Explanatio ſancti Thome
Gr̄as ago d̓o meo ꝙ neminē vr̄m baptizauiniſi criſpū ⁊ caiū: ne qͥs dicat ꝙ ī noīe meo baptizati eſtꝭ. Baptizaui aūt ⁊ ſtephāe domū:ceteꝝ neſcio ſi quē aliū vr̄m baptizauerim.Nō em̄ miſit me xp̄s baptizare ſꝫ euāgelizar̄remiſſa ſalutatiōe ⁊ gratiaꝝ actiōe: hic incipit eos inſtruere. Et prīo ponit̉ inſtructio de his q̄ ad omnes communiter pertinent ſcilicet de his que pertinent ad eccleſiaſtica ſacramēta. Secūdo inſtruit eos de his q̄ ad quoſdam ꝑtinebāt. 16. cap. De collectis āt q̄ fiūt in ſctōs. ⁊cͣ.In ſacramētis aūt tria ſunt ꝯſiderāda. Primo qͥdē ipſuꝫſacramentū ſicut baptiſmus. ſecūdo id qd̓ eſt res ſignificata ⁊ cōtēta ſcꝫ gratia. ¶ Tertio id qd̓ eſt res ſignificata ⁊nō cōtēta ſcꝫ gl̓ia reſurrectiōis. Primo ergo agit de ip̄isſacramentis. Secūdo de ip̄is gratijs 12. cap. De ſpūalibus aūt nolo vos ⁊cͣ. Tertio de gl̓ia reſurrectionis infra15. cap. ibi. Notū aūt vobis facio. Circa primū tria facit.Primo determinat ea q̄ ꝑtinent ad ſacramentū baptiſmiScd̓o ea q̄ ꝑtinent ad ſacramentū matrimonij. 5. ca. ibi.Oīo audit̉ int̓ vos ⁊cͣ. Tertio ea q̄ ꝑtinēt ad ſacramentūeuchariſtie. 8. cap. ibi. De his autē q̄ ydolis ſacrificant̉.Dn̄s aūt Mat. vl. diſcipul̓ ſuis p̄ceptū dedit de doctrīaſimul ⁊ baptiſmo dicēs. Euntes docete oēs gētes baptizantes ⁊cͣ. Et ideo apl̓us in prima ꝑte ſimul cū baptiſmoagit de doctrina Eſt aūt ſciendū ꝙ int̓ corinthios fideleserat q̄daꝫ diſſenſio ꝓpter baptiſtas ⁊ doctores. Illi em̄ qͥerant inſtructi cōtēnebāt alios. quaſi qͥ meliorē doctrināacceꝑint ⁊ meliorē baptiſmū. Unde circa primū duo facitPrimo remouet cōtentionē. Secūdo cōtentiōis cauſamq̄ erat in hoc ꝙ gl̓iabant̉ de qͥbuſdā ⁊ alios xp̄i miniſtrosꝯtēnebāt. infra. 3. cap. Et ego fratres nō potui vobis loq̄Circa primū tria facit. Prīo ꝓponit admonitionē. Secūdo admonitiōis neceſſitatē on̄dit ibi Significatū ē em̄mihi ⁊cͣ. Tertio rōem āmonitiōis aſſignat ibi. Diuiſus ēxp̄s. Circa primū duo ꝯſiderāda ſunt. Primū qͥdē ꝙ eosinducit ad āmonitionē ẜuandā. Uno modo ꝑ ꝓpriā humilitatē cū dicit. Obſecro aūt vos ⁊cͣ. ꝓuer. 18. Cū obſecratiōibꝰ loqͥtur pauꝑ. Alio modo ꝑ fraternā charitatemcū dicit Fratres. qꝛ ſcꝫ ex affectu frat̓ne charitatis hoc dicebat. Ecc. 12. Frater qͥ iuuat̉ a fratre quaſi ciuitas firmaTertio ꝑ reuerentiā xp̄i cū dicit. Per nomē dn̄i nr̄i ieſuxp̄i: qd̓ eſt ab omnibꝰ honorandū ⁊ cui oportet om̄es eſſeſubiectos. phil̓. 2. In nomine ieſu om̄e genu flectat̉. Secūdo cōſiderādū eſt ꝙ inducit eos ad tria. ¶ Primo qͥdēad ꝯcordiā cū dicit. Vt idip̄m dicatis om̄es id eſt oēs eādem fidē cōfiteamini ⁊ eandē ſententiā ꝓferatis de his q̄ſunt cōiter agenda. Ro. 15. Ut vnanimes vno ore honorificetis deū. ¶ Secūdo ꝓhibet vitiū ꝯtrariū virtuti cumdicit. Et nō ſint in vobis ſciſmata. qꝛ vnitas eccleſiaſticadiuidi nō debet. in cuiꝰ ſignū milites de tunica incōſutiliIoh̓. 19. dixerūt Nō ſcindamꝰ eā ſed ſortiamur de ea cuiꝰſit. Sunt aūt ꝓprie ſciſmata qn̄ vl̓ ꝓpter diuerſā fidei cōfeſſionē. vl̓ ꝓpter diuerſas ſentētias de agendis homīesvnius collegij in diuerſas ſeparāt̉ ꝑtes Eſa. 22. Sciſſuras ciuitatis dauid videbitis: qꝛ ml̓tiplicate ſunt. ¶ Tertio inducit eos ad id ꝑ qd̓ pn̄t ſciſmata vitare ſcꝫ ad ꝑfectionē. Eſt em̄ diuiſionis cauſa dū vnuſqͥſqꝫ ꝑtiale bonuꝫq̄rit p̄termiſſo ꝑfecto bono qd̓ eſt bonū totius. Et ideo dicit. Sitis aūt ꝑfecti in eodē ſenſu ſcꝫ quo iudicat̉ de agēdis. ⁊ in eadē ſcientia qua iudicat̉ de cognoſcendis quaſi dicat ꝑ hec ꝑfecti eſſe poteritis ſi in vnitate perſiſtatis.Coll̓. 3. Suꝑ omnia charitatem habete qd̓ eſt vinculumꝑfectionis Mat. 5. Eſtote perfecti ſicut pater veſter cele-
ſtis ꝑfectus eſt. ¶ Deinde cū dicit. Significatū eſt mihi.oſtendit neceſſitatem p̄dicte āmonitionis. qꝛ ſcꝫ ꝯtentionis vitio laborāt. quaſi dicat ideo neceſſe eſt vos ad hocinducere. qꝛ ſignificatū eſt mihi fratres mei ab his qͥ ſuntcloes id eſt quadā villa corinthioꝝ iuriſditioni ſubiecta.vel cloes pōt eſſe nomen matrone in cuiꝰ domo erāt multi fideles congregati: qꝛ cōtentiones ſunt inter vos. contra id quod dicit̉ ꝓuer. 20. Honor eſt homini qui ſeparatſe a contentionibus. Et modum contentionis expōit ſubdens. Hoc autē dico id eſt contentionē nomino ꝙ vnuſquiſqꝫ veſtrū nominat ſe ab eo a quo eſt baptizatus et inſtructus ⁊ dicit. Ego quidem ſum pauli. quia erat a paulo baptizatus et inſtructus. Alius ego autem appollo qͥſcilicet corinthijs predicauerat. vt habetur act. 19. Aliꝰego vero cephe id eſt petri cui dictū eſt Iohan. 1. Tu vocaberis cephas quod interpretatur petrus. Quod quidem ideo dicebant ꝙ putabant a meliori baptiſta meliorem paptiſmū dari. quaſi virtus baptiſte in baptizatꝭ operaret̉. Et hoc de pſeudo apoſtoli gloriabātur ẜꝫ illud psͣ.Uocauerunt nomina ſua in terris ſuis. Alius auteꝫ dicitEgo autē ſum chriſti qui ſolus bene dicit. quia ſolius xp̄ivirtus operatur in baptiſmo chriſti Iohā. 1. Super quēvideris ſpiritum deſcendere ⁊ manere ipſe eſt qui baptizat. Et ideo baptizati a ſolo chriſto denominātur chriſtiani non autem a paulo paulini Eſa. 4. Tantūmodo inuocetur nomen tuum ſuper nos. Ad huius autē erroris vitationem dicuntur greci hac forma in baptizando. vti baptizetur ſeruus chriſti Nicolaus in nomine patris et filij⁊ ſpirituſſancti. vt detur intelligi ꝙ homo nō baptizat īteriꝰ. ſꝫ baptizat̉ a xp̄o. Quia tamen etiā homo baptizatminiſterio vt membrū ⁊ miniſter chriſti. ideo eccleſia vtitur hac forma in baptizādo. Ego te baptizo in nomīe patris ⁊ filij ⁊ ſpirituſſancti. quod quidem eſt expreſſius ẜmformam a chriſto traditā. qui dixit diſcipulis Docete omnes gentes baptizantes eos in nomine patris ⁊ filij ⁊ ſpirituſſancti ⁊cͣ. Ubi ipſos apoſtolos dicit baptizantes ẜmquē modū ſacramēti miniſter dicit ego te baptizo. ¶ Deinde cū dicit Diuiſus eſt chriſtus ⁊cͣ. Ponit rationem p̄dicte ammonitionis quare inter eos ſciſſure ⁊ contentiones eſſe non debebant. ⁊ primo ex parte baptiſmi. Secūdo ex parte doctrine ibi. Non in ſapientia verbi. ¶ Circaprimum tria facit Primo ponit inconueniēs quod ex p̄dicta contentione ſequitur. Secundo manifeſtat quare illud inconueniens ſequatur ibi. Nunquid paulus crucifixus eſt ⁊cͣ. Tertio excludit quandā falſam ſuſpitionē ibi.Gratias ago deo meo ⁊cͣ. ¶ Dicit ergo prīo dixi qd̓ vnꝰquiſqꝫ veſtꝝ dicit. ego ſum pauli. ego appollo. Et ex hocſequitur ꝙ chriſtus eſt diuiſus. Nec refert vtrū īterrogatiue vel remiſſiue legatur. Hoc auteꝫ poteſt intelligi vno)modo quaſi diceret per hoc ꝙ inter vos contenditur chriſtus eſt diuiſus a vobis: qui nō niſi in pace habitat ẜm illud pſal. In pace factus eſt locus eius Eſa. 59. Iniquitates veſtre diuiſerunt inter vos ⁊ deum veſtrum Sed me 2lius aliter hoc poteſt intelligi vt ſit ſenſus per hoc ꝙ creditis baptiſmum eſſe meliorem qui a meliori baptiſta datur. ſequitur ꝙ chriſtus qui principaliter ⁊ interius baptizat ſit diuiſus id eſt differēs in ſua virtute ⁊ effectu ẜꝫ differentiam miniſtrorum: quod patet eſſe falſū per id quoddicitur ephe. 4. Unus dominꝰ. vna fides. vnum baptiſma. Sed adhuc melius hoc intelligitur ꝙ apoſtolus dicit ex hoc ꝙ ea que ſunt propria chriſti et alijs attributisquodammodo chriſtum diuiditis plures chriſtos facientes cōtra id quod dicitur Mat. 23. Magiſter veſter vnꝰeſt xp̄s. Eſa. 45. Conuertimini ad me ⁊ ſalui eritis omnes fines terre quia ego dominus et nō eſt alius. ¶ Eſt