Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
79r
Einzelbild herunterladen
 

in epiſtolam ad Corinthios VIII

Dicit ergo. Sꝫ non oībus ⁊cͣ. qͣſi dicat. hoc ſcimꝰ nos ſcꝫ idoluꝫ nihil eſt. ſed in om̄ibus vt in infirmis eſt ſcīahec: vere eſt in omnibꝰ. Quidā em̄ ⁊c. Uel ſic. Nosſcimus idolum nihil eſt in mundo. Quidā em̄ conſcientia idoli qꝛ ſcꝫ putent idolū aliquid diuinuꝫ eſſe vſqꝫnunc id eſt poſt conuerſionē ſicut ante manducāt idolotitum id ē ſanctificatis idolis hoc quaſi cibū ſimpliciter ſed quaſi idolotitū ſcꝫ ī reuerētiā idoli. conſcīa illorūcum ſit infirma polluit illos ſcꝫ hn̄t rectam ſcientiā: ſꝫ cum charitate quos in hunc errorē infirmi inducuntdeūt. 27. Maledictꝰ errare facit cecū in itinere. Hic innuit non cibus ſed conſcientia polluit pctm̄ comedēdo ad exemplū malorū. Deinde cum dicit. Eſca aūtcōmendat ⁊c. hic quarto oſtendit corā eis idolotita comedere non debēt. Ubi primo on̄dit huiuſmodi comeſtio nihil ꝓdeſt apud deū. Secūdo ꝓbat preſtatꝭ aliqd̓ bonum augmentū ibi. Neqꝫ em̄ ſi manducaueritisDicit eſca aūt ⁊c. q. d. Illis nocet vr̄a comeſtio. vobisaūt non ꝓdeſt. Eſca em̄ nos cōmendat deo ſed recta fides in edendo. Nam nec Eſau eſu lenticule iuſtificatus ēnec Helias eſu carniū pollutus eſt Ro. 14. eſt regnūdei eſca potus Heb̓. vlti. Bonū eſt gr̄a ſtabilire coreſcis. Deinde cum dicit. Neqꝫ em̄ ſi māducauerimꝰ⁊cͣ. ꝓbat qd̓ ꝓpoſuit eſt ſua ratio talis. comedereidolotitū non diminuit bonū: comedere non auget. ergotalis eſca ſumpta vel non ſumpta nihil ꝓdeſt apud deum hoc eſt dicit. Neqꝫ em̄ ſi non manducauerimꝰ deficiemus id ē minus ab eo habebimꝰ: neqꝫ ſi manducauerimꝰabundabimꝰ in virtutibꝰ: qꝛ eſca ventri menti ꝓficit. ita cum non ſit de veritate vite iuſticie doctrine dimittenda eſt ꝓpter ſcandalum.Lectio ſecunda.Idete aūt ne forte hec licētia veſtraoffendiculum fiat infirmis. Si quisem̄ viderit eum habet ſcientiaꝫ inidolo recumbā: nonne cōſcientia eius cumſit infirma edificabit̉ ad manducandū idolotita? Et peribit infirmꝰ in tua cōſcientia frater ꝓpter quē xp̄s mortuus eſt. Sic aūt peccantes in fratres ꝑcutientes conſcientiā eorum infirmā. in xp̄o peccatis. Quapropterſi eſca ſcandalizat fratrem meū, non manducabo carnē ineternū ne frēm meū ſcādalizē.Hec eſt ſecunda pars huius capituli: ſuperius em̄ oſtendit ī ſe licita ē comeſtio idolotitoꝝ. hic monet abſtinere ab ea ꝓpter ſcandalū infirmoꝝ. Ubi pͥmo monet ne offendāt frēs ſua comeſtiōe. Scd̓o qd̓ pōt offendere ibi Si qͥs viderit ⁊c. Tertio on̄dit malū qd̓ inde pōt accidereibi. Et peribit infirmꝰ ⁊c. Quarto prebet ſe in exempluꝫabſtinentiū ibi. Qua ꝓpter ſi eſca ſcandalizat ⁊cͣ. Dicitvidēte qꝛ ꝙͣtū ad nos nihil ꝓdeſt vel obeſt eſca ipſa. ſꝫ tn̄vidēte ne forte hec licentia vr̄a ſcitis licere vobis comedere de idolotitis offendiculū fiat infirmis in fide nōdūſciunt idolum nihil eſſe. Leuit. 19. Corā ceco non ponesoffendiculū. Deinde dicit. Si qͥs viderit ⁊cͣ. hic oſtēdit quō poſſunt offendere qꝛ comedendo idolotitū coraminfirmis vbi implicant̉ quattuor ꝯcurrentia ad ſcandalū.Prīo maior ſcīa. Scd̓o comeſtio idolotiti publica ibi. Inidolo recūbentē. Tertio occaſio ſcandali accepti ibi.ne conſcīa eius. Dicit. ſi em̄ qͥs ⁊c. q. d. Et vere pōtoffendiculū. Si em̄ qͥs infirmꝰ viderit habet ſcīam recumbentē in idolo id eſt in pn̄tia idoli. nōne conſcīa eius

cum ſit infirma te edificabit̉ id ē factū tuū ad manducandū idolotita id ē ſacrificata in reuerētiā idoli. q. d. ſic.videns em̄ qͥs frēm peritū ī idolo ſacrificata comedere incipit ipſe edere illa conſcientia ille ſcꝫ peritie cauſa:ſed ibi putat eſſe numē in cuius reuerentia hoc fiat. Deinde dicit. Et ꝑibit infirmꝰ. hic on̄dit malū qd̓ ind̓ pōtaccidere. hoc duplex. Primo ſcandalū ꝓximi. Secūdooffenſaꝫ ꝓximi ibi. Sicaut peccātes ⁊c. In pͥma implicāt̉tria. peccantis conditio qꝛ infirmꝰ. peccandi occaſio. qꝛ intua cōſcīa. peccati exaggeratio. qꝛ ꝓpter quē xp̄s mortuꝰeſt. Dicit: ita peribit infirmꝰ in fide id ē in tua ſcīa frater .i. occaſione accepta a tua ſcīa. qꝛ te ſapientē videtmedere. putans ſub idoli veneratione comedas ꝓpterquē ſaluandū xp̄s mortuꝰ ē. ita grauiter peccas Ro. 14Noli cibo ꝑdere illū mortuꝰ eſt xp̄s. Sic aūt peccantes in fratres peccato ſcandali ꝑcutientes conſcīam eoꝝinfirmā gladio mali exempli. Amos. 9. Percute cardinēid eſt conſcīam cōmouebunt̉ ſupluminaria id ē intellectus affectꝰ. In xp̄o peccatis cuiꝰ mēbra ſunt. ait inxp̄m ẜm glo. qꝛ in xp̄m peccare eſt xp̄m negare .i. peccarein fide In xpō peccare eſt in his xp̄i ſunt peccare ſcꝫ inmoribꝰ ſicut ille in lege eſt dicit̉ in lege. peccare. aūt inlege non eſt dicit̉ peccare in legem. Deinde cum dicit.Qua ꝓpter ſi eſca ⁊cͣ. hic vltimo ꝓponit ſe in exemplū abſtinentie. Vbi pͥmo implicat ſcandalū. Secūdo ex hoc explicat abſtinentie ꝓpoſitū ibi. māducabo ⁊cͣ. Tertiop̄uenit dubiū ibi. Ne frēm meū ⁊c. Dicit. Quaꝓpt̓ neſcꝫ peccē in xp̄m ſi eſca ſcandalizat frēm meū manducabo carnē aliquā non ſolū idolotita ineternū. ſi ꝓpter ſcādalū fr̄um abſtinendū eſt quaſi a neceſſarijs vite: ml̓tomagis a ſuꝑfluis. hoc ideo eſca in ſe mala ſit: ſꝫ ne ſcādalizem fratrē meū. ſcandalizauerit vnū de puſillis iſtis expedit ei vt ſuſpendat̉ in collo eiꝰ mola aſinaria⁊c. Mat. 18. Ro. 14. Oīa munda mūdis. ſed malū ē hoī offendiculū manducat. Hic querit̉ ſuꝑ illud. Scīainflat. Glo. ſcientia ſe iuutilis eſt. Cōtra. ſcīa ſe bonaeſt vtilis. Reº. Inutilis eſt ad ſalutē: vtil̓ tn̄ ad multa alia. Itē charitas edificat. Cōtra. ſicut ſcīa inflat cauſam ſed occaſionē ſic charitas. Reº. ē ſunileqꝛ ſcīa habenti ſe manifeſtat. ſed ſic charitas: qꝛ nemocertꝰ eſt de charitate. Itē ſuꝑ illud. Idolū nihil ē glo.Naturā deus formauit. ſed ſtulticia hoīm formā dedit;Cōtra. Om̄e eſſe eſt a deo oīs forma. Reº. glo. loqͥt̉ deforma puta in naͣ de vera. Itē ibidē glo. Forma hominis in idolo eſt facta verbū. Cōtra. Io. 1. Oīa peripſum facta ſunt. Reº. ꝙͣuis forma hoīs in illo ſit factaverbū tn̄ in idolo id ē ad colēdū. Itē ibidē glo. idolum nihil eſt qꝛ nulliꝰ rei ſit in mundo ſil̓itudinē habet.Cōtra pōt artifex cogitare vel formare niſi qͣlia vidit.Reº hꝫ ſil̓itudinē in toto ſed in ꝑtibꝰ. Itē ſuꝑ illd̓Nullus deꝰ niſi vnus glo. hoc dicit ne putet̉ eſſe deus inidolo. Cōtra. deꝰ licꝫ ſit vnꝰ tn̄ eſt vbiqꝫ. Reº In idolo ēꝑpotentiā p̄ſidentiā vl̓ vnionē vt putabāt gentiles. Itē ibidē glo. ꝑs trinitatis pōt eſſe qͥcūqꝫ vnꝰ in tribus. Cōtra. cuiuſlibet numeri ꝑs eſt vnitas. Reº. Trinitas non eſt numerꝰ ſimpl̓r: ſꝫ numerꝰ ꝑſonaꝝ. Itē ſuꝑillud. Et ſi ſunt dicunt̉ dij. Glo. ꝑticipatione diuinitatꝭCōtra. diuinitas eſt imꝑticipabil̓. Reꝰ. ꝑticipatio heccauſam eſt non eſſentiam. Item ibidem glo. queriturvtrū angeli vocādi ſint dij. Reᵇ ꝙͣuis ꝑticipet diuinitatētn̄ ẜm glo. non ſunt dicendi dij ꝓpter periculum adorationis. Item ſuꝑ illud. Nobis tn̄ vnus deus pater gloſatrinitas eſt nobis vnus pater. tn̄ ille tertia in trinitate ꝑſona alius. Contra. Idem aduerſum diuidunt ensReſpondeo ꝙͣuis idem aduerſum diuidant ens creatuꝫnon tn̄ increatū. qꝛ ibi eſt idemptitas in eſſentia diuer-