Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
90r
Einzelbild herunterladen
 

in epiſtolā īad Corinthios XI

Nam ſignificatio verborum quibus conſecratur corpus xp̄i completur niſi in termino prolationis eoruꝫEt quia verba ſacramentalia ſignificando efficiunt: ideo poſſunt habere effectū ante terminū ꝓlationis. Tūcautem habent plenā ſignificationem etiā anteqͣꝫ proferantur verba cōſecrationis ſanguinis. neceſſe eſtetiā tunc habeant ſuū effectū. Alioqͥn ſacerdos peccaretſtatim poſt verba cōſecratiōis ꝓponens hoſtiā cōſecrato populo adorandā. Niſt iaꝫ eſſet corpus xp̄i: qꝛ induceret populū ad idolatriā. Eſt ergo dicendū an̄ſecrationeꝫ ſanguinis eſt in hoc ſacramento corpus xp̄i ſine ſanguine. Sciendū eſt em̄ in hoc ſacramentodupliciter aliqͥd eſt. Uno modo ex vi conſecratiōis illudſcꝫ in qd̓ terminat̉ cōuerſio panis vini: ſicut formamconſecratiōis ſignificat̉. ſic ſub ſpecie panis eſt corpuſxp̄i. Alio eſt aliqͥd in hoc ſacramento ex reali concomitantia ſicut diuinitas verbi eſt in hoc ſacramentopter indiſſolubilem vnionem ipſius ad corpus xp̄i: licetnullo modo ſubſtantia panis in diuinitatem conuertat̉.Et ſimiliter eſt ibi anima que coniuncta eſt realiter ipſicorpori. Si vero in triduo mortis chriſti fuiſſet corpusxp̄i ab aliquo apoſtolorum conſecratum non fuiſſet ibianima que tunc realiter erat a corpore ſeparata. Et ideꝫdicendum eſt de ſanguine. Naꝫ ſub ſpeciebus panis exvi conſecrationis eſt corpus xp̄i in quod ſubſtātia paniscōuertitur. Sanguis autē eſt ibi ex reali concomitantiaquia nūc realis ſanguis xp̄i non eſt ab eius corpore ſeꝑaratus: eadem rōne ſub ſpecie vini eſt ſanguis xp̄i ex vicōſecratiōs: corpus aūt ex reali cōcomitantia: ita ſubvtraqꝫ ſpecie eſt totus xp̄s. Si vero tēpore paſſionis qn̄ſanguis xp̄i erat ex corpore effuſus fuiſſet hoc ſacramentum ab aliquo apoſtolorum perfectū ſub panis ſpecie fuiſſet ſolum corpus xp̄i exangue: ſub ſpeciebus autē vinifuiſſet ſolus ſanguis xp̄i. Secūdo attenditur ordo percomparationem ad cibos materiales: quoniam preceſſerant. vbi ſubdit. Poſtꝙͣ cenauit. qd̓ videtur ſignanteraddidiſſe. Nam xp̄s corpus ſuū tradidit inter cenā. Un̄Mat. 26. dicitur cenantibus illis accepit ieſus panem. ⁊c̄. Sed ſanguinem dedit expreſſe poſt cenaꝫ. Vnde Luc̄. 22. dicitur. Similiter calicē poſtꝙͣ cenauitdicens. ⁊cͣ. Cuius eſt: quia corpus xp̄i rep̄ſentat myſteriū incarnationis que facta eſt adhuc legalibꝰ obſeruantijs ſtatum habentibus inter quas precipua erat cena agni paſchalis. Sꝫ ſanguis xp̄i in ſacramēto directerepreſentat paſſionem per quam eſt effuſus per quā ſuntterminata omnia legalia. Vnde Heb̓. 7. dicitur.proprium ſanguinem introiuit ſemel in ſancta eterna redemptione inuenta. Deinde ponit verba dicens: Hiccalix. ⁊cͣ. Et primo demonſtrat veritatem huius ſacramenti. Secundo iniungit vſum. ibi. Hoc facite. ⁊cͣ.Quantum ergo ad primū dicit. Hic calix. ⁊cͣ. Qd̓ quidem dupliciter ſumi poteſt. Uno modo methanomice:vt ſcilicet ponatur continens pro contento: quaſi dicat.Contentum in hoc calice quod conuenientius poniturin conſecratione vini quod ratione ſue humiditatis indiget alijs terminis contineri ꝙͣ in conſecratione panisqui ratione ſue ſiccitatis proprijs terminis continetur.Alio modo poteſt accipi methaphorice vt ſit ſenſus.Sic̄ calix inebriat ꝑturbat ita paſſio. Un̄ Matt. 22.dicit. Poteſtis bibere calicē quē bibiturꝰ ſū. Et Mat.26. Tranſeat a me calix iſte. Eſt ergo ſenſus. Hic calixi. cōtētū in hoc calice. vl̓ hec mea paſſio. Eſt nouū teſtqin meo ſanguīe. Un̄ cōſiderādū ē teſtm̄ dupl̓r ſumit̉ īſcripturis. Uno cōiter quolibet pacto. quod qui teſtibus confirmatur. ſic conſideranduꝫ eſt deusdupliciter pactuꝫ inijt cum humano genere Uno modo

promittendo bona temporalia a malis temporalibꝰ liberando: hoc vocatur vetus teſtamētū vel pactū. Alio 2modo promittēdo bona ſpūalia a malis oppoſitis liberando: hoc vocatur teſtm̄ nouum. Un̄ dicit̉ Iere. 31.Feriā domui iſrl̓ domui iuda fedus nouū: ẜm pactūqd̓ pepigi patribus veſtris vt educerem eos de terraegypti: ſed hoc erit pactū. Dabo legē meā in viſceribuseoꝝ ero eis in deū. Eſt autē cōſiderandū apud antiquos erat ꝯſuetudo vt alicuius victime ſanguinem funderent ad cōfirmationē pacti. Vnde Gen̄. 31. legiturpoſtꝙͣ inierunt fedus laban iacob: imolatis victimis īmōte vocauit fratres ſuos. Un̄ Exo. 24. legit̉ moyſes ſumptū ſanguinē reſperſit in populū ait. Hic ē ſanguis federis qd̓ pepigit dn̄s vobiſcū. Sicut ergo vetusteſtamentū ſeu pactū cōfirmatū eſt ſanguine figurali taurorū: ita nouū teſtamētū ſeu pactū cōfirmatū eſt ī ſanguine xp̄i qui ꝑaſſionē eſt effuſus. Et in hoc calice ſacr̄mtaliter cōtinet̉. Alio teſtm̄ accipit̉ magis ſtricte prodiſpoſitiōe hereditatis ꝑcipiende quā neceſſe eſt ẜm leges certo numero teſtiū confirmare. aūt teſtm̄ ſic acceptū cōfirmat̉ niſi per mortem: qꝛ vt apl̓s dicit Heb. 9.Teſtm̄ in mortuis confirmatū eſt: alioqͥn nondum valet viuit qui teſtatus eſt. Deꝰ aūt prīo quidē diſpoſitionem fecerat de eterna hereditate ꝑcipienda: ſed ſub figura temporaliū bonorū qd̓ ꝑtinet ad vetus teſtm̄: ſꝫ poſtmodū fecit nouū teſtm̄ exp̄ſſe ꝓmittens hereditatē eter qd̓ quidem cōfirmatū eſt ſanguinē mortis xp̄i. Et dn̄s hic dicit. Hic calix nouū teſtm̄ eſt in meo ſanguine. q. d. Per id qd̓ in hoc calice cōtinet̉ cōmemorat̉ nouum teſtm̄ per xp̄i ſanguinē cōfirmatū. Eſt autem aduertendū eadeꝫ verba hic apl̓s ponit. habent̉. Luc̄. 22niſi ibi addit̉ qui pro vobis effundet̉. Lucas enim diſcipulus fuit pauli in cōſcriptiōe euāgelij eſt ſequutus. Sed Mat. 26. d̓r. Hic eſt enim ſanguis meꝰ nouiteſtamenti qui pro multis effundet̉ in remiſſionē pctōrūEadem verba ponunt̉ in marco. 14. Dicūt ergo quidāꝙͣ q̄cunqꝫ forme horum verboꝝ ꝓferant̉ que ſunt ſcripta in canone ſufficere ad cōſecrationem. Probabiliꝰ autem dici videt̉ illis ſolis verbis ꝑficit̉ cōſecratio: quibus eccl̓ia vtit̉ ex traditione apl̓oꝝ ſtructa. Euangeliſteem̄ verba dn̄i recitare intenderūt ꝙͣtū ꝑtinet ad rōnemhiſtorie: aūt ẜm ordinant̉ ad cōſecrationē ſacr̄orūquas in occulto habebāt in primitiua eccl̓ia ꝓpter infideles. Un̄ dyoni. dicit in vltīo ca. eccl̓iaſtice hierarchiePerfectiuas inuocatiōes eſt fas in ſcripturis exponere. neqꝫ myſticum ip̄arū an̄ factas in ip̄is ex deo virtutes ex occulto in cōi adducere. Sed circa iſta verba quibus eccl̓ia vtit̉ in cōſecratione ſanguinis qͥdā opinātur oīa ſint de neceſſitate forme ſed ſolū qd̓ d̓r. Hic eſtcalix ſanguinis mei: aūt reſiduū qd̓ ſequit̉ noui eterni teſtamenti miſteriū fidei qui vobis pro multis effundet̉ in remiſſionem pctōꝝ. Sꝫ hoc videt̉ cōueniēter dici. totū illud qd̓ ſequit̉ ē quedā determinatiodicati. Vnde ad eiuſdē loquutiōis ſnīam ſeu ſignificationē ꝑtinet. Et qꝛ vt ſepe dictū eſt forme ſacr̄oꝝ ſignificando efficiūt: totū ꝑtinet ad vim effectiuā forme. Necobſtat quā inducūt: qꝛ in cōſecratione corꝑis ſufficitqd̓ d̓r. Hoc eſt corpus meū. quia ſanguis ſeorſū cōſecratus ſpāliter rep̄ſentat paſſionē xp̄i per quā eius ſanguisſeꝑatus eſt a corꝑe: in cōſecratiōe ſanguinis oportuit exprimere xp̄i paſſionis virtutē attendit̉ Prīo qͥdeꝫreſpectu noſtre culpe quā chriſti paſſio abolet. ẜm illudApoc̄. I. Lauit nos a peccatis noſtris in ſanguine ſuo.Et quantū ad hoc dicit. Qui vobis multis effundet̉ in remiſſioneꝫ pctōꝝ. Effuſus eſt ſiquidem ſanguisin remiſſionē peccatorū non ſolum pro multis ſed etiam