Ad Romanos

henſione propter contentionum inſolentiam. titū. primoIncrepa illos dure. Et hoc eſt quod dicit. Ex ꝑte. Quaſi dicat Nō videt̉ mea ſcriptura eſſe audax ꝙͣtum ad oēsvos: ſed ꝙͣtum ad partem aliquā veſtrū. Uel poteſt intelligi ex ꝑte epiſtole in qͣ eos rep̄hēdit. Pōt intelligi ēt exparte eccleſie que ſcilicet. mecuꝫ eſt. Scd̓o excuſat̉ p̄dictaaudacia ex intentione apoſtoli. Nō em̄ ſcripſit eis tanꝙͣinſtruens ignorantes ſed in memoriā eos reducēs cognitoꝝ. Et hoc eſt quod ſubdit. Tanꝙͣ in memoriā vos reducens quaſi oblitos eoꝝ que ſciebatꝭ ſicut et phil̓. 4. dicitur. Occupati autē eratis. heb̓. x. Rememoramini priſtinos dies in quibus illuminati magnū certamē ſuſtinuiſtis paſſionū. Tertio excuſatur ex auctoritate apoſtoli q̄hoc requirebat. Vnde ſubdit. Per gratiā ſcilicet apoſtolatus mihi cōmiſſi. 1. coꝝ. 15. Gratia dei ſum id qd̓ ſum.Huius autē gratie primo deſcribit auctoritatē cum dicit.Que data eſt mihi a deo. Quaſi diceret. Nō ab hominibus. gal̓. 1. Paulus apoſtolus nō ab hominibus: neqꝫ ꝑhominē. Secundo ſpecificat iſtam gratiā cū dicit. Vt ſimminiſter chriſti ieſu in gentibus id eſt vt ſeruiā xp̄o in gētium cōuerſione. 1. coꝝ. 4. Sic nos exiſtimet homo vt miniſtros chriſti ſupra. 11. Quamdiu ſum gentiū apoſtolusminiſteriū meum honorificabo. ¶ Tertio oſtēdit huiusactū cum dicit. Sanctificans euangeliū dei id eſt ſanctūeſſe oſtendens et verbo et opere bone cōuerſationis ⁊ miraculorum. col̓. primo. In verbo veritatis euāgelij quodperuenit ad vos ſicut et in vniuerſo mundo eſt ⁊ fructificat et creſcit. prouer. 8. Recti ſunt ſermōes mei. Quarto ponit finē huius gratie cum dicit. Vt fiat oblatio gentium id eſt gentes per meū miniſteriū cōuerſe. In quo qͣſi quoddā ſacrificium et oblationeꝫ deo obtuli ſcd̓m illudphil̓. 2. Et ſi immolor ſuper ſacrificiū et obſequiū fidei veſtre gaudeo ⁊ congratulor omnibus vobis. Fiat acceptaſcilicet deo per rectitudinē. psͣ. Tunc acceptabis ſacrificium iuſticie oblationes et holocauſta. Et ſanctificata inſpirituſancto id eſt per caritatē et alia ſpirituſſancti dona1. coꝝ. 6. Sanctificati eſtis in nomine domini noſtri ieſuchriſti et in ſpiritu dei nr̄i. ¶ Deinde cū dicit. Habeo igitur gloriam ⁊cͣ. oſtendit quomodo auctoritate apoſtolicafuerat vſus. Et primo ponit fructū quem fecit. Secundoon̄dit huius fructus magnitudinē ibi. Ita vt ⁊cͣ. Tertiooſtendit difficultatē ibi. Sic autē predicaui ⁊cͣ. Circa primum tria facit. Primo dat gloriā deo de fructu quē fecitdicens. Igitur quia talē gratiā accepi ⁊ diligenter executus ſum id ad quod mihi hec gratia data eſt: habeo gloriam ſicut fidelis miniſter .ī. coꝝ. 9. Melius eſt mihi moriꝙͣ vt gloriā meā qͥs euacuet Sed hāc gloriā nō mihi principaliter attribuo: ſed eā habeo in chriſto ieſu id eſt per ieſum chriſtū cuius virtute fructificare potui. Io. 15. Sineme nihil poteſtis facere. Et quia chriſto oīa tradita ſunta patre vt dicit̉ Mat. 11. Et pater in eo manens ipſe facitopera. Io. 14. Ideo vlterius hanc gloriā refert ad patrēdicens: Ad deū ſcilicet patrē. psͣ. Non nobis domine nōnobis ſed nomini tuo da gloriā. Aſſignat autē rationemeius quod dixerat ſubdens. Non eniꝫ audeo loqui aliqͥdeorum que per me non efficit chriſtus. Quaſi dicat. Nihil referā de fructu ꝑ me facto qd̓ ꝑ me factū nō ſit. Alioquin gloriaꝫ non haberem apud deū et ſi apud hominesQue quidē refero nō tanꝙͣ per me principaliter facta: ſꝫſicut que per me chriſtus fecit. Et ideo hanc gloriam dixi me habere in chriſto ieſu. Eſa. 26. Omnia opera noſtra operatus eſt in nobis. Secundo ponit ipſum fructuꝫdicens. In obedientiam gentium. Quaſi dicat. Gloriamea hec eſt pro eo ꝙ feci gētes fidei obedire. ſupra primoAd obediendum fidei in omnibus gentibus. pſalmiſta.

In auditu auris obediuit mihi. Tertio oſtendit quomodo gentes ad hanc obedientiā adduxerit. Quia autemſupra. x. dictum eſt fides ex auditu: auditus autē per verbum chriſti. Primo dicit in verbo id eſt per verbum predicationis fidei. Argumenta autem fidei predicate: ſuntbona conuerſatio predicantis. ⁊ ꝙͣtum ad hoc ſubdit. Etfactis. quaſi ſcilicet per recta opera vos ad fidem allexi.Mat. 5. Uideant opera veſtra ⁊c̄. Et opera miraculoruꝫquibus deus dat teſtimonium doctrine predicate ẜm illud Marci vltimo. Domino cooperante et ſermonem cōfirmante ſequentibus ſignis. Unde ſubdit. In virtute ſignorum id eſt miraculorum minorū puta ſanatiōes egritudinū. Et prodigiorū id eſt maiorum miraculorū que exſua magͣnitudine aliqͥd magni portēdunt id eſt oſtendūtSed hoc totū non ſufficeret niſi ſpirituſſanctus intus corda audiētiū ad fidem cōmoueret. Vnde dicitur act̓. x. ꝙloquente petro verba fidei cecidit ſpirituſſanctus ſuꝑ omnes qui audiebant illū. Et ideo ſubdit. In virtute ſpirituſſancti. heb̓. 2. Conteſtāte deo ſignis et prodigijs ⁊ varijs ſpirituſſancti diſtributionibus. ¶ Deinde cum dicitIta vt ab hieruſalem ⁊cͣ. oſtendit magnitudinē fructꝰ exmultitudine locorū in quibus predicauit dicēs: Ita vt incipiens ab hieruſalem vbi in principio ſue conuerſionispredicauit in ſinagogis iudeoꝝ vt dicitur act̓. 9. vt ſic impleret qd̓ dicitur Eſa. 2 De ſyon exibit lex ⁊ verbuꝫ domini de hieruſalē. Vſqꝫ ad illiricū quod eſt mare adriaticum ex parte oppoſita ytalie repleuerim euangeliū chriſti id eſt omnia illa loca repleui predicatiōe euāgelij. Etne aliquis intelligat ꝙ ſolum vadēs per rectā viaꝫ a hieruſalem in illiricū predicauerit euangeliū addit Per circuitum. quia ſcilicet gentibus circumquaqꝫ predicauit ⁊eas ad fidem cōuertit. Vnde ſibi poteſt cōpetere quod dicitur Iob. 38. Quis dedit vehementiſſimo ymbri curſū¶ Deinde cū dicit. Sic autē predicaui ⁊cͣ. oſtendit difficultatem hunc fructū faciendi. Difficile eniꝫ eſt omninoignaros ad fidē conuertere Primo igitur difficultateꝫ ſepaſſum oſtendit dicens. Sic autē predicaui euangeliumnon vbi nominatus eſt chriſtus id eſt non apud illos qͥ nōmen chriſti audiuerant. psͣ. Populus quē non cognouiſeruiuit mihi. Eſa. 55. Ecce gentes quas neſciebas vocabis et gentes q̄ te non cognouerunt ad te currēt. Subdit autem rationē dicens. Ne ſuper alienum fundamentum edificarē. Poteſt autē alienum fundamentū dupliciter intelligi. Uno modo doctrina heretica que eſt alienaa vere fidei fundamēto. Et ſic hoc quod dicit. Ne. pōiturcauſaliter. Ea enim intentione apoſtolus voluit predicare illis qui nomen chriſti non audierant ne ſi preuenti eſſent a doctrina p̄ſeudo apoſtoloꝝ. difficilius eſſet eos adveritatē reducere. Unde Mat. 7. dicitur. Stultꝰ eſt quiedificat domū ſuam ſuper harenam cui comparatur falſadoctrina. Alio modo per alienū fundamentū poteſt intelligi doctrina vere fidei ab alijs predicata. et ſic poteſt ſumi lyne conſecutiue. Non enim vitauit apoſtolus predicare illis quibus ante fuerat ab alijs predicatuꝫ. ſic̄ ipſisromanis ſpecialiter predicauit quos prius petrus inſtruxerat: ſed eo predicāte illis qui nihil de chriſto audierātconſecutum eſt vt non edificaret ſuper alienū fundamentum ſed ipſe iaceret prima fidei fundamenta ẜm illud. 1.coꝝ. 3. Ut ſapiēs architectus fundamentū poſui. ¶ Secundo ad hoc quod dixerat auctoritatem inducit dicens:Sicut ſcriptum eſt Eſa. 2. Quoniam quibus non eſt annunciatum de eo videbunt et qui non audierunt contemplati ſunt. In quibus verbis propheta videtur predicereqm̄ gētes excellētiori mō ad cognitiōeꝫ dei eēnt ꝑuēturiꝙͣ iudei qͥ an̄ cognouerāt. on̄dit gͦ pͥmo excellētiā ꝙͣtū ad