Explanatio ſancti Thome
catū mortale ꝓpt̓ igͦrantiā vini fortitudīs vl̓ debilitatꝭ ꝓprij capitis: q̄ tn̄ excuſatio tollit̉ ꝑ frequētē experientiā. etideo apoſtolus ſignanter non dicit ebrius ſed ebrioſus.Addit aūt duo peccata his q̄ ſupra poſuerat ſcꝫ ebrioſum⁊ maledicū. Refert̉ aūt ebrietas ad genus peccati qd̓ cōmittit̉ contra ſeipſum ſub quo continet̉ non ſolum luxuriaſed etiam gula: maledicus aūt refet̉ ad genus pectati qd̓cōmittit contra proximū cui nocet aliquis nō ſolū facto ſꝫetiam verbo mala imprecando vel male diffamādo quodꝑtinet ad detractionem. Ul̓ mala in faciem dicēdo quodꝑtinet ad contumeliā. ⁊ hoc totum ꝑtinet ad rōem maledici vt ſupra dictū eſt. ¶ Deinde cum dicit. Quid em̄ mihi ē ⁊c̄. aſſignat ratione eius qd̓ dixerat. Et circa hoc triafacit. Primo aſſignat rōem dicens. Dixi hoc eſſe intelligendū de fratribꝰ ⁊ non de infidelibꝰ. Quid em̄ mihi eſtid eſt quid ad me ꝑtinet iudicare .i. ſententiā condemnationis ferre de his qͥ foris ſunt .i. de infidelibꝰ qͥ ſunt omnino extra eccleſiā. Prelati em̄ eccleſiarum accipiūt ſpūalem poteſtatē ſuꝑ eos tantū qͥ ſe fidei ſubdiderunt ẜm illd̓2. coꝝ. 10. In promptu habētes vlciſti oēm īobediētiā cūimpleta fuerit veſtra obediētia. Indirecte tn̄ prelati eccleſtarum habent poteſtatē ſuꝑ eos qui foris ſunt inquantuꝫꝓhibent fideles ne illis cōmunicent. Secūdo adhibet ſimilitudinē dicens Nōne de his qͥ intus ſunt vos iudicatis. quaſi dicat eadē auctoritate vos iudicatis qua ⁊ ego.Unde vos nō iudicatis niſi de vr̄is ita ⁊ ego. Dicit̉ Eccͣ.10. Iudex ſapiens iudicabit populū ſuū. Tertio reſpōdettacite dubitationi. Poſſet enim videri ꝙ infideles eſſentmeliores qͥ ꝓpter peccata predicta nō cōdemnant̉. ſꝫ hocexcludit dicens. Ideo nihil mihi de his qui foris ſunt iudicare. nam eos qui foris ſunt id eſt infideles iudicabitdeus ſcꝫ iudicio condēnationis non examinationis: qꝛ vtgregooriꝰ dicit in moralibus. Infideles damnabūt̉ ſineiudicio diſcuſſionis ⁊ examinationis ⁊ qͣntū ad hoc dicitur Io. 3. Qui non credit iam iudicatus eſt id eſt manifeſtam in ſe habet cauſam condemnationis. ⁊ hoc grauiꝰ reſeruatur dei iudicio ẜm illud Heb̓. 10. Horrendū eſt incidere in manus dei viuentis. ¶ Deinde cū dicit. Aufertemalū ⁊cͣ. infett concluſionē principaliter intentā dicens.Exquo hoc quod dixi non cōmiſceamini fornicarijs intelligendū eſt de fidelibus nō de his qui foris ſunt. ergo auferte malū ſcꝫ hominē ex vobiſipſis id eſt de veſtra ſocietate eijcite ẜm illud deut. 13. Auferes maluꝫ de medio tui.Eſt ergo conſiderandū ex premiſſis apoſtoli verbis ꝙ nōꝓhibemur cōmunicare infidelibus qͥ nunꝙͣ fidem receperunt ꝓpter eorum penā Eſt tamen hoc cauendū aliquibꝰſcꝫ infirmis ꝓpter eorum incautelam ne ſeducant. Illi vero qui ſunt firmi in fide poſſunt eis licite cōmunicare ⁊ dare operā conuerſioni eorum vt dicit̉ infra. 10. Si quis infidelium vocat vos ad cenam ⁊ vultis ire. omne quod appoſituꝫ fuerit manducate. Infidelibꝰ aūt qui aliquando fideles fuerūt vl̓ ſacramētū fidei receperūt ſicut hereticis ⁊apoſtatātibꝰ a fide ſubtrahit̉ oīno cōmunio fideliū ⁊ ī eoꝝpenā ſicut ⁊ ceteris pctōribꝰ qͥ adhuc ſubdūt̉ ptāti eccl̓ie.¶ Incipi capitulū ſextum.Udet aliquis veſtruꝫ habens negociuꝫ aduerſus alteruꝫ iudicariapud iniquos ⁊ nō apd̓ ſanctos?An neſcitis quoniā ſancti de hocmundo iudicabunt. Et ſi in vobis iudicabit̉mundus: indigni eſtis qui de minimis iudicetis? Neſcitis quoniaꝫ angelos iudicabimꝰquantomagis ſecularia. Secularia igit̉ iudi
cia ſi habueritis: contemptibiles qu ſunt ineccleſia illos conſtituite ad iudicandum. Adverecūdiā vr̄am dico Sic nō ē int̓ vos ſapiēsquiſqͣꝫ qͥ poſſit iudicare int̓ fr̄eꝫ ſuū: ſꝫ frat̓ cūfratre iudicio cōtēdit ⁊ hoc apud infideles.Supra apl̓s rep̄hēderat corinthios de negligētia iudicijhic reprehendit in eis quedam alia peccata circa iudiciaEt primo quantū ad iudices eorum coram quibus litigabant. Secundo quantuꝫ ad ipſa iudicia ibi. Iam quidemomnino. Circa primum tria facit. primo arguit eos de inordinatione. Secūdo rationē reprehenſionis aſſignat ibAn neſcitꝭ. Tertio remediuꝫ adhibet ibi. Secularia igūiudicia. Dicit ergo pͥmo ita negligitis in iudicando vr̄osſꝫ tn̄ p̄ſumptuoſi eſtis ſubire infideliū iudicia. ⁊ hoc ē qd̓dic̄. Audet .i. p̄ſumit aliqͥs vr̄m hn̄s negotiū .ſ. ſcl̓are aduerſus aliū iudicari apd̓ iniqͦs .i. ſubire iudiciū īfideliū ⁊n̄apd̓ ſctōs .i. apd̓ fideles qui ſunt ſacramētis fidei ſanctificati. Hoc em̄ eſt inordinatū multipliciter. Primo qͥdemqꝛ ꝑ hoc derogat̉ auctoritati fidelium. Secundo qꝛ derogat̉ dignitati fidelium quantū ad hoc ꝙ infideliū iudiciaſubeūt. Tertio qꝛ ꝑ hoc datur occaſio infidelibꝰ iudicibꝰcontemnendi fideles quos diſſentire vident. Quarto qꝛꝑ hoc dat̉ occaſio infidelibꝰ iudicibꝰ calumniādi ⁊ oppͥmēdi fideles quos odio habēt ꝓpter fidem ⁊ ritus diuerſitatē. Et ideo dicitur deūt. 1. Tuli d̓ tribubus veſtris virosſapientes ⁊ nobiles precepiqꝫ eis dicens. Audite illos etqd̓ iuſtum eſt iudicate. Et eodem. 17. Non poteris alterius gentis facere regem: qui non ſit frater tuus. Sed videtur eſſe contra id qd̓ dicitur. 1. Pe. 2. Subditi eſtotē omni humane creature ꝓpter deum. ſiue regi tanꝙͣ p̄cellenti: ſiue ducibus tanꝙͣ ab eo miſſis. pertinet em̄ ad auctoritateꝫ principis iudicare de ſubditis. Eſt ergo contra iusdiuinū ꝓhibere ꝙ eius iudicio non ſtet̉ ſi ſit infidelis. Sdicendū ꝙ apl̓us non ꝓhibet quin fideles ſub infidelibꝰpͥncipibus conſtituti eorum iudicio comꝑeant ſi vocent̉.hoc enim eſſet contra ſubiectionem q̄ debet̉ principibus.ſed ꝓhibet ꝙ fideles non eligant voluntarie infideliū iudicium. ¶ Deinde cum dicit. An neſcitis ⁊cͣ. aſſignat rationem contra id qd̓ illi faciebant ſumptam ex hoc ꝙ derogabant auctoritati ſanctoꝝ: ⁊ pͥmo quantū ad auctoritatem quam habent ſuꝑ res mundanas. Secundo ꝙͣtū adauctoritatē quam habent ad res ſuꝑmundanas id eſt ſuꝑangelos ibi. An neſcitis quoniā angelos iudicabimus.Dicit ergo primo. Inordinatuꝫ eſt iudicium apud infideles qui fideles habent auctoritatem iudicandi. An neſcitis qꝛ ſancti de hoc mundo iudicabūt id eſt de hominibꝰmundanis huius mundi. Quod quidē implet tripliciterPrimo qͥdē ẜm cōparationē ſcꝫ ẜm ꝙ nō ſolū boni iudicabunt malos ⁊ ſancti mundanos ſed etiam ẜm ꝙ boni iudicabūtur a melioribꝰ ⁊ mali iudicabunt peiores ẜm illudMatth̓. 12. Uiri niniuite ſurgent in iudicio cū generatione iſta ⁊ condemnabunt eam Secundo iudicabunt approbando ſententiam iudicis ſcꝫ xp̄i. ⁊ hoc erit ꝓprie iuſtoꝝẜm illud psͣ. Letabit̉ iuſtus cum viderit vindictam. Un̄ſap̄. 3. dicit̉. Iudicabunt ſancti nationes. Tertio modo ꝑſentētie ꝓlationē. Et hoc erit apl̓oꝝ ⁊ ſimiliū qͥ cōtemptꝭrebꝰ mūdi ſolis ſpūalibꝰ inheſerūt. Spūalis em̄ iudicatoīa vt dictū eſt. sͣ. 2. Un̄ ⁊ Matth̓. 19. dicit̉. Vos qͥ ſecutieſtis me ſedebitis ſuꝑ ſedes iudicantes. .xij. tribus ilrael.Et in psͣ. dicit̉. Gladij ancipites in manibꝰ eoꝝ ad faciendam vindictā in nationibꝰ. Intelligit̉ aūt iſta ꝓlatio ſentētie nō vocalis ſꝫ ſpūalis. in qͣtū per ſuꝑiores ſctōs inferiores vl̓ etiā pctōres ſpūali qͣdā illuminatiōe illumīabūt̉qͣles pene ⁊ qͣlia p̄mia eis debeant̉ ſicut etiaꝫ nūc hoīes il