Explanatio ſancti Thome

Aaccidentia remanēt in ip̄is dimenſionibꝰ ſicut in ſubiectoSi autē ſub illis dimēſionibꝰ in illa ſubſtātia r̄maneat niſi corpus xp̄i dubiū pōt eſſe de fractiōibus hoſtie cōſecrate. cū corpus xp̄i glorificatū ſit. ⁊ ꝑ cōſequens infrāgibileUnd̓ nō pōt huic fractiōi ſubſtare. ſꝫ nec etiā alid̓ pōt fingi qd̓ ſubſiſtet. qꝛ ſacramētū veritatis non decet aliqua fictio. Unde nihil ſenſu ꝑcipit̉ in hoc ſacramēto qd̓ non ſitibi ẜm veritatē. Senſibilia em̄ ꝑ ſe ſunt qualitates q̄ qͥdēremanēt ſicut prius fuerāt in hoc ſacramento vt eſt dictūEt ideo alij dixerunt ꝙ eſt qͥdē ibi vere fractio ſine ſubiecto. vnde nihil ibi frangit̉. Sed nec hoc dici pōt. qꝛ cumfractio ſit in genere paſſionis q̄ habet debiliꝰ eſſe ꝙͣ qualitas nō poteſt eſſe in hoc ſacramēto ſine ſubiecto ſic̄ necqualitas. Un̄ reſtat dicendū ꝙ fractio illa fūdat̉ ſic̄ in ſubiecto in dimēſionibꝰ panis ⁊ vini remanentibꝰ. corpꝰ aūtxp̄i nō attingit̉ ab huiꝰ fractiōe qꝛ totū remanet ſub qualibet ꝑte dimēſionū diuiſaꝝ. Qd̓ quidē hoc mō conſiderari pōt. Nā corpꝰ xp̄i eſt in hoc ſacramēto ex cōuerſiōe ſubſtantie panis in ip̄m. Non aūt ſit conuerſio ratione dimēſionū. Nā dimenſiones panis remanent. ſed ſolū rationeſubſtantie. Vnde ⁊ corpꝰ xp̄i eſt ibi rōe ſue ſubſtātie. nonaūt rōe ſuaꝝ dimenſionū. licꝫ dimēſiones eiꝰ ſint ibi ex cōſeq̄nti inqͣtū nō ſeparant̉ a ſubſtātia ip̄ius. Quantū autēad naturā ſubſtātie ꝑtinet tota eſt ſub qualibet ꝑte dimēſionū. Unde ſicut ante conſecrationē tota veritas ſubſtātie ⁊ natura panis erat ſub qualibet ꝑte dimenſionum: itapoſt conſecrationē totū corpꝰ xp̄i eſt ſub qualibꝫ ꝑte pāisdiuiſi. Significat aūt hoſtie cōſecrate diuiſio. pͥmo qͥdempaſſionē xp̄i ꝑ quā corpꝰ eius fuit vulneribus fractū ẜꝫ illud psͣ. Foderūt manꝰ meas ⁊ pedes meos. Secūdo diſtributionē donoꝝ xp̄i ex ip̄o ꝓgrediētiū ẜm illd̓ īfra. 12.Diuiſiones gratiaꝝ ſunt. Tertio diuerſas ꝑtes eccleſie.Nā eoꝝ q̄ ſūt mēbra xp̄i qͥdā adhuc ī hoc md̓o ꝑegrinantqͥdā viuūt ī gl̓ia cū xp̄o ⁊ ꝙͣtū ad aīaꝫ ⁊ ꝙͣtū ad corpꝰ. qͥdaꝫaūt expectāt finalē reſurrectiōꝫ ī fine md̓i ⁊ hoc ſignificatdiuiſio hoſtie in tres ꝑtes. ¶ Secundo cōſiderandū ē deꝟitate huiꝰ locutiōis. videt̉ em̄ hec locutio eſſe falſa hoceſt corpus meū. Conuerſio em̄ panis in corpꝰ xp̄i ſit in termino ꝓlationis hoꝝ ꝟboꝝ. Tunc em̄ cōplet̉ ſignificatiohuius locutionis. Forme em̄ ſacramentoꝝ ſignificādo efficiunt: ⁊ ideo ſequit̉ ꝙ in pͥncipio locutionis qn̄ dicit̉ ꝙnon ſit ibi corpꝰ xp̄i. ſed ſola ſubſtantia panis que demonſtrat ꝑ hoc ꝓnomen: hoc. qd̓ eſt demonſtratiuū ſubſtātieIdem eſt ergo hoc cum vicit̉. Hoc eſt corpꝰ meū. ac ſi diceret ſubſtātia panis eſt corpꝰ meū quod manifeſte falſuꝫeſt. Dixerunt ergo qͥdā ꝙ ſacerdos hec ꝟba materialiter⁊ recitatiue ꝓfert ex ꝑſona xp̄i. ⁊ ideo demōſtratio huiusꝓnominis nō refert̉ ad p̄ſenteꝫ materiā vt ex hoc locutiofalſa reddat̉ ẜm ꝙ obiectio ꝓcedebat. Sed hoc nō poteſtſtare. Prīo qͥdem qꝛ ſi hec locutio nō applicet̉ ad p̄ſentēmateria nihil faciet circa eā qd̓ eſt falſum. Dicit em̄ aug.ſuꝑ Ioh̓. Accedit verbū ad elementū ⁊ ſit ſacramentum.Unde neceſſe eſt dicer̄ ꝙ ꝟba iſta formaliter accipianturreferendo ea ad pn̄tem materiā. Profert autem ea ſacerdos ex ꝑſona xp̄i a quo virtutē ſumpſerunt ad oſtendēdūꝙ eandem efficatiā nunc habent ſicut quando xp̄s ea ꝓtulit. Non em̄ virtus his verbis collata euaneſcit. neqꝫtꝑis diuerſitate. neqꝫ miniſtrorum varietate. Secundoqꝛ eadem difficultas remanet de prima ꝓlatione qua xp̄sea ꝓtulit. Ideo alij dicunt ꝙ ſenſus huiꝰ eſt. hoc eſt corpus meū. id eſt h̓ panis deſignat corpꝰ meū. vt li hoc deſignet id quod eſt in pͥncipio locutionis. Sed hoc etiā eēnō pōt. qꝛ cū ſacramenta efficiāt qd̓ figurāt hec ꝟba nihilefficiunt niſi quod ſignificant. Secūdo qꝛ ex hoc ſequeretur ꝙ ꝑ hec verba nihil efficeret̉ ꝙͣ ꝙ corpus xp̄i eſſet ibiſicut ſub ſigno quod ſupra improbatuꝫ eſt. Et ideo alij di

Thomeinvcunt ꝙ li hoc facit demōſtrationē ad intellectū ⁊ demonſtrat id quod erit in fine locutiōis ſcꝫ corpus xp̄i. Sꝫ nechoc videt̉ cōuenient̓ dici qꝛ ẜm hoc ſenſus eēt: corpꝰ meum eſt cocpus meū. quod nō ſit ꝑ hec verba. cū hoc anteverba cōſecrationis fuerit veꝝ. Et ideo alit̓ dicenduꝫ eſtꝙ forme ſacramentoꝝ nō ſolū ſunt ſignificatiue ſed etiamfactiue. faciendo em̄ efficiūt. In omni aūt factiōe oportetſubijci aliqͥd cōmune tanꝙͣ pͥncipiū Cōmune autē in haccōuerſione non eſt aliqua ſubſtantia. ſed accidētia que etprius fuerunt: ⁊ poſtęa manent. ⁊ ideo ex ꝑte ſubiecti inhac locutiōe nō ponit̉ nomē qd̓ ſignificat certā ſpeciē ſubſtantie. ſed ponit̉ ꝓnomen quod ſignificat ſubſtantiā ſinedeterminata ſpecie. Eſt ergo ſenſus. Hoc. id eſt contentūſub his accidentibꝰ eſt corpus meū. ⁊ hoc eſt qd̓ ſit ꝑ verba cōſecratiōis. Nā ante cōſecrationē id quod erat contētum ſub his accidentibus non erat corpꝰ xp̄i. quod tn̄ fitcorpus xp̄i ꝑ conſecrationē. ¶ Tertio autē oportet conſiberare quō eſt hec cōueniēs forma huius ſacramēti. Nahoc ſacramentū vt dictū eſt nō cōſiſtit in vſu materie ſꝫ incōſecratione ipſius. Conſecratio aūt nō ſit ꝑ hoc ꝙ materia conſecrata ſolū ſuſcipiat aliquā virtutē ſpiritualē. ſedꝑ hoc ꝙ trāſſubſtantiat̉ ẜm eſſe in corpꝰ xp̄i. ⁊ ideo nulloalio verbo vtenduꝫ fuit niſi verbo ſubſtantiuo vt dicaturhoc eſt corpus meum. Per hoc em̄ ſignificat̉ id qd̓ eſt fiinis quod ſignificādo efficit̉. ¶ Deinde cū dicit. Quod ꝓvobis tradet̉. tangit miſteriū huiꝰ ſacramēti. Eſt em̄ hocſacramētū rep̄ſentatiuū diuine paſſiōis ꝑ quā corpus ſuūtradidit in mortē ꝓ nobis ẜm illud Eſa. 50. Corpus meum dedi ꝑcutiētibus. ⁊ eph̓. 5. Tradidit ſemetip̄m ꝓ nobis. Et vt oſtendat rationē frequētandi hoc miſteriū ſubiungit. Hoc facite in meā cōmemorationē. hoc recolendoſcꝫ taꝫ magnū beneficiū quo ꝓ vobis me tradidi in mortēUnde ⁊ treno. 3. dicitur. Recordare pauꝑtatꝭ mee abſinthij ⁊ fellis. Et in psͣ. Memoriam fecit mirabilium ſuorum miſericors ⁊ miſerator dominus eſcam dedit timentibus ſe.Lectio ſexta.Imiliter ⁊ calicem poſtqͣꝫ cenauit dicens. Hic calix nouū teſtamentū eſtin meo ſanguine. hoc facite quotiēſcūqꝫ bibetis in mea cōmemorationē. Quotienſcunqꝫ em̄ manducabitis panē hūc ⁊ calicem bibetis: mortē dn̄i annūciabitis donecveniat.Poſtꝙͣ apoſtolus poſuit inſtitutionem huius ſacramenti ꝙͣtum ad conſecrationem corporis: hic ponit inſtitutionem eius ꝙͣtum ad ſanguinis conſecrationem. Et primoponit ordinem inſtitutionis. Secundo verba cum dicit.Hic calix ⁊c. Ordo autem attenditur ꝙͣtum ad duo. Primo ad concomitantiam vtriuſqꝫ ſpeciei cum dicit. Similiter ⁊ calicē. Utrunqꝫ enim eſt de perfectione huius ſacramenti. tum propter perfectionem refectionis. tum ꝓpter repreſentationem paſſionis. tum propter efficientiaꝫſalutis anime ⁊ corporis vt ſupra dictum eſt. ſed ſi priusconſecratur in hoc ſacramento corpus chriſti ⁊ poſtea ſaguis. videtur ſequi ꝙ ante conſecrationem ſanguinis corpus chriſti in hoc ſacrāmento ſit exangue. Quod quidaꝫinconueniens reputantes dixerunt ꝙ due forme ſe expectant in efficiendo ita ſcilicet ꝙ prima forma conſecrationis corporis non conſequitur ſuum effectum anteꝙͣ perficiatur forma conſecrationis ſanguinis. ſicut etiam dictuꝫeſt ꝙ verba q̄ ꝓferunt̉ in ꝯſecratiōe corporꝭ non cōſequūt̉ſuū effectū vſqꝫ ad finē ꝓlatiōis ꝟboꝝ. Sꝫ hoc nō eſt ſil̓e