in epiſtolam Tad Corinthios VII
te. Portat autē corpꝰ noſtrū dn̄m inꝙͣtum diuino mīſterio deputat̉. ſic ergo homo debet vitare ne in corpus ſuūpeccet fornicādo quod eſt contra gloriā dei ⁊ cōtra miniſterium quod corpus noſtrū debet deo.Incipit capitulum ſeptimum.E quibus aūt ſcripſiſtis mihi boDnum eſt homī muliereꝫ nō tangere. Propter fornicationem autemvnuſquiſqꝫ ſuā vxorem habeat: ⁊vnaqueqꝫ virum ſuuꝫ habeat. Uxori vir debituꝫ reddat: ſimiliter aūt ⁊ vxor viro. Mulier poteſtateꝫ ſui corporis nō habet ſed virSimiliter aūt ⁊ vir ſui corporis poteſtatemnon habet: ſed mulier. Nolite fraudare inuicem: niſi forte ex cōſenſu ad tēpus vt vacetꝭor̄oni: ⁊ iteruꝫ reuertimini in id ip̄m: ne tēptet vos ſathanas ꝓpter incōtinentiam vr̄aꝫhoc autē dico ſcd̓m indulgentiā. ⁊ nō ſecundum imperium. Uolo aūt om̄s vos homīeseſſe ſicut meip̄m. Sed vnuſquiſqꝫ propriuꝫdonum habet ex deo: alius quidē ſic. aliꝰ vero ſic. Dico autē nō nuptis ⁊ viduis: bonuꝫeſt illis ſi ſic permāſerīt ſicut ⁊ ego. Ꝙ ſi nōſe continent nubant. Melius eſt em̄ nubereqͣꝫ vri.Poſtꝙͣ apl̓us rep̄hendit fornicariuꝫ ⁊ ſuſtinētes euꝫ. hicaccedit ad tractādum de matrimonio. ⁊ circa hoc tria fac̄Primo determīat de cōiugatis matrimonio iunctis. Secundo de ꝟginibus ibi. De virginibꝰ autē ⁊c. Tertio d̓viduis ibi. Mulier alligata eſt ⁊cͣ. Circa pͥmuꝫ duo facitPrīo īſtruit eos qͥ nō ſūt mr̄ionio iūcti vtrū .ſ. debeāt matrimoniuꝫ cōtrahere. Scd̓o maīfeſtat qd̓ dixerat ibi. Hautē dico ⁊c. Circa pͥmuꝫ duo facit Primo manifeſtat qͥdcirca hoc ſit ꝑ ſe bonū. Scd̓o qͥd neceſſariū ibi Propt̓ fornicationem autē ⁊c. Circa pͥmuꝫ cōſiderandū eſt ꝙ in deteſtationē fornicationis ꝯtra quā loquutꝰ iā fuerat aliquinō habētes zelum dei ẜm ſcientiā in tantū p̄cedebāt ꝙ etiam matrimoniū cōdemnabāt ẜm illud. pͥᵉ. thy. 4. In ypocriſi loquētium mēdaciuꝫ ꝓhibentium nubere. Et qͥahoc durum corinthijs videbat̉ fidelibus ſuꝑ hoc apoſtolo ſcripſerūt eius ſententiā reqͥrentes. ⁊ ideo apl̓us eis rn̄det. Ita rep̄hendi ea que facitis. de quibꝰ autē ſcripſiſtismihi. rn̄deo ꝙͣtum ad mr̄imoniuꝫ bonū eſt homini mulierem nō tāgere. Circa qd̓ notanduꝫ ꝙ mulier data eſt viro ad adiutorium generationis. ⁊ in hoc dr̄t vis generatiua a nutritiua. qꝛ vis nutritiua deſeruit homini ad cōẜuationem indiuidui. Und̓ bonū eſt homini nutrimento vti.qꝛ per hoc eiꝰ vita ꝯſeruat̉. generatiua aūt nō deẜuit hoīad cōſeruationē indiuidui ſed ad ꝯſeruationē ſpēi. Undenō pōt dici ꝙ bonū eſt hoī ad ſuuꝫ indiuiduū mulierē tangere. pͥmo quidē ꝙͣtum ad animā qꝛ vt aug. dicit in ſcd̓oſoliloquioꝝ. Nihil ſic deijcit aīam ab arce virtutis ſue ſicut cōtactus ille corpoꝝ ſine quo vxor haberi nō pōt. etideo Exo. 19. dicit̉ populo accepturo legē dei. Eſtote parati in diem tertiuꝫ. ⁊ ne apꝓpinquetis vxoribꝰ veſtris.pͥmi regū. 21. Dixit achimelech ad dauid. Si mūdi ſuntpueri maxime a mulieribꝰ māducent panē ſanctuꝫ. Scd̓oꝙͣtū ad corpus qd̓ vir ſubijcit ꝑ matrimoniū poteſtati vxoris ſe ex libero ẜuum cōſtituens. Seruitꝰ aūt hec p̄ omī-
bus alijs eſt amara. Unde ⁊ ecc. 7. dicit̉. Inueni amariorem morte mulierē. Tertio ꝙͣtum ad res exteriores quaruꝫ occupatione neceſſe eſt hoīem implicari qͥ habet vxorem ⁊ filios nutriēdos. cum tn̄ dicat̉. 2. thy. 2. Nemo militans d̓o implicat ſe negotijs ſecularibꝰ: vt ei placeat cuiſe ꝓbauit. ¶ Deīde cū dicit. Propt̓ fornicationē ⁊c. oſtēdit quid circa hoc ſit neceſſariū. Primo ꝙͣtum ad cōtractum mr̄imonij. Scd̓o ꝙͣtum ad actū mr̄imonij iā cōtracti ibi. Uxori vir debitū. ⁊c. Circa pͥmuꝫ conſiderandū eſtꝙ actꝰ generatiue virtutis ordinat̉ ad cōſeruationē ſpēi.per generationē filioꝝ ⁊ qꝛ mulier data eſt viro in adiutorium gn̄ationis. Prima neceſſitas tāgendi mulierē eſt ꝓpter ꝓcreationeꝫ filioꝝ. Unde ⁊ gen̄. pͥmo dicit̉. Maſcutum ⁊ feminā creauit eos ⁊ bn̄dixit eis deꝰ ⁊ ait. Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ replete terrā. ſed hec neceſſitas fuitcirca inſtitutionē hūani generis ꝙͣdiu oportuit multiplicari populū dei ꝑ ſucceſſionē carnis. Sed apl̓us ꝯſiderāshumanuꝫ genꝰ iā multiplicatū ⁊ ppl̓m dei iā eſſe augmētatum nō ꝓpagatione carnis: ſed generatione q̄ eſt ex aqͣ⁊ ſpū ſancto. vt dicit̉ Io. 3. pretermiſit hanc neceſſitatemqua .ſ. pͥmitus inſtitutū fuerat mr̄imoniuꝫ in officiū nature ⁊ ꝓponit ſcd̓am neceſſitatē ſcd̓m quā inſtitutū eſt in remediuꝫ culpe. Quia em̄ carnalis ꝯcupīa adhuc poſt baptiſmuꝫ in fidelibꝰ remanet licet nō dn̄etur. inſtigat homines maxime ad actꝰ venereos ꝓpter vehementiā delectationis. Et qꝛ maioris ꝟtutis eſt totaliter hāc concupīamſuꝑare ꝙͣ poſſit oībus cōuenire. ẜm illud Ma. 19. Nō omnes capiūt verbū hoc Neceſſariū eſt ꝙ in ꝑte cōcupīe cedatur ⁊ in ꝑte ſuꝑetur qd̓ quidē ſit duꝫ actꝰ gnationis ratione ordinat̉ ⁊ nō totalit̓ homo cōcupīa ducit̉ ſed magiscōcupīa ſubdit̉ rōni. Habet aūt hoc ratio naturalis ꝙ hōvtat̉ generationis actu ẜm ꝙ cōuenit gn̄ationi ⁊ educationi filioꝝ. hoc aūt in brutis aīalibus inuenit̉ ꝙ in qͥbuſcūqꝫ ſpēbus aīaliuꝫ ſola femina nō ſufficit ad educationē ꝓlis maſculus ſimul nutrit ꝓlem cū femina. ⁊ ad hoc exigitur ꝙ maſculꝰ cognoſcat ꝓpriā ꝓlem. ⁊ ideo in oībꝫ talibus aīalibꝰ vt patet in colūbis turturibꝰ ⁊ huiuſmodi naturaliter indita eſt ſolicitudo de educatione ꝓlis. ⁊ propter hoc in huiuſmōi nō ſunt vagi ⁊ indr̄ntes cōcubitꝰ exquibꝰ ſequeret̉ incertitudo ꝓlis. ſed maſculꝰ determinatus determīate femine cōiungit̉ nō indr̄nter quelꝫ cuilibet ſicut accidit in canibꝰ ⁊ alijs huiuſmōi aīalibꝰ in quibus ſola femina nutrit ꝓleꝫ. Maxīe autē in ſpē humanamaſculus requirit̉ ad ꝓlis educationē q̄ nō ſoluꝫ attenditur ẜm corꝑis nutrimetuꝫ ſed magis ẜm nutrimētuꝫ anime ẜm illud heb. 12. Patres quidē carnis nr̄e habuimꝰeruditores ⁊ reuerebamur eos. ⁊ ideo rō naturalis dictatꝙ in ſpē hūana nō ſint vagi ⁊ incerti cōcubitꝰ quales ſūtcōcubitus fornicarij. ſed ſint determīati viri ad determīataꝫ feminā q̄ quidē determīatio ſit ꝑ legē mr̄imonij. Sicigitur triplex bonū habet mr̄imoniuꝫ. pͥmuꝫ quidē ꝙ eſt īoffm̄ nature ꝓut .ſ. ordinat̉ ad generationē ⁊ educationeꝫꝓlis. ⁊ hoc bonū eſt bonuꝫ prolis. Scd̓m bonū habet ꝓut eſt in remediū concupīe q .ſ. coartatur ad determīataꝫꝑſonā ⁊ hoc bonuꝫ dicit̉ fides. quā .ſ. vir ſeruat vxori ſuenō accedēs ad aliā ⁊ ſimiliter vxor viro. Tertiū bonuꝫ habet ꝓut in fide cōtrahit̉ xp̄i. qd̓ quidē bonuꝫ dicit̉ ſacram̄tum inꝙͣtum ſignificat cōiunctioneꝫ xp̄i ⁊ eccl̓e. ẜm illudephe. 5. Sacramētuꝫ hoc magnū eſt. ego aūt dico in xp̄o⁊ eccleſia hoc eſt ergo qd̓ dicit. Dictum eſt ꝙ bonū eſt homini muliereꝫ nō tāgere. ſed qꝛ ad hoc bonū nō ſunt oēshoīes ydonei. vnuſqͥſqꝫ vir ꝓpter fornicationē .ſ. vitādaꝫſuam vxorē habeat .i. ſibi determinatā vt tollantur vagi ⁊incerti cōeubitus qd̓ ꝑtinet ad fornicationē. Un̄ ⁊ ꝓuer.5. Letare cū muliere adoleſcentie tue. Et poſtea ſubditur