Explanatio ſancti Thome

vel epiſtolam vel euangelium: ex perſona totius eccl̓ieloquitur. Et de tali prophetante intelligit̉ qd̓ hic apl̓sdicit. Sed tunc remanet obiectio de his qͥ cantant pſalmos in choro capite tecto. Sed dicendū ꝙ pſalmi noncantant̉ quaſi ab vno ſingulariter ſe deo preſentante: ſedquaſi a tota multitudine. ¶ Deinde cū dicit. Oīs auteꝫmulier. ⁊cͣ. ponit āmonitionē quantū ad mulieres dicēsOmnis autē mulier orans aut prophetans vt ſupra. nōvelato capite qd̓ repugnat ꝓpter conditionē eius deturpat caput ſuū .i. rem incōuenientē facit circa ſui capitisdetectionē. Sed cōtra hoc obijcit̉ qꝛ apl̓s dicit .1. thi. 2Docere in eccl̓ia mulieri nō permitto. Qūo ergo cōpetit mulieri vt oret aūt ꝓphetet publica or̄one aut doctrina. Sed dicendū ē hoc intelligendū eſſe de orōnibus aclectionibus quas mulieres in ſuis collegijs proferunt.¶ Deinde cū dicit. Unū eſt em̄. ⁊cͣ. probat admonitiōeꝫpredictā. Et primo inducit probationē. Secūdo ꝓbationis iudiciū auditoribus cōmittit ibi. Uoſip̄i iudicate.⁊cͣ. Circa primū duo facit. primo inducit ꝓbationē. Secūdo excludit obiectionē ibi. Uerūtamem neqꝫ vir. ⁊cͣ.Circa primū ponit triplicem ꝓbationē. quarū prima ſumitur per cōparatione ad humanā naturam. Scd̓a percōparationem ad deū. ibi. Uir quidē nō debet. ⁊cͣ. Tertia per cōparationē ad angelos cum dicit. Et propt̓ angelos. Circa primū cōſiderandū eſt ꝙ natura que ceterꝭaīalibus prouidit auxilia ſufficientia vite: hominibꝰ p̄buit ea imꝑfecta. vt ꝑ rōnē arte vſu manu ſibi ea proficerent: ſicut thauris dedit cornua ad defenſionē. hominesautē arma defenſionis ſibi preparāt manuali artificio rationis: ⁊ inde eſt ꝙ ars imitat̉ naturā ⁊ ꝑficit ea q̄ natura facere nō poteſt. Sic igit̉ ad tegumentū capitis natura homini dedit capillos: ſed qꝛ hoc tegumentū inſufficiens ē per artem preparat homo ſibi aliud velamē. Eadeꝫ igitur rō eſſe videtur de velamine naturali capillorum ⁊ de velamine artificiali. Naturale autē eſt mulieri ꝙ comā nutriat. Habet enim ad hoc diſpoſitionē nature ⁊ vlterius inclinatio quedam ineſt mulieribꝰ ad cōmam nutriendam. In pluribus enim hoc accidit ꝙ mulieres magis ſtudent ad nutriendam comam ꝙͣ viri. Videtur ergo cōditioni mulierū conueniens eſſe ꝙ magisvtantur velamine capitis ꝙͣ viri. ¶ Circa hoc ergo triafacit. Primo ponit cōuenientiā velaminis naturalis etartificialis dicens. Dictū eſt ꝙ mulier nō velans caputdeturpat caput ſuū: vnū eſt enim .ſ. vnius rōnis priuariſ. velamine artificiali. ac ſi decaluet̉ .i. ac ſi priuet̉ naturali velamine capillorū qd̓ ī penā quibuſdā p̄dicit̉ Eſa.3. Decaluabit dominus verticem filiarum ſion ⁊ crineꝫearum nudabit. Secūdo ducit ad incōueniens dicens.Nam ſi nō velatur mulier condeat̉. quaſi dicat ſi abijcitvelamen artificiale abijciat pari rōne etiam naturale qd̓eſt inconueniens. Sed contra hoc videt̉ eē ꝙ ſanctimoniales tondentur. Ad qd̓ dupliciter pōt reſponderi. primo quidem qꝛ ex hocip̄o ꝙ votū viduitatis vel virginitatis aſſumūt xp̄o deſponſante. ꝓmouent̉ in dignitateꝫvirilē: vtpote liberate a ſubiectione viroꝝ ⁊ immediatexp̄o cōiuncte. Secundo qꝛ aſſumunt pnīe lamentū religionem intrantes. Eſt autē conſuetudo viris ꝙ tēporeluctus comam nutriant quaſi hec ſit ſue cōditioni cōueniens. mulieres autē ecōtrario tempore luctus comamdeponunt. Unde dicitur Iere. 7. Capillum tuū tonde:⁊ proijce: ſume indirectum planctum. Tertio cōeluditꝓpoſitū dicens. Si vero turpe .i. indecens ē mulieri tonderi aut decaluari .i. priuari naturali velamine arte velnatura: velet caput ſuū vtens .ſ. velamine artificiali.¶ Deinde cum dicit. Uir quidem. ⁊cͣ. ponit ſecūdā probationem que accipit̉ ꝑ cōparationem ad deū. Et pͥmo

inducit probationē. Scd̓o probat qd̓ ſuppoſuerat ibi.Nō enim eſt vir. ⁊cͣ. Dicit ergo primo. Dictū ē ꝙ turpeē mulieri tonderi ſicut ⁊ nō velari: viro autē nō eſt turpe: cuius rō eſt hec. Uir quidē nō debet velare caput ſuum quia ē imago ⁊ gloria dei. Per hoc autē ꝙ dicit: eſtimago dei: excluditur quorundā error dicentiū ꝙ hō ſolum ē ad imaginē dei nō autē eſt imago: cuiꝰ cōtrariumhic apl̓s dicit. Dicebant autē ꝙ ſolus filius eſt imago:ẜm illud Colo. 1. Qui eſt imago inuiſibilis dei. Eſt ergo dicendū ꝙ homo imago dei dicit̉ ⁊ ad imaginē. Eſtenim imago imꝑfecta: filius aūt dicit̉ imago nō ad imaginem qꝛ eſt ſmago ꝑfecta. ¶ Ad cuius euidentiā conſiderandū eſt ꝙ de rōne imaginis in cōmuni duo ſunt. primo quidem ſimilitudo nō in quibuſcunqꝫ: ſed vel ip̄a ſpecie rei ſicut homo filius aſſimilatur patri ſuo. Uel in aliquo qd̓ ſit ſignum ſpeciei: ſicut figura in rebus corporalibus. Unde qui figuram equi deſcribunt dicunt̉ imaginem eius depingere. Et hoc ē qd̓ dicit hilarius ī librode ſinodis ꝙ imago eſt ſpēs indifferens. Secūdo requiritur origo. Nō enim duoꝝ hominū qui ſunt ſimiles ſpēvnus imago alterius dicit̉: niſi ex eo oriat̉ ſicut filiꝰ a patre. Nam imago dicit̉ ab exemplari. Tertio ad rōnemꝑfecte imaginis requiritur equalitas. Quia igit̉ homoſil̓atur deo ẜm memoriam: intelligentiā ⁊ volūtateꝫ mētis qd̓ pertinet ad ſpeciē intellectualis nature: ⁊ hoc habet a deo: dicitur eſſe dei imago: qꝛ tamē deeſt equalitaſeſt dei imago imꝑfecta. Et ideo dicit̉ ad imaginē ẜm ilud Gen̄. 1. Faciamus hominē ad imaginē ⁊ ſimilitudinem noſtram: Sꝫ filius qui eſt equalis patri eſt imagoꝑfecta nō aūt ad imaginē. ¶ Conſiderandū eſt etiam ꝙgloria dei dupliciter dicit̉. Uno mō qua deꝰ in ſe glorioſus ē: ⁊ ſic hō nō eſt gloria dei ſed potiua deꝰ eſt gloriahominis. ẜm illud p̄s. Tu dn̄e ſuſceptor meus es: gl̓iamea. Alio mō dicit̉ gloria dei claritas eiꝰ ab eo deriuata. ẜm illud Exo. vlt. Gl̓ia domini īpleuit illud. Et hocmodo hic dicit: ꝙ vir eſt gloria dei inqͣtū claritas dei īmediate ſuꝑ virū refulget. ẜm illud p̄s. Signatū eſt ſuper nos lumen vultus tui dn̄e. ¶ Deinde cū dicit. Mulier aūt. ⁊cͣ. ponit id qd̓ ē ex ꝑte mulieris dicēs. Mulieraūt ē gl̓ia viri ⁊cͣ. qꝛ claritas mulieris deriuat̉ a viro. ẜꝫillud Gen̄. 2. Hec vocabit̉ virago qm̄ de viro ſumpta ē.Sed contra hoc obijcit̉ qꝛ imago dei attendit̉ in homine ẜm ſpūm in quo nō ē dr̄ia maris ⁊ femine. vt diciturColo. 3. Nō ergo magꝭ debet dici ꝙ vir dicit̉ imago deiꝙͣ mulier. Dicendū eſt aūt ꝙ vir dicit̉ hic ſpēaliter imago dei ẜm quedam exteriora .ſ. qꝛ vir ē pͥncipiū totiꝰ ſuigeneris: ſicut deꝰ ē principiū totius vniuerſi: ⁊ qꝛ de latere xp̄i dormientis in cruce fluxerunt ſacr̄a ſanguinis ⁊aque a quibus fabricata ē eccl̓ia. Pōt etiā ꝙͣtū ad interiona dici ꝙ vir ſpēalius dicit̉ imago dei ẜm mentē inquantū in eo rō magis viget. Sed melius dicenduꝫ ē ꝙapl̓s ſignanter loquit̉. Nam de viro dixit ꝙ vir imago ⁊gl̓ia dei ē: de muliere autē nō dixit ꝙ eēt imago ⁊ gl̓iaviri: ſed ſolū ꝙ ē gl̓ia viri vt det̉ intelligi ꝙ eē imagineꝫdei cōe ē viro ⁊ mulieri: eē autē gl̓iam dei immediateprium eſt viri. Reſtat autē cōſiderandū ꝓpter qd̓ vir nōdebeat velare caput ſed mulier. Qd̓ quidē duplicit̓ accipi pōt. Prīo quidē qꝛ velamē qd̓ capiti ſupponit̉ deſignat ptātem alterius ſuꝑ caput exiſtentis ordine nature: ⁊ ideo vir ſub deo exn̄s nō debet velamē habere ſuꝑcaput vt on̄dat ſe īmediate deo ſubeſſe. mulier autē debet velamē habere. vt oſtendat ſe deū alteri naturaliterſubeſſe. Unde ceſſat obiectio de ſeruo ⁊ ſubdito: qꝛ hecſubiectio nō eſt naturalis. Scd̓o ad oſtendenduꝫ ꝙ gl̓iadei nō ē occultanda ſed reuelanda. gl̓ia aūt hoīs ē occultāda. vn̄ ī p̄s. d̓r. Nō nob̓ dn̄e nō nob̓: ſꝫ noī tuo da gl̓aꝫ