Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
78r
Einzelbild herunterladen
 

in epiſtolam⁊ ad Corinthios VIII

iūgit̓ ⁊c. Dic̄. Igit̉ ⁊c. q. d. qꝛ oportet fieri vt diximꝰigit̉ qui mr̄imonio iungit virginem bene facit. quia licitum eſt qd̓ facit. non iungit virgo acqͥeſcat continere melius facit. Glo. melius facit apud deū meritū ſuuꝫcollocat a ſollicitudine liberat eaꝫ. Melius em̄ eſt qd̓ licet expedit. ꝙͣ qd̓ licet non expedit. Hic em̄ bene vtitur malo: ibi vero bene vtit̉ bono. Bene vtit̉ qͥs bono continentiam dedicans deo. Male vtit̉ qͥs bono cōtinentiaꝫdedicans idolo. Male vtit̉ qͥs malo concupīam relaxansadulterio. bene vtit̉ malo cōcupīam reſtringens cōnubio.Bonū eſt pudicitia cōiugalis. ſed melius eſt cōtinētia virginalis vel vidualis ẜm glo. Deinde dicit. Mulieralligata eſt legi ⁊cͣ. hic oſtendit non ſimilit̓ coniugataniſi viro mortuo poteſt contrahere. Ubi primo oſtenditcōiugata non poteſt nubere viro viuēte. Secundo viro mortuo pōt alij nubere ibi. ſi dormierit ⁊c. Tertio meliꝰ eſt illi ꝯtinere ibi. Beatior aūt erit ⁊c. Quartodebet conſilio eius credere ibi. Puto aūt ego ⁊cͣ. Dicit. mulier alligata eſt ⁊c. qͣſi dicat. Qui non iungit virginē ſuā melius facit. Et vere melius. qꝛ mulier alligataeſt ⁊cͣ. Uel ſic virgo qͦcūqꝫ tempore pōt nubere ſꝫ vxorata. qꝛ mulier alligata eſt legi ita vt non poſſit nubere alteri quanto tꝑe vir eius viuit Ro. 7. Que aūt ſub viro eſtmulier viuente viro alligata eſt lege viri. Deinde cumdicit. ſi dormierit ſomno mortis. de dormitione Io.ij. Lazarus amicꝰ noſter dormit. Uir eius ⁊c. Aug.dicit pͥmus. ſcd̓us. vel tertius. vel quartꝰ. vel qͦuſqꝫ licꝫ?Nec nobis diffiniendū eſt qd̓ non diffinit apl̓us. Un̄ necvllas nuptias debeo damnare nec eis verecundiā numeroſitatis afferre. Si dormierit inꝙͣ liberata eſt a lege virivnde ꝑmittit̉ ei nubere. Hinc patet reſurgēti tenet̉copulari: ſed cui vult nubat. Inuite em̄ nuptie ſolent habere malos ꝓuentus. ideo d̓r Gen̄. 24. Uocemꝰ puellā queramꝰ volūtatē eiꝰ. Rubat inꝙͣ tm̄ in dn̄o .i. viro ſuereligionis naꝫ in diſpari cultu ꝓhibitū ē in lege matrimoniū deūt. 7. Per hanc licentiā apl̓i reuocate ſunt oēs pene infamie. ẜm leges infligebant̉ olim mulieri. ſecundo nubenti infra tempus luctus ſcꝫ vltra ānū. Ergo in nuptijs exigit̉ ꝑſonaꝝ legitimitas vnde dicit̉ liberata ē.ſenſus libertas. Vnde addit Cui vult nubat. Cultus paritas. Vn̄ ſubdit. Tm̄ in dn̄o. Deinde dicit. Beatior aūt erit ⁊cͣ. Hic on̄dit melius eſt illi ꝯtinere ꝙͣ nubere dicens. ꝙͣuis liceat ei nubere tn̄ beatior erit ſi ſic ꝑmanſerit ſcꝫ innupta. Et hoc eſt cōſiliū meū ſupra eodē datumhabebit em̄ fructuꝫ ſexagiſimū qui debetur viduis Mat.13. Auguſtinus. ſatis oſtendit beatam eſſe poſt morteꝫ viri. ſecundo nubentem. ſed beatior ē nubens. Deinde cum dicit. Puto auteꝫ ego ⁊cͣ. Hic vltimo oſtēdit debent conſilio eius credere quia inſpirante ſpirituſancto hoc conſulit. Et hoc eſt qd̓ dicit. Puto auteꝫ ⁊cͣ.quaſi dicat. faciendum eſt ſcd̓m conſilium meum quia puto ego ſicut ceteri apoſtoli ſpiritum dei habeā. Ro.8. Sed noſipſi primitias ſpiritus habentes ⁊cͣ. Hoc ergo conſilium debet impleri propter fructum ſequentemquia beatior erit propter conſulentis auctoritateꝫ. quiaſcd̓m conſilium meum. propter ſpiritum dei inſpirantē.quia puto ⁊cͣ. Hic queritur ſuper illo verbo. Volo vos ſine ſollicitudine eſſe. Contra. Ro. 12. Sollicitudine nonpigri. Reſponſio. Ibi loquitur de ſollicitudine ſpiritualihic de temporali. Item ſuper illo diuiſus eſt. ContraOſee .10. Diuiſū ē cor eoꝝ nūc interibūt. Rn̄ſio. Ibi loquit̉ de diuiſiōe intētiōis pͥncipalis de diuiſiōe actiōisItē glo. ibidē: partī ẜuit mūdo. Cōtra. Mat. 6. Nemopōt duobꝰ dn̄is ẜuire. Rn̄ſio. Ueruꝫ eſt ita eqͣliter ſeruiat vtriqꝫ in eo duo id eſt contrarij ſunt. Iteꝫ ſuperillud. Mulier innupta cogitat que domini ſunt: gloſacogitat ne damnetur a deo. Cōtra. damnari poteſt vt pa-

tet in parabola de fatuis virginibꝰ. Reſponſio. non cogitat hoc ſolum. ſed cum hoc etiam ne offendat ſponſum. Itē ſuper illud. Vt ſit ſancta corpore ſpiritu. glo. nonpoteſt fieri vt non ſit ſanctum corpus quo vtitur ſanctificator ſpiritꝰ. Contra. ſpirituſſanctus vſus eſt lingua cayphe non ſancta. Io. II. Reſponſio. vtebat̉ ea vt ſpiritusnon vt ſanctificator. Item ſed ad id quod honeſtum eſt.Contra. ergo matrimoniū turpe. Reſponſio ẜm glo. Poſitiuū poſuit pro comparatiuo. Item ſuper illud. Quinon iungit melius facit. gloſa. hic ſcilicet in coniugio bene vtitur homo malo. Contra. cuius vſus bonus eſt ipſum quoqꝫ bonuꝫ eſt. Reſponſio. illud intelligitur de vſurei per ſe ſcilicet ad quem ordinata eſt non per accidensſcilicet ad quem ex prudentia vtentis ordinat̉. Item glo.ibidem. Melius eſt bene vti bono ꝙͣ bene vti malo. Contra. Hoc difficilius illo. Reſponſio. loquitur hic de malovitij non ſupplicij. Item ſuper illo verbo in gloſa duemiſſe. Contra. ergo due nuptie non ſunt a deo. Reſponſio. Non ex eo due niſi ex conſęquenti. Item ſi dormierit vir quid dicēdū eſt ſi reſuſcitat̉? Reº. reqͥrit̉ conſenſusnouꝰ ad hoc ſit mr̄imonū. Itē ſuꝑ illud. puto ſpūmdei habeā. Cōtra. Ro. 8. Certꝰ ſuꝫ neqꝫ mors neqꝫ vita ⁊c̄. Reº. ẜm glo. dic̄ hoc dubitādo ſꝫ qͣſi increpādo.Incipit capitulū octauū.Ehis aūt idolis ſacrificant̉ ſcidmuſ. qꝛ oēs ſcīam habemus. Scīainflat. Charitas vero edificat. Siqͥs aūt ſe exiſtimat ſcire aliquid:nondū cognouit quēadmodū oporte at eumſcire. Si quis aūt diligit deū hic cognitus eſtab eo. De eſcis aūt que idolis imolant̉ ſcimꝰqꝛ nihil eſt idolum in mundo. nullꝰ deꝰniſi vnus. ſunt qui dicant̉ dij: ſiue in celo ſiue in terra. ſiquidē ſunt dij multi domini multi: nobis tn̄ vnus deꝰ pater ex om̄ia: nos in illo. vnus dn̄s ieſus xp̄s quē oīa nos ipſum. Sed in oībꝰ eſt ſcīa. Quidam aūt cum conſcientia vſqꝫ nūc idoli quaſi idolotitū manducāt. conſcīa ipſoꝝ cuꝫ ſitinfirma polluit̉. Eſca aūt nos cōmendatdeo. Neqꝫ em̄ ſi manducauerimꝰ abundabimus neqꝫ ſi. manducauerimꝰ: deficiemꝰ.Excluſo errore circa correctionē criminū: ca. 5. et. 6. Iteꝫcirca virginitatē matrimoniū. capl̓o ſeptimo: hic excludit errorem circa eſum abſtinentiā ciboꝝ capl̓o iſto et. 9et. 10. loquēs de his que idolis imolabant̉ a qͥbꝰ ꝙͣuis inſe licitis abſtinere monet. Primo allegando eis ſcandalūinfirmoꝝ ca. iſto. Scd̓o exemplū ſui ꝓpt̓ alios abſtineta receptione ſumptuū licitoꝝ capl̓o nono. Tertio exēpluꝫpene iudeoꝝ poſt tanta beneficia dei in deſerto ꝓſtratoꝝcapl̓o. 10. Ergo ꝓpter ſcandalū ꝓximi exemplo apl̓i ꝓpt̓timorē ſupplicij debemꝰ abſtinere a cibis aliquādo licitꝭ.In pͥmo on̄dit in ſe licita eſt comeſtio idolotitoꝝ. Secūdo monet nihilominꝰ abſtinere ꝓpter ſcādalū frūm infirmoꝝ ibi. Uidete ne forte ⁊cͣ. In prima pͥmo ꝓponitmaiores eoꝝ hn̄t ſcīam de idolotitis. Scd̓o oſtendit qͣleꝫſcientiā habēt de eis ibi. De eſcis aūt idolis imolant̉ ⁊cͣTertio quidā infirmi hac ſcientia carēt ibi. Sꝫ in omnibus eſt ſcīa ⁊cͣ. Quarto alij corā eis idolotita edere debēt ibi. Eſca aūt nos cōmēdat deo. In pͥmadicit de idolotitꝭ ſcīaꝫ hn̄t. Scd̓o ſine caritate inutiliter habent ibi. Scīa aūt inflat ⁊cͣ. Tertio on̄dit a qͥbꝰ