi ⁊ ſatiſfaciēdi ꝙͣtū ad remiſſione culpe ⁊ pene eterne. ꝑ cōfeſſionē aūt ⁊ ſatiſfactiōeꝫquātū ad totalē remiſſionē pene ⁊ recōciliationē ad mēbra eccl̓ie. Et iō ī ncc̄itate qͥdē puta qn̄ aliqͥs copiā ꝯfeſſoris hr̄e nō p̄t ſufficit cōtritio ad ſūptōꝫ huiꝰ ſacr̄i. Regulariter aūt debet cōfeſſio precedere cum aliqua ſatiſfactione. Vnde in libro de eccleſiaſticis dogmatibus