Explanatio ſancti Thome

habeat̉ hec ſcientia inſufficiēter ibi. Si quis aūt exiſtimatQuarto a qͥbꝰ ſufficiēter ibi Si aūt qͥs diligit ⁊c. Dicit gͦde hijs aūt ⁊c. q. d. d̓ p̄dictꝭ q̄ſiuiſtꝭ a me .ſ. de ꝑtinētibusad matrimoniū d̓ alijs aūt vt d̓ īmolatis idolo n̄ fuit necēequerere qꝛ om̄es ſcitis ſuꝑ hoc veritatē. ⁊ hoc eſt qd̓ dicitde his aūt q̄ idolis ſacrificant̉ an liceat edere vl̓ nō. ſcimꝰego ⁊ vos ꝙ liceat ea comedere ẜm illud Tit̓. 1. Omniamunda mundis. Scimus qꝛ oēm ſcīam habemꝰ ego ſcꝫ ⁊vos perfecti inter alios ſcꝫ ſcīam de creatore ⁊ creaturis.⁊ iō minꝰ excuſabiles ſi male facimus. ¶ Deinde cū dicitScientia aūt inflat ⁊cͣ. hic oſtendit quo ſine charitate ſcientiam inutiliter habent qͣſi dicat. Habetis qͥdē ſcīam: ſꝫnon valet vobis. quia inde ſuꝑbitis contra ignaros. ſcīaaūt ſi ſola ē inflat. Ecces. .i. In multa ſapīa multa ē indignatio. Act̉. 26. Multe lr̄e te faciūt inſanire. Hec enimfuit plaga egyptioꝝ .i. ſapientiū huius mundi veſce turgentes Exo. § Caritas vero edificat infirmos q̄ qd̓ eis obeſſe pōt dimittit: qꝛ non querit q̄ ſua ſunt. Unde addēdaeſt ſciētie charitas. Aug. Addite gͦ ſcīe charitatē ⁊ vtiliserit ſcīa. Per ſe quidē ē inutilis. ex charitat vtilis. Philoſophꝰ. Scire aūt nihil aut parū ꝓdeſt ad ꝟtutē. ¶ Deinde cū dicit. Si qͥs aūt exiſtimat ⁊c. hic oſtendit a qͥbushec ſcientia hētur inſufficienter. qꝛ ab illis qͥ ea vtunt̉ innocumentū ꝓximi. ⁊ eſt ſua ratio talis. Quicūqꝫ habꝫ ſcientiam ⁊ nō modū vtendi ea. habet ſcīam inſufficiēter: ſedqͥ habet ſcīam ſineˡ charitate eſt hmōi. ergo qͥ habet ſcīamſine charitate habet inſufficiēter ſcīam. Primo ergo ſupponit ſcīam ſine charitate. Scd̓o oſtēdit inſufficientiā talis ſcientie ibi. Nondū cognouit ⁊c. Tertio rōem inſufficientie ibi. Quē admodū oporteat ⁊cͣ. Dicit gͦ. Si qͥs aūt⁊cͣ. qͣſi dicat habetis ſcīam ſed nō ſufficientē: qꝛ ſi qͥs vr̄mexiſtimat ſe ſcire habēs ſcīam ſine charitate: aliqͥd ſcit ſcꝫꝙ liceat comedere idolotita. nondū tū cognouit qꝛ non ſecognoſcere facto oſtendit quō oporteat eum ſcire .i. qͣliterdebeat vti ſcientia. qꝛ in edificationē non in nocumentuꝫaliorum. Scire aūt contingit dupliciter. ſcꝫ habere ſcīam⁊ vti ſcientia. ſicut videre habere viſum. ⁊ vti viſu. Glo.Bernardi. Hic nō approbat apl̓us multa ſcientē ſi modūſciendi neſcierit. Modus enim ſciendi eſt vt ſcias quo ordine: quo ſtudio. quo fine ſcire queqꝫ oporteat. qͦ ordinevt id prius qd̓ maturiꝰ eſt ad ſalutem. quo ſtudio vt id ardentius qd̓ efficatius eſt ad amorē. qͦ fine vt nō ad inaneꝫgloriā vel curioſitatē velle aliqͥd ſꝫ ad edificationē tui etꝓximi. Sūt nāqꝫ qͥ ſcire volunt eo fine tantū: vt ſciāt ⁊ curioſitas eſt. quidā vt ſciant ⁊ vanitas eſt. quidā vt ſcientiam vendāt ⁊ turpis queſtus eſt. quidā vt edificent̉ ⁊ prudentia eſt. quidā vt edificent ⁊ charitas eſt. ¶ Dein̄ cumdicit. Si qͥs aūt diligit ⁊cͣ. hic on̄dit a quibꝰ hec ſciētia habet̉ ſufficienter: qꝛ ab illis qͥ vtt̄ū ea ex charitate. Primogͦ ſupponit ſcīam cū caritatē. Secūdo oſtendit ſufficiētiam talis ſcīe ibi. Hic cognitus eſt. Dicit gͦ ſi quis ⁊c. q. d̓Ille ꝑfecte non ſcit qͥ neſcit quēadmodū oporteat eū ſcireSi quis aūt diligit deum ⁊ ita cum ſcīa habet charitateꝫhic cognitus id ē approbatꝰ eſt ab eo. Nouit em̄ dn̄s quiſunt eius. 2. Ti. 2. Vnde talis vere ſcit deo approbāte qꝛbn̄ vtit̉ ſcientia ꝓpter charitatē ānexā. ¶ Notādū eſt hicꝙ ad hoc ꝙ aliqͥs ſciat quēadmodū oportet ſcire. ix. ſuntneceſſaria. Prīo humiliter ſine inflatiōe Phil̓. 4. Sciohumiliari. psͣ. Si non humiliter ſentiebā. Scd̓o ſobrie ſine preſumptione. sͣ. 1. Nō iudicaui me ſcire Ro. 12. Nonplus ſapere ꝙͣ oportet Tertio certitudinalit̓ ſine heſitatione. 2Ti .1. Scio cui credidi ⁊ certus ſum. Quarto veraciter ⁊ ſine errore. 2. Ti 3. Semꝑ diſcentes ⁊ nūꝙͣ ad ſcientiam veritatis ꝑueniētes. Quinto ſimplicit̓ ſine deceptione. 1. Ti. 6. Oppoſitiones falſi noīs ſcientie. Sextoſalubriter cū caritate ⁊ dilectiōe. infra. 13. Si habuero omnem ſcientiā caritatē aūt nō habuero. Septimo vtilit̓ cuꝫ

ꝓximoꝝ edificatione. infra. 12. Alij dat̉ ſermo ſcientie ineodem ſpū. Octauo liberaliter cum gratuita cōmūicatione ſap̄. 6. Ponā in lucē ſapīam eius. Nono efficaciter cūbona operatione. Scienti em̄ bonū ⁊ non facienti pctm̄ ēilli. Iac. 4. Primū ſcꝫ humilitas ſcientie arguit ſapientes ſuꝑbos. ſobrietas curioſos. certitudo dubioſos. veritas hereticos. ſimplicitas aduocatos. ſalubritaſ magnoſ.vtilitas iniqͦs. liberalitas auaros. efficatio ocioſos. ¶ Deinde cum dicit. De eſcis aūt q̄ idolis ⁊cͣ. hic on̄dit qualeꝫſcīam habēt de idolotitis: oſtendēs pͥmo ꝙ ſciūt idolū nihil eſſe. Scd̓o ꝙ ſciūt oīa a deo eſſe ibi. Nā ⁊ ſi ſunt qͥ dicant̉ dij ⁊cͣ. In pͥma pͥmo dicit idolū nihil eſſe. Scd̓o iuxta hoc ad declarationē on̄dit deuꝫ nō niſi vnū eſſe ibi Etꝙ nullus deus ⁊cͣ. Dicit gͦ. de eſcis aūt ⁊cͣ. q. d. p̄dictismodis non valet ſcientia. ſed tn̄ de eſcis q̄ imolant̉ idolisſcimus ſcientia vera ſcꝫ ꝙ in ſe ſunt licite nec ꝓpter idolūſunt īmūde. ⁊ hoc qꝛ idolū nihil eſt in mundo. Hoc tripl̓rexponit̉. Primo mō ſic. Idolū nihil eſt in mundo .i. intercreaturas mūdi ꝙͣtū ad formā idoli. licet em̄ materia idoli ſit aliqͥd ſcꝫ aurū vl̓ argentū vel hmōi tn̄ nil eſt forma ſcꝫq̄ credit̉ ibi eſſe ab idolatris qͥ credūt idolū eſſe deū Eſa.41. Ecce vos eſtis ex nihilo ⁊ opus vr̄m ex eo qd̓ nō eſt.Secūdo mō ſic idolū nihil eſt ſcꝫ ꝑſona ſubſiſtens ex ſimulacro ⁊ ſpū p̄ſidente. Ex illis em̄ duobus nihil ſit ſicut abidolatris putat̉. Iere. 10. Cōfuſus eſt oīs artifex in ſculptili qꝛ falſum eſt qd̓ cōflauit ⁊ nō eſt ſpūs in eo. Tertiomō ſic idolū nihil eſt in mūdo .i. nullius rei q̄ ſit in mundohabet ſil̓itudinē. Eſt em̄ differētia int̓ idolū ⁊ ſimulacrrūqꝛ ſimulacrū dicit̉ qd̓ fit ad ſil̓itudinē rei alicuiꝰ naturalisidolū ad nulliꝰ rei ſit ſil̓itudinē vt ſi corpori humano addat̉ caput equinū Eſa. 40. Cui ſimilē feciſtis deū ⁊cͣ. Etſcimus etiā ꝙ nullus deus niſi vnꝰ deut. 6. Audi iſraeldn̄s deus tuus deꝰ vnꝰ eſt. ¶ Deinde cum dicit. Nā ⁊ ſiſunt qͥ ⁊c. hic on̄dit ꝙ ſciunt oīa a deo eſſe nō a dijs nuncupatiuis vel adoptiuis vt ſunt idola vel ſancti ſꝫ ab vnoſummo. Prīo gͦ dicit quō pōt ītelligi deoꝝ pluralitas .ſ.ꝑ adoptionē vel nuncupationē. Secūdo quo eſt diuinitatis vnitas ſcꝫ ꝑ eſſentiā ibi. Nobis tm̄ vnꝰ deus ⁊c. Ubipͥmo tangit vnitatē in pr̄e. Scd̓o in filio ibi. Et vnꝰ dn̄s⁊cͣ. In pͥma tangit tria ſcꝫ eſſentiā qꝛ vnus deꝰ. ꝑſonā qꝛpater. potentiā ex qͦ oīa. clementiā qꝛ ⁊ nos in illo. ſil̓iteriſta tangit in filio. Dicit gͦ. Nā ⁊ ſi ſunt ⁊cͣ. q. d. ⁊ vere nōeſt niſi vnus deus. Nā ⁊ ſi ſunt qͥ dicant̉ dij vere ꝑticipation diuinitatis vt ſancti. psͣ. Ego dixi dij eſtis. ſiue in celo vt ſancti comp̄henſores. ſiue in terra vt ſancti viatoresSi quidē ſunt dij multi vere participatiōe diuinitatis vtſancti ⁊ iuſti dn̄i. apl̓i ⁊ p̄lati. nobis tn̄ ⁊cͣ. Alio mō legit̉ſic. Nā ⁊ ſi ſunt qͥ dicunt̉ dij a gentibꝰ ſcꝫ falſa nuncupation. ſiue in celo vt ſol ⁊ luna. ſiue in terra vt mercurius ⁊dyana. ſiquidē ſunt dij multi ſola ſcꝫ nūcupatione ẜm gētiles. psͣ. Om̄es dij gentiū demonia. ⁊ dn̄i ml̓ti qͥ alijs p̄ſunt. nobis tn̄ tm̄ vnꝰ eſt deꝰ eſſentialiter ſcꝫ pat̓ ex qͦ oīaẜm naturā ⁊ ꝑ pr̄naꝫ auctoritatē. Ro. 1. Ex qͦ oīa ⁊ nosī illo ꝑ gr̄aꝫ. act̓. 17 In ipſo viuimꝰ mouemur ⁊ ſumꝰ. Etvnꝰ cū pr̄e deꝰ dn̄s ieſus xp̄s Io. 10. Ego ⁊ pater vnū ſumus. Per quē oīa ſcꝫ facta ſunt ẜm naturā. Io. 1. Om̄īaꝑ ipſum facta ſunt. ⁊ nos ꝑ illum ſcꝫ ſumꝰ in deo ꝑ gr̄amAo. I. Per quē accepimꝰ gr̄am ⁊c. gͦ vnus eſt altiſſimuscreator oīm om̄ipotens. Ex his elicit̓ talis ratio. Non eſtniſi vnus deus qui fecit omnia. ſed multa ſunt idola. ergonon ſunt deus qui fecit omnia nec creduntur ailquid. ergo nihil. ¶ Sꝫ nō in omnibꝰ eſt ſciētia. habito ꝙ maioreſilloꝝ habent ſcīam de idolotitis. hic oſtendit ꝙ minoreshac ſcīa carent. Ubi pͥmo oſtendit ꝙ in quibuſdā defuitp̄dicta de idolotitis ſcientia. Secūdo ꝙ ꝓpt̓ hoc eſu idolotitoꝝ polluit̉ eoꝝ conſcīa. Ubi pͥª tangit pollute ꝯſcientie rōem. Secūdo ipſaꝫ pollutionē ibi. Et ꝯſcīa ipſoꝝ ⁊cͣ.