jepiſtolā Tad Corinthios XI
ad corpꝰ xp̄i. Scd̓o ꝙͣtū ad eiꝰ ſāguinē ibi. Similit̓ ⁊ calcē ⁊c. Circa pͥmū an̄ expoſitionē lr̄e oportꝫ prīo ꝯſiderar̄neceſſitatē inſtitutiōis huiꝰ ſacramēti. Eſt aūt ſciēduꝫ ꝙſacramēta inſtituta ſūt ꝓpt̓ neceſſitatē vite ſpūal̓. Et quiacorporalia ſūt q̄dā ſimilitudīes ſpūaliū oportet ſacramenta ꝓporcionari eis q̄ ſūt neceſſaria ad vitā corporalē. Inqua pͥmo inuenit̉ generatio cui ꝓportionat̉ baptiſmus ꝑquē regenerat̉ aliqͥs in vitā ſpūalē. Scd̓o ad vitā corporalē reqͥrit̉ augmētū. ꝑ. qd̓ aliqͥs ꝑducit̉ ad ꝙͣtitatē ⁊ virtutēꝑfectā ⁊ huic ꝓportionat̉ ſacramētū ꝯfirmatiōis in qͦ ſpirituſſāctꝰ dat̉ ad robur. Tertio ad vitā corporalē reqͥrituralimētū. ꝑ qd̓ corpꝰ homīs ſuſtentat Et ſil̓it̓ vita ſpūalisꝑ ſacramētū euchariſtie reficit̉ ẜm illd̓ In loco paſcue ibime. collocauit. ſuꝑ aquā r̄fectiōis educauit me. ¶ Eſt aūtnotandū ꝙ generās nō ꝯiungit̉ genito ẜm ſubſtātiā ſꝫ ſolū ẜm virtutē. ſꝫ cibꝰ ꝯiungit̉ nutrito ẜm ſubſtātiā. Un̄ inſacramēto baptiſmi quo xp̄s regenerat ad ſalutē nō ē ip̄exp̄s ẜm ſuā ſubſtantia: ſꝫ ſolū ẜm ſuā virtutē. Sꝫ in ſacramento euchariſtie qd̓ eſt ſpūale alimentū xp̄s eſt ẜm ſuaꝫſubſtantiā. Cōtinet̉ aūt ſub alia ſpecie ꝓpt̓ tria. Prīo qͥdem ne eſſꝫ horribile fidelibꝰ ſumētibꝰ hoc ſacramentū ſiin ꝓpria ſpecie carnē homīs ederent ⁊ ſanguinē biberētScd̓o ne hocip̄m eſſꝫ deriſibile infidelibꝰ. Tertio vt creſceret meritū fidei q̄ ꝯſiſtit in hoc ꝙ credunt̉ ea q̄ nō vidētur. Tradit̉ aūt hoc ſacramentū ſub duplici ſpecie ꝓptertria. Prīo qͥdē ꝓpt̉ eiꝰ ꝑfectioneꝫ qꝛ cum ſit ſpiritual̓ refectio dꝫ haber̄ ſpiritualem cibuꝫ ⁊ ſpiritualem potū. Nā⁊ corꝑal̓ refectio nō ꝑficit̉ ſine potu ⁊ cibo. Un̄ ⁊ sͣ. 10. dictū eſt ꝙ om̄es eādem eſcā ſpiritualem māducauerunt etom̄es eundem potuꝫ ſpiritualem biber̄t. Nā ⁊ corꝑal̓ refectio nō ꝑficit̉ ſine cibo ⁊ potu. Scd̓o ꝓpt̓ eiꝰ ſignificationem. Eſt em̄ memoriale dn̄ice paſſionis ꝑ quam ſanguisxp̄i fuit ſeꝑatꝰ a corꝑe. ⁊ ideo in hoc ſacram̄to ſeorſū offertur ſanguis a corꝑe. Tertio ꝓpt̓ huiꝰ ſacramenti effectuꝫſalutarem. Ualet em̄ ad ſalutem corꝑis ⁊ ideo offert̉ corpus ⁊ valet ad ſalutē aīe. ⁊ ideo offert ſanguis. Nam aīain ſanguīe eſt vt dicit̉ gen̄. 9. Offert̉ aūt ſpecialit̓ hoc ſacramētū ſub ſpecie panis ⁊ vini. pͥmo qͥdem qꝛ pane ⁊ vino cōmuniꝰ vtunt̉ homīes ad ſuam refectiōeꝫ. Et ideo aſſumunt̉ in ſacramento hec ſicut aqua ad ablutiōeꝫ in baptiſmo ⁊ oleum ad vnctionem. Scd̓o ꝓpt̓ virtutē huiꝰ ſacramenti. Nam panis ꝯfirmat cor homīs. vinum ꝟo letificat. Tertio qꝛ panis qͥ ex ml̓tis granis fit ⁊ vinū ex multis vuis ſignificant eccleſie vnitatem q̄ ꝯſtituit̉ ex ml̓tꝭ fidelibꝰ Eſt auteꝫ hec euchariſtia ſpecialit̓ ſacramentū vnitatꝭ ⁊ charitatꝭ vt dicit Aug. ſuꝑ Ioh̓. His autē viſis circa lr̄e expoſitiōeꝫ. Prīo ꝯſiderandum eſt qͥd xp̄s fecerit.Scd̓o qͥd dixerit ibi. Et dixit ⁊cͣ. Tria autem fecit. Primum qͥdem deſignat̉ cum dic̄. Accepit panem. ꝑ qd̓ duoſignificari pn̄t. Prīo qͥdem ꝙ ip̄e voluntarie paſſionē accepit. cuiꝰ hoc ſacramentū eſt memoriale ẜꝫ illd̓ Eſa. 53.Oblatꝰ eſt qꝛ ip̄e voluit. Scd̓o pōt ſignificari ꝙ ip̄e accepit a pr̄e poteſtatem ꝑficiendi hoc ſacramentum ẜꝫ illudMat. 11. Oīa tradita ſunt mihi a pr̄e meo. Scd̓ꝫ tangitcuꝫ dic̄ Et gr̄as agens In qͦ ꝑat̉ nob̓ exemplū gr̄as agendi de oībꝰ q̄ nob̓ diuinitꝰ dant̉ ẜm illud. 1. ad theẜ. vl. Inoībꝰ gr̄as agite. Tertiuꝫ tangit cū dic̄ Fregit. Eſa. 58.Frange eſurienti panem tuuꝫˡ. Sꝫ videt̉ hoc eſſe ꝯͣriumvſui eccl̓ie ẜꝫ quā priꝰ ꝯſecrat̉ corpꝰ xp̄i ⁊ poſtea frangit̉ h̓autem dr̄ ꝙ priꝰ fregit poſtea ꝓtulit ꝟba ꝯſecratiōis. Etideo qͥdā dixer̄t ꝙ xp̄s ꝯſecrauit priꝰ ꝟbis alijs: ⁊ poſteaꝓtulit ꝟba qͥbꝰ nos ꝯſecramꝰ. Sꝫ hoc nō pōt eſſe qꝛ ſacerdos duꝫ ꝯſecrat nō ꝓfert iſta ꝟba qͣſi ex ꝑſōa ſua. ſꝫ qͣſi ex ꝑſōa xp̄i ꝯſecrantꝭ Un̄ manifeſtum eſt ꝙ eiſdeꝫ ꝟbisqͥbꝰ nos ꝯſecramꝰ ⁊ xp̄s ꝯſecrauit. Et ideo dicendum eſtꝙ hoc qd̓ h̓ dicit̉ Et dixit nō ē ſumēdū ꝯn̄ter qͣſi xp̄s acce-
liꝑit panē ⁊ gr̄as agēs fregit ⁊ poſtea dixerit ꝟba q̄ ſequūtur ſꝫ cōcomitant̓ ꝙ dū accepit ꝑ ſe panem gratias agensfregit ⁊ dixit. Et ideo cū Mat. 26. dicat̉ ꝙ ieſus accepitjpanē ⁊ bn̄dixit ac fregit Apl̓us nō curauit h̓ de bn̄dictiōe3facere mētionē ītelligēs nihil alid̓ eē illā bn̄dictionem ꝙͣIhoc qd̓ dn̄s dixit hoc eſt corpꝰ meū. ¶ Deinde cū dicit Etdixit. Oſtēdit qͥd xp̄s dixerit inſtituēdo hoc ſacramētumjIn ꝟbis āt pͥmo qͥdē iniūxit ſacramēti vſū. Scd̓o exp̄ſſitſacramēti ꝟitatē. Tertio docuit miſteriū. Uſū qͥdē ſacramenti iniūxit dicēs: Accipite. quaſi diceret nō ex poteſtate vl̓ merito hūano cōpetit vob̓ vſus huiꝰ ſacramēti. ſꝫ exeminēti d̓i bn̄ficio Sap̄. 16. Angl̓oꝝ eſca nutriuiſti populū tuū dn̄e. sͣ. 4. Quid habes qd̓ nō accepiſti. Et det̓mi-nat ſpeciē vſus cū dicit Et māducate. Ioh̓. 6. Niſi māducaueritꝭ carnē filij hoīs. Ioh. 31. Si nō dixer̄t viri tabernaculi mei qͥs det de carnibꝰ eiꝰ vt ſaturemur. Sciēdumeſt tn̄ ꝙ hec ꝟba nō ſūt de forma ꝯſecratiōis. Eſt em̄ hecdifferētia int̓ hec ⁊ alia ſacramēta. qꝛ alia ſacramēta ꝑficiunt̉ nō qͥdē in ꝯſecratiōe materie ſꝫ in vſu materie ꝯſecrate. ſicut in ablutiōe aq̄: aut in vnctiōe olei: ſeu criſmatis.⁊ hoc ideo qꝛ in materijs alioꝝ ſacramētoꝝ nō eſt aliquanatura rōnalis q̄ ſit gr̄e ſāctificātꝭ ſuſceptiua. ⁊ ideo ī for-ma alioꝝ ſacramētoꝝ fit mētio de vſu ſacramēti ſicut cuꝫdicit̉ Ego te baptizo vl̓ ꝯfirmo te criſmate ſalutꝭ ⁊c̄. Sedhoc ſacramētū ꝑficit̉ in ip̄a ꝯſecratiōe materie in qua ꝯtinetur ip̄e xp̄s qͥ eſt finis totiꝰ gr̄e ſāctificātꝭ. Et ideo ꝟbaq̄ ꝑtinēt ad vſū ſacramēti nō ſūt de ſubſtātia forme. ſꝫ ſolūilla q̄ ꝯtinēt ꝟitatē ⁊ ꝯtinētiā ſacramēti q̄ ꝯn̄ter pōit ſubdens hoc eſt corpꝰ meū. ¶ Circa q̄ ꝟba tria oportet ꝯſid̓rare. Prīo qͥdē de re ſignificata ꝑ hec ꝟba ꝙ ſcꝫ ſit ibi corpus xp̄i. Secūdo de ꝟitate huiꝰ locutiōis. Tertio vtruꝫhec ſit ꝯueniēs forma huiꝰ ſacramēti. Circa pͥmū ꝯſiderā-dū eſt ꝙ qͥdā dixerūt corpꝰ xp̄i nō eē in hoc ſacramēto ẜmꝟitatē ſꝫ ſolū ſicut ī ſigno. ſic exponētes qd̓ h̓ dicit̉. Hoceſt corpꝰ meū id eſt hoc eſt ſignū ⁊ figura corꝑis mei ſicut⁊ sͣ. 10. dictū eſt. petra aūt erat xp̄s id ē figura xp̄i. Sedhoc eſt hereticū cū exp̄ſſe dn̄s dicat Ioh̓. 6. Caro mea vere eſt cibꝰ ⁊ ſanguis meꝰ vere eſt potꝰ. Un̄ alij dixer̄t ꝙ ēibi vere corpꝰ xp̄i. ſꝫ ſimul cū ſubſtātia panis qd̓ eſt īpoſſibile vt. sͣ. oſtenſū eſt. Un̄ alij dixerūt ꝙ eſt ibi ſolū corpusxp̄i ſubſtātia panis nō remanēte q̄ annihilat̉ vl̓ in p̄iacētēmateriā reſoluit̉. Sed hoc nō pōt eē qꝛ ſicut Aug. dic̄ inlibro. 83. q. Deꝰ nō auctor tēdēdi in nō eē. Scd̓o qꝛ etiāꝑ hāc poſitionē tollit̉ hoc ꝙ ſubſtātia panis conuertat̉ incorpꝰ xp̄i ⁊ ſic cū corpꝰ xp̄i nō incipiat eē ī hoc ſacramētoꝑ ꝯuerſionē alteriꝰ ī ip̄ꝫ relinqͥt̉ ꝙ īcipiat ibi eē ꝑ motū localē qd̓ ē īpoſſibile vt. sͣ. dictū eſt. Oportet igit̉ dicer̄ ꝙcorpꝰ xp̄i vere ſit ī hoc ſacram̄to ꝑ ꝯuerſionē panis in ip̄ꝫ.Cōſiderādū tn̄ ꝙ hec ꝯuerſio differt ab oībꝰ ꝯuerſiōibꝰ q̄ſunt in natura. Actio em̄ nature p̄ſuppōit materiā ⁊ ideoeius actio nō ſe extēdit niſi ad īmutādū aliqͥd ẜm formaꝫvl̓ ſubſtātialē vl̓ accidētalē. Vnde oīs ꝯuerſio natural̓ dicit̉ eē formal̓. Sed deꝰ qͥ facit hāc cōuerſionē eſt actor materie ⁊ forme. ⁊ ideo tota ſubſtātia pāis materia nō remanēte: pōt cōuerti in totā ſubſtātiā corporꝭ xp̄i. Et qꝛ materia eſt indiuiduatiōis pͥncipiū: totū hoc indiuiduū ſignatū qd̓ eſt ſubſtātia ꝑticl̓aris ꝯuertit̉ in aliā ſubſtātiā ꝑticularē. ꝓpter qd̓ dicit̉ iſta cōuerſio ſubſtātial̓ ſeu trāſſubſtāciatio. Cōtingit igit̉ in hac ꝯuerſiōe ꝯͣriū eiꝰ qd̓ accidit incōuerſiōibꝰ naturalibꝰ in qͥbus manēte ſubiecto ſit tranſmutatio interdū circa accidētia. hic aūt trāſmutata ſubſtātia manēt accidētia ſine ſubiecto virtute diuīa q̄ ſic̄ cauſaprima ſuſtētat ea ſine cā materie q̄ eſt ſubſtātia cauſata adhoc ꝙ corpꝰ xp̄i ⁊ ſanguis ſumat̉ in ſpecie aliena rationibus ſupradictis. ⁊ qꝛ ordine quodā accidētia referunt̉ adſubſtantiā. idco dimenſiōes ſine ſubiecto remanent ⁊ alia
p iij