in epiſlolam Tad Corinthios ª
III
ſentia ſiue futura. Oīa em̄ vr̄a ſunt: vos aūtxp̄i: xp̄s autem dei.Supra on̄dit apl̓us q̄ ſit merces bene laborantiū. hic agitde pena male laborantiū ſiue deſtruētiū. Et circa hoc duofacit. Primo demonſtrat penā. Secundo excludit errorēcontrarium ibi. Nemo vos ſeducat. Oſtendit autem penam operātiū ad deſtructionē ꝓſequēs fil̓itudinē edificijſpūalis. Et circa hoc tria facit. pͥmo oſtēdit dignitatē ſpiritualis edificij. Scd̓o determinat penā deſtruentiuꝫ ibi.Si quis. Tertio aſſignat rationē pene ibi. Templuꝫ em̄dei ⁊cͣ. Dicit gͦ pͥmo. dictū eſt ꝙ ille qui ſuꝑedificat mercedem ſalutis accipiet vel ſine detrimento vel cum detrimento. ſed vt poſſitis agnoſcere que ſit pena male in vohis laborantium oportet vos veſtram dignitatē agnoſcere quam primo ponit dicens. An vos neſcitis quia vos fideles xp̄i eſtis templum dei. Eph̓. 2. In quo omnis edificatio conſtructa creſcit in templū ſanctum in domino in qͦ⁊ vos coedificamini in habitaculum dei. Secundo ꝓbatꝙ fideles ſint templum dei. eſt enim de ratione templi ꝙſit habitaculum dei ẜm illud psͣ. Deus in templo ſanctoſuo. Vnde omne illud in quo deus habitat poteſt dici tēplum. Habitat aūt deus principaliter in ſeipſo quia ipſeſolus ſe comprehendit. Vnde ⁊ ipſe deus templū dei dicitur apocͣ. 21. Dominus deus omnipotens templum illiꝰeſt. Habitat etiam deus in domo ſacrata ꝑ ſpūalem cultūqͥ in ea ſibi exhibet. ⁊ ideo domus ſacrata dicitur templūẜm illud psͣ. Adorabo ad templum ſanctum tuum ⁊cͣ.Habitat etiam deus in omnibus ꝑ fidem que per dilectionem operatur. ẜm illud ephe. 3. Habitare chriſtum perfidem in cordibus veſtris. Vnde ⁊ ad ꝓbandum ꝙ fideles ſint templum dei ſubiungit ꝙ inhabitant̉ a deo: cumdicit. Et ſpūs dei habitat in vobis. Et Ro. 8. dictum eſtSpiritus eius qui ſuſcitauit ieſum xp̄m habitabit in vobis. Ezech̓. 36. Spūm meum ponam in medio veſtri. Exquo patet ꝙ ſpūſſanctus eſt deus per cuius inhabitationem fideles dicuntur templum dei. Sola enim inhabitatio dei templum dei facit vt dictum eſt. Eſt autem conſiderandum ꝙ deus eſt in omnibus creaturis in quibus ēper eſſentiam potentiam ⁊ preſentiam implens omnia bonitatibus ſuis. ẜm illud. Iere. 23. Celū ⁊ terram ego implebo Sꝫ ſpūaliter dicitur deus inhabitare tanquā in familiari domo in ſanctis quorum mens capax eſt dei ꝑ cognitioneꝫ ⁊ amorem etiam ſi ipſi in actu non cognoſcoſcāt⁊ diligant dūmodo habeant per gratiam habitum fidei ⁊charitatis. ſicut patet de pueris baptizatis. Et cognitio ſine dilectione non ſufficit ad inhabitationem dei ẜm illd̓.1. Io. 4. Qui manet in charitate in deo manet ⁊ deus ineo. Inde eſt ꝙ multi cognoſcunt deum vel per naturalēcognitionē vel ꝑ fidem informem quos tamen nō inhabitat ſpūs dei. ¶ Deinde cum dicit. Si quis autem templū⁊cͣ. Uiolat̉ autem templum dei dupliciter. Uno modo ꝑfalſam doctrinam qua non ſuperedificatur fundamento.ſed magis ſubruit fundamentum ⁊ deſtruit edificiuꝫ. Unde dicit̉ Ezech̓. 13. de falſis prophetis. Violabant me adpopuluꝫ meum ꝓpter pugillū ordei ⁊ fragmentuꝫ panis.Alio modo violat aliquis templum dei per peccatū mortale per quod aliquis vel ſęipſum corrumpit vel aliū opere vel exemplo. Unde dicit̉ Mal̓. 2. Cōtaminauit iudasſanctificationem domini quam dilexit. Sic autem dignūeſt vt diſperdatur ille a deo ꝑ damnationeꝫ eternam quiviolat ſpirituale templum dei vel qualitercumqꝫ polluitUnde dicit̉ Mal̓. 2. Diſperdet dominus virum qui fecerit hoc magiſtrum ⁊ diſcipulum. Et in psͣ. Diſperdat dominus vniuerſa labia doloſa ⁊cͣ. ¶ Deinde cuꝫ dicit Tē-
plum dei ⁊cͣ. aſſignat rationem eius quod dixefat de ſanctitate templi. Qui enim aliquam rem ſacram violat: ſacrilegium committit. vnde dignum eſt vt diſperdat. Tēplum enim dei eſt ſanctum quod eſtis vos. ſicut ſupra dictum eſt ⁊ in psͣ d̓r. Sanctum eſt templū tuuꝫ mirabile inequitate. ⁊ alibi. Domuꝫ tuam domine decet ſanctitudo.Eſt quidem in materiali templo quedam ſacramentalisſanctitas ꝓut templum diuino cultui dedicatur. ſed in fidelibus chriſti eſt ſanctitas gratie quā conſecuti ſunt perbaptiſmū ẜm illd̓ infra. 6. Abluti eſtis. ſanctificati eſtis.¶ Deinde cum dicit. Nemo vos ſeducat. excludit errorēcontrarium. Et primo monet fideles vt ſibi caueant a ſeductione errorrum. Secundo docet mediuꝫ cauendi ibi.Si quis inter vos. Tertio rationē aſſignabit ibi. Sapiētia enim huius mundi ⁊cͣ. Circa primum ſciendum eſt ꝙquidam dixerunt ꝙ deus neqꝫ punit neqꝫ remunerat hominum facta. ex quorum perſona dicit̉ ſopho. 1. Qui dicunt in cordibus ſuis non faciet bene dominus ⁊ non faciet male. Et tren̄. 3. Quis eſt iſte qui dixit vt fieret domino non iubente? Ex ore altiſſimi non egrediet̉ bonū neqꝫmalum. Ad hunc ergo errorem excludendum dicit. Nemo vos ſeducat aſſerens ſcꝫ ꝙ ille qui templū dei violat.non diſperdat̉ a deo ſicut eph̓. 5. dicit̉. Nemo vos ſeducat inanibus verbis. ꝓpter hoc enim venit ira dei in filios diffidentie. ¶ Deinde cuꝫ dicit. Si quis inter vos ⁊cͣdocet modum cauendi huiuſmodi ſeductionem. Ubi ſciēdum eſt ꝙ quidam dixerunt deum non punire peccata hominū īnitentes rationibus humane ſapientie. puta ꝙ deus non cognoſcat ſingularia que fiunt hic ex quorū ꝑſonadicit̉ Iob. 22. Circa cardines celi ꝑambulat: nec noſtraconſiderat. Ad hoc ergo vitandū dicit. Si quis inter voſvidet̉ eſſe ſapiens in hoc ſeculo id eſt ſapientia ſeculari q̄in eo ꝙ contrariat̉ veritati fidei non eſt ſapientia licet videatur eſſe: ſtultus fiat: abijciendo iſtam ſapientiam apparentem vt ſit ſapiens ſcꝫ ẜm ſapientiam diuinā que eſt vera ſapientia. Et hoc etiam obſeruanduꝫ eſt non ſolum inhis in quibus ſecularis ſapientia contrariatur veritati fidei. ſed etiam in omnibus in quibus contrariat̉ honeſtatimorum. Unde ꝓuer. 3. dicitur. Deo ſecum morante confortatus eſt ⁊cͣ. ¶ Deinde cum dicit. Sapientia enim huius mundi ⁊cͣ. aſſignat rationem eius qd̓ dixerat. Et primo ponit rationem. videbat̉ em̄ ineptam monitionem feciſſe vt aliquis fieret ſtultus ⁊ vere inepta eſſet ſi ſtulticiailla de qua loquebat̉ eſſet per abnegationem vere ſapientie. ſed non eſt ita. Sapientia enim huius mūdi ſtulticiaeſt apud deum. Dicit̉ autem ſapientia huius mundi queprincipaliter mundo innitit̉. Nam illa que per res huiusmundi ad deum attingit non eſt ſapientia mundi ſed ſapientia dei. ẜm illud Ro. I. Deus enim illis reuelauit. Inuiſibilia enim ipſius a creatura mundi ꝑ ea que facta ſuntintellecta conſpiciunt̉. Sapientia ergo mundi que ſic rebus mundi intendit vt ad diuinam veritatem nō ꝑtingatſtulticia ē apd̓ deuꝫ id ē ſtulticia reputat̉ ẜm diuinū iudiciū Eſa. 19. Stulti principes thaneos: ſapiētes cōſiliarijpharaonis dederunt conſilium inſipiens. Secundo probat qd̓ dixerat per duas auctoritates quarum prima ſcribit̉ Iob. 5. Unde dicit. Scriptum eſt comprehendam ſapientes in aſtutia eorum. Comprehendit autē ſapientesdominus in aſtutia eorum quia ꝑ hocipſum ꝙ aſtute cogitant contra deum. impedit deus eorum conatuꝫ ⁊ impletſuum propoſitum ſicut per maliciam fratrum Ioſeph volentium impedire eius principatum impletum eſt per diuinam ordinationem ꝙ Ioſeph in egypto venditus pͥnciparet̉. Vnde ⁊ ante premiſſa verba dicit Iob. Qui diſſipat cogitationes malignorum ne poſſint implere manꝰ