Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
87r
Einzelbild herunterladen
 

nepiſtolā Tad Corinthios X

Lectio tertia.On enim vir ex muliere eſt. ſꝫ munlier ex viro. Etem̄ eſt creatꝰ virpter mulierē. ſed mulier ꝓpter viꝝ.Id̓o debet̉ mulier velamē habere ſuꝑ caputſuū. ꝓpter angelos. Uerūtamē neqꝫ vir ſine muliere neqꝫ mulier ſine viro in dn̄o.ſicut mulier de viro: ita vir mulierē Omnia aūt ex deo. Uoſip̄i iudicate. decet mulierem velatā orare deū. Nec ip̄a natura docet vos vir quidē ſi comā nutriat ignominia ē illi. mulier vero ſi comā nutriat gloria eſt illi. quoniā capilli velamine ei datiſunt Si quis autē videtur contentioſus eſſenos talē conſuetudinē habemus neqꝫ eccleſia dei.Premiſerat apl̓us mulier eſt gl̓ia viri: quod hic ꝓbareintendit. Et circa hoc tria facit. Primo ponit ꝓbationē.Secūdo aſſignat rationē eius qd̓ dixerat ibi. Etenimeſt creatus ⁊c. Tertio infert cōcluſionē intentā ibi. Ideodebet ⁊c. Circa primū conſiderandū eſt ſicut ſupra dictum eſt. mulier dicitur gloria viri quandā deriuatiōeꝫet ideo ad hoc ꝓbandum ſubdit. em̄ prima ſcilicꝫ rerum conditiōe vir eſt ex muliere ſcilicet formatꝰ. ſed mulier ex viro. Dicitur em̄ gen̄. 2. edificauit dn̄s deꝰſtam quā tulerat de adā in mul̓ierē. De viro autē diciturFormauit dominus deus hominē de limo terre. Deinde dicit Etem̄. ⁊c. Aſſignat rationē eius quod dixeratAd cuius euidentiā conſiderandꝰ eſt talis ordo ꝑfecti etimꝑfecti imꝑfectum in vno eodē ſubiecto prius ēpore ꝙͣ ꝑfectum. Prius em̄ aliquis homo eſt puer ꝙͣ virſimpliciter tamē perfectū eſt prius īperfecto etiā tēpore.Nam puer ꝓducitur ex viro. Hec igitur eſt ratio qͣre mulier ꝓducta eſt ex viro qꝛ ꝑfectior eſt muliere qd̓ ex hocbat apoſtolus qꝛ finis eſt ꝑfectior eo quod eſt ad fineꝫ vuautē eſt finis mulieris. Et hoc eſt quod dicit. Etem̄ ēcreatus vir ꝓpter mulierē ſed mulier ꝓpter virū in adiutorium ſcꝫ generationis: ſicut patiens eſt ꝓpter agens etmateria ꝓpter formā. Vnde dicitur gen̄. 2. Non eſt bonūhominē eſſe ſolum: faciamꝰ ei adiutoriū ſimile ſibi. Deinde dicit Ideo debet ⁊c. Infert concluſionē intentaꝫdicens: Ideo ſcꝫ quia vir eſt ymago gloria dei: mulierautē eſt gloria viri. mulier debet habere velamē ſuꝑ caput ſuum quando ſcꝫ deo aſſiſtit orando vel ꝓphetando.vt per hoc oſtendatur īmediate ſubē deo. ſꝫ ſubijcit̉etiā viro ſub d̓o. h oc em̄ ſignificat velamē qd̓ capiti ſupponitur. Vnde alia littera habet mulier debet haberepoteſtatē ſuper caput ſuum idē eſt ſenſus. Naꝫ velamēeſt ſignū poteſtatꝭ ẜm in psͣ. dicitur. Impoſuiſti homines ſuper capita noſtra. Deinde dicit. Et ꝓpter angelos ⁊c. Aſſignat tertiā rationē ſumitur ex ꝑte angelorum dicens: Et etiā mulier debet habere velamen ſuꝑcaput ſuum propter angelos Qd̓ quidē dupliciter ītelligi poteſt. Uno modo de ipſis angelis celeſtibus qui conuentus fideliū viſitare creduntur. precipue quando ſacramiſteria celebranturᵗ. Et ideo tunc mulieres ꝙͣ viri adreuerentiā eoꝝ honeſte ordinate ſe debent habere ẜm illud psͣ. In cōſpectu angeloꝝ pſallā tibi. Alio modo pōtintelligi ẜm angeli dicuntur ſacerdotes inꝙͣtuꝫ diuinapopulo annūciant ẜm illd̓ Mal̓. 2. Labia ſacerdotis cuſtodiunt ſcientiā legē requirent ex ore eius qꝛ angelus

domī exercituū eſt. Debet ergo mulier velamen habereſemper in eccleſia ꝓpter angelos id eſt ꝓpter ſacerdotesduplici rationē. Primo quidē ꝓpter eoꝝ reuerentiaꝫ adquā pertinet mulieres corā eis honeſte ſe habeāt. Unde dicitur Ecc. 7. Honora deū ex tota aīa tua honorifica ſacerdotes illius. Secundo ꝓpter eoꝝ cautelā ne ſcilicet ex conſpectu mulieꝝ velataꝝ ad cōcupiſcētiā ꝓuocentur. Vnde d̓r Ecc. 9. Uirginē ne aſpicias ne forte ſcādalizeris in decore illius. Aug. aūt aliter exponit p̄dictaOſtendit em̄ tam mulier ꝙͣ vir eſt ad ymaginē dei perhoc qd̓ dicit̉ ephe. 4. Renouamini ſpū mentis vr̄e induite nouū hominem qui renouatur in agnitione dei ẜmymaginē eius qui creauit vbi non eſt maſculus femina. Et ſic patet ymago dei attenditur in homine ẜꝫ ſpiritum in quo non eſt differentia maſculi femine. et ideomulier eſt ymago dei ſicut vir. Exp̄ſſe em̄ dicit̉ gen̄. 1. creauit deus hominē ad ymaginē ſuā maſculū femi creauit eos. ideo Aug. dicit hoc eſſe intelligendū inſpirituali coniugio qd̓ eſt in anima noſtra in qua ſicut ſupra dictū eſt ſenſualitas vel etiaꝫ inferior ratio ſe habetmodum mulieris. ratio autē ſuperior per modū viri inartenditur ymago dei. ẜm hoc mulier eſt ex viro ꝓpt̓virū qꝛ adminiſtratio reꝝ tēporaliū vel ſenſibiliū cui intēdit inferior ratio vel etiā ſenſualitas debet deduci extemplatione eternoꝝ que pertinent ad ſuperiorē rationē ad ordinari. ideo mulier dicitur habere velamē velpoteſtatē ſuper caput ſuū ad ſignificandū circa tēporalia diſpenſanda debet homo cohibitionē quandā refrenationē habere ne vltra modū homo ꝓgrediat̉ in eis diligendis. que quidē cohibitio circa amorē dei adhiberidebet preceptū ſit deutro. 6. Diliges dn̄m deū tuū extoto corde tuo. Nam circa deſideriū finis apponit̉ſura quā neceſſe eſt apponi circa ea que ſunt ad finē. Medicus em̄ ſanitatē inducit ꝙͣto ꝑfectiorē pōt. tamē datmedicinā ꝙͣto maiorē poteſt. ſed ſcd̓m determinatā mēſuram. Sic vir debet habere velamē ſuꝑ caput. Et hocdebet ꝓpter angelos ſanctos. quia ſicut in glo. dicit̉ gratuita eſt ſanctis angelis ſacrata pia ſignificatio Andeaug. dicit. 19. de ciuitate dei demones alliciunt qͥbuſdam ſenſibilibus rebus. non ſicut aīalia cibis ſed ſic̄ ſpiritus ſignis. Deinde dicit Uerūtamen neqꝫ vir ⁊c. excludit dubitationē que poſſet ex dictis oriri. Quia cnimdixerat vir eſt gloria dei. mulier autem eſt gloria viri.poſſet aliquis credere vel mulier eſſet ex deo vel haberet poteſtatē in gratia. Vnde primo hoc excluditdicens: Licet mulier ſit gloria viri qui eſt gl̓ia dei. verūtam ē neqꝫ vir eſt in dn̄o id eſt a dn̄o ꝓductus ſine muliere. neqꝫ mulier ſine viro. vtrūqꝫ em̄ deꝰ fecit ẜꝫ illd̓ gen̄.I. Maſculū feminā creauit eos. Vel aliter. neqꝫ vir ē ſine muliere ī dn̄o id eſt in gratia dn̄i nr̄i ieſu xp̄i. neqꝫ mulier ſine viro qꝛ vterqꝫ gratiā dei ſaluat̉ ẜm illud gal̓. 3.Quicunqꝫ in xp̄o baptizati eſtis xp̄ꝫ induiſtis. Et poſteaſubdit. Non eſt maſculus neqꝫ femina ſcꝫ differēs in gratia xp̄i. Secūdo aſſignat rationē dicēs: Nam ſicut in prima rerū inſtitutiōe mulier ē de viro formata. ita in ſubſequentibus generationibus vir mulierē ꝓductus ē ẜꝫillud Iob. 14. Homo natus de muliere. prima ꝓductio hominis fuit ſine viro muliere qn̄ deꝰ formauit hominē de limo terre. euā de coſta viri. vt ibidē legit̉. Tertia autē eſt ex viro muliere ſicut abel natus eſt ex adā eteua vt legit gen̄. 4. Quarta āt ē ex ml̓iere ſine viro xp̄iex virgīe ẜꝫ illd̓ gal̓. 4. Miſit deꝰ filiū ſuū factū ex muliere. Tertio oſtendit rationē eſſe cōuenientē dicēs: Om̄iaautē ex deo qꝛ ſcꝫ hocip̄m mulier primo fuit ex viro. hoc poſtmodū vir eſt ex muliere eſt ex operatiōe diuina. Vnde ad deū ꝑtinent vir ꝙͣ mulier. Un̄ dr̄ Ro. 11.