Explanatio ſancti Thome

Quare ſeduceris fili mi ab aliena. ¶ Deinde cum dicit.Uxori vir debitū reddat ⁊cͣ. agit d̓ vſu mr̄imonij ꝯtracti.⁊ primo agit de debito reddēdo. Scd̓o d̓ debiti intermiſſione ibi. Nolite fraudare ⁊cͣ. Circa primū duo facit. prīoꝓponit qd̓ intēdit dicēs. Dictū eſt ꝙ vir habeat vxorem⁊ vxor virū. habendi autē hec eſt ratio. vt vir reddat debitū vxori .ſ. de ſuo corꝑe ꝑ carnalē cōmixtionē. ſimiliter autem ⁊ vxor viro qꝛ ꝙͣtuꝫ ad hoc paria iudicātur. Und̓ mulier nō eſt formata de pedibꝰ viri tanꝙͣ ancilla nec de capite tanꝙͣ dn̄a. ſed de latere tanꝙͣ ſocia. vt legit̉ gen̄. 2º.Unde ⁊ mutuo debēt ſibi debitū reddere ẜm illud. Roͣ.14. Reddite oībus debita. Scd̓o aſſignat debiti rōnemdice̓s. Mulier nō habet poteſtatē ſui corporis .ſ. ad actūgenerationis vt .ſ. poſſit ꝓprio arbitrio vel cōtinere .ſ. vl̓alteri ſe tradere ſed vir .ſ. habet poteſtatē ſui corporis ꝙͣtum .ſ. ad vſuꝫ carnalis copule. ⁊ ideo vxor debet viro ꝓprij corporis officiū offerre. Simil̓r autē ⁊ vir ſui corporꝭpoteſtatē nō habet ſed mulier ⁊cͣ. Un̄ ⁊ ip̄e debet ſui corporis officiū offerre vxori legittimo īpedimento ceſſante.Unde ⁊ gen̄. 2. dicit̉. Adherebit vxori ſue ⁊ erūt duo incarne vna. ¶ Deinde cū dicit Nolite fraudare inuicē ⁊cͣ.agit de intermiſſione debiti reddēdi. Et pͥmo on̄dit quāliter intermitti debeat actꝰ ꝯiugalis. Circa qd̓ docet vnūeſſe cauendū ne .ſ. hoc ꝑ fraudē flat dicēs. Nolite fraudare inuicem vt .ſ. velit vir cōtinere inuita vxore aut etiamecōuerſo. Quod apl̓us fraudē nomīat. qꝛ vnus ſubtrahitalteri qd̓ ei debet̉ quod ad fraudē ꝑtinet. nō minus in actu matrimonij ꝙͣ in alijs rebus. Unde ⁊ ꝓuer. 12. dicit̉.Nō inueniet fraudulentus lucrū. qꝛ .ſ. ille qui tali fraudecōtinentiā deo ꝯfert nō lucrat̉ merituꝫ vite eterne. Sicutenim dicit aug. nō vult deꝰ tale lucrū tali dāno cōpenſarivt dum vnꝰ cōiugū cōtinet altero inuito ille incidat in dānabiles corruptelas. Tria autē docet obſeruāda in tali ītermiſſione quoꝝ pͥmuꝫ eſt vt fiat ex cōmuni cōſenſu. Unde dicit. Niſi forte ex cōſenſu. Unde dicit̉ Ecc. 25. In tribus beneplatū eſt ſpūi meo que ſunt ꝓbata corā deo ⁊ hominibꝰ. Cōcordia fratruꝫ: amor ꝓximoꝝ. ⁊ vir ⁊ mulierbene ſibi cōſentientes. Scd̓m eſt vt ſit ad certū tēpꝰ Unde ſubdit. Niſi forte ad tēpus ſcd̓m illud Ecc. 3. Tēpusamplexādi ⁊ tēpus longe fieri ab amplexibꝰ. Tertiuꝫ eſtvt hoc fiat ꝓpter debituꝫ finē .ſ. cauſa ſpūalium actuū adquos cōtinentia reddit magꝭ aptos. Unde ſubdit. Vt vacetis or̄oni ẜm illud. Ioel̓. 2. Sacrificiuꝫ ⁊ libamen dn̄od̓o noſtro. Et poſtea ſubdit Egrediat̉ ſpōſus d̓ cubili ſuoet ſponſa de thalamo ſuo. ¶ Scd̓o agit reiteratione cōiugalis actus. ⁊ pͥmo ponit documentū dicens. Iterum reuertimini in idip̄m. vt .ſ. vobis inuicē debitum reddatisfinito tēpore or̄onis. Und̓ ⁊ tertij. ꝝ. 8. dicit. Ꝙ celebratis dedicatiōis ſolēnijs ꝓfecti ſunt in tabernacula ſua letantes. Scd̓o aſſignat rom documenti. Nō em̄ hoc dixitqͣſi ſit neceſſariuꝫ ad ſalutē ſed ad ꝑiculum vitādum. Unde ſubdit. Ne tēptet vos ſathanas .i. ne ſua temptationevos ꝓſternat. ſicut etiā dicit̉. 1ͤ. theẜ. 3. Ne forte vos tēptauerit is qui tēptat et inanis ſit labor noſter. Temptatoautem ſathane nō eſt fortibꝰ timēda de quibꝰ dicitur. 1ᵉ.Io. 2. Scribo vobis iuuenes qm̄ fortes eſtis. et verbumdei manet in vobis et viciſtis malignū. Eſt autē timendadebilibus. Unde ſubdit. Propter incōtinentiaꝫ veſtramid eſt ꝓpter ꝓnitatem ad incōtinentiā. ex quo cōtingit ꝙdyabolus hoīem tēptando ꝓſternit ⁊ ꝓuocatur ad temptandum ẜm illud. pͥᵉ. pe. vlti. Circuit querēs queꝫ deuoret. ¶ Deinde cū dicit. Hoc autē dico ⁊cͣ. manifeſtat quoſenſu p̄dicta ſunt accipiēda. Et primo facit qd̓ dictum eſtScd̓o rōm aſſignat ibi. Volo autē ⁊cͣ. Tertio exponit qd̓dixerat ibi. Dico autē ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo. dixi ꝙ vnuſqͥſqꝫ ſuā vxorē habeat ⁊ vnaqueqꝫ mulier virū ſuum. ⁊ iterū

ꝙ poſt cōtinentiā determinati tēporis iterum reuertamīin idip̄m: hoc autē dico ẜm indulgentiā .i. ꝑcens infirmitati veſtre nō ſcd̓m imperiū. quaſi .ſ. vobis neceſſariuꝫ adſalutem. Subditis em̄ ſunt quedā eoꝝ infirmitati indulzenda ⁊ nō ad bona imperio cogēdi. Unde cōtra quoſdāplatos dicit̉ Eze. 34. Cuꝫ auſteritate imperabatꝭ eis ⁊ cūpotētia ⁊ diſperſi ſunt greges mei. Sed videt̉ apl̓us incōueniēter loqui. Indulgentia em̄ nō eſt niſi de pctō. Perhoc ergo ꝙ apl̓us ẜm indulgentiā ſe dicit matrimoniumcōceſſiſſe videt̉ expͥmere ꝙ matrimoniū ſit peccatū. Sedad hoc pōt rn̄deri dupliciter. Uno mō vt indulgētia ſumatur hic pro ꝑmiſſione. Eſt autē duplex ꝑmiſſio. Una qͥdem de minꝰ malo. ſicut dicit̉. Mat. 19. Ꝙ moyſes permiſit iudeis dare libellū repudij ꝓpter duriciā cordis eorum .ſ. ad vitandū vxoricidiuꝫ ad qd̓ erant proni. Talisenim ꝑmiſſio nō ſit in nouo teſtamēto ꝓpter ſui ꝑfectionēſcd̓m illud. Heb. 6. Ad perfectū feramur. Alia autem eſtꝑmiſſio de minꝰ bono. cū .ſ. homo p̄cepto nō cogit̉ ad maius bonuꝫ ⁊ hoc mō apl̓us hic indulget id eſt ꝑmittit matrimoniū qd̓ eſt minus bonū ꝙͣ virginitas q̄ nō p̄cipiturque eſt maiꝰ bonū. Alio mō poteſt accipi indulgentia ꝓut reſpicit culpā ſcd̓ꝫ illud Eſa. 26. Indulſiſti dn̄e: indulſiſti genti. Et ẜm hoc indulgentia refert̉ ad actum coniugalem ẜm ꝙ habet annexā culpā venialē tamē ꝓpter bona matrimonij ſine quibꝰ eſſet mortalis. Unde cōſiderandum eſt ꝙ actꝰ cōiugalis quādoqꝫ quidē eſt meritoriꝰ etabſqꝫ omni culpā mortali vel veniali. puta cum ordinatur ad bonū prolis ꝓcreāde ⁊ educāde ad cultū dei. Sicem̄ eſt actus religionis. Uel cū ſit cā reddendi debitū. ſicenim eſt actꝰ iuſtitie. Omnis autē actꝰ virtutis eſt meritorius ſi fit cū caritate. Quādoqꝫ vero eſt cū culpa veniali .ſ. cum quis ad actū matrimonialē ex cōcupīa excitaturque tn̄ infra limites matrimonij ſiſtit vt .ſ. cuꝫ ſola. vxoreſit cōtentus. Quādoqꝫ vero eſt culpa mortalis. puta cuꝫcōcupīa fert̉ extra limites matrimonij ſcꝫ cū aliquis accedit ad vxorē eque libēter vel libentiꝰ ad aliā acceſſurus.Primo ergo mō actꝰ matrimonij nō requirit indulgentiam. Scd̓o mō habet indulgentiā inꝙͣtum aliqͥs ꝯſentiēsconcupīe in vxorē nō ſit reus peccati mortalis. Tertiooīo indulgentiā nō habet. ¶ Deinde cū dicit. Volo auteꝫaſſignat rom eius qd̓ dixerat: ⁊ pͥmo quare nō loquat̉ ẜmimperium. Scd̓o quare loquat̉ ẜm indulgentiā ibi. Sedvnuſqͥſqꝫ ⁊c. Circa primū cōſiderādū eſt ꝙ nullus ſapiēsp̄cipit illud cuiꝰ ꝯtrariuꝫ magis vult fieri. Ideo apoſtolꝰnō p̄cipit ꝙ hoīes matrimoniū contrahāt vel matrimoīocōtracto vtātur. qꝛ magis vult ꝙ homīes cōtineant. ⁊ hꝰeſt qd̓ dicit. Volo autē omnes hoīes eſſe ſicut meip̄m. vtſcꝫ cōtineāt ſicut ego cōtineo. Et ſimil̓r dicit act. 26. Opto apud deū om̄s qui audiunt fieri tales qualis ego ſum.Sed cōtra hoc videt̉ eſſe qꝛ ſi om̄s homīes cōtinerēt ſicutapl̓us cōtinebat. ceſſaſſet generatio ⁊ ſic nō fuiſſet impletus numerꝰ electoꝝ qd̓ erat ꝯtra diſpoſitionē diuinā. Dicunt quidam ꝙ apoſtolo reuelatū erat ꝙ ſi om̄s hominesſaluarent̉ in cōtinentia viuentes ſicut ipſe viuebat ſufficiebat ad implendū numeruꝫ electoꝝ. Sed hoc nulla auctoritate fulcit̉. ⁊ ideo poteſt dici ꝙ apl̓us volebat om̄s homines eſſe cōtinentes. qꝛ ſcꝫ volebat hoc de ſingulis nontamen volebat ꝙ om̄s ſimul cōtinerēt. Vel pōt dici ⁊ melius ꝙ volebat om̄s hoīes eſſe cōtinentes voluntate ancedente ſicut ipſe dicit. pͥᵉ. thy. 2. Ꝙ deus vult om̄s homines ſaluos fieri nō autē voluntate cōſequente quā deꝰvult quoſdā ſaluare ſcꝫ p̄deſtinatos ⁊ quoſdā dānare ſcꝫre ꝓbatos ẜm illud Mal̓. 1. Iacob dilexi. eſau auteꝫ odiohabui. Eſt autē voluntas ancedens de eo qd̓ abſolute cōſideratum eſt melius ſicut om̄s hoīes eſſe ſaluos vel cōtinentes. volūtas autē ꝯn̄s eſt de eo qd̓ eſt melius: cōſidera