Ad Romanos

precipitē. Mat. 7. Nolite iudicare ⁊ nō iudicabimini. sͣ.z. Inexcuſabilis es o homo omnis qͥ iudicas. ¶ Deindecū dicit. Deus em̄ illū aſſumpſit ⁊cͣ. aſſignat tres ratiōesꝓpter quas debemus a falſo iudicio abſtinere. Scd̓a ponitur ibi. Suo dn̄o ⁊cͣ. Tertia ibi. Tu aūt qͥ iudicas ⁊c̄.Prima ratio ſumit̉ ex auctoritate iudicātꝭ Und̓ pͥmo oſtēdit hanc auctoritatem deo competere. Secundo excluditꝙ iudiciuꝫ ad homines non pertinet. ibi Tu quis es ⁊cͣ.Dicit ergo primo Recte dictum eſt ꝙ qui non manducatmanducantē nō iudicet. Deus em̄ aſſumpſit illū ſcilicetin ẜuū a ſe iudicādū. Zach. II. Aſſumpſi mihi duas virgas id eſt duos ppl̓os. psͣ. Aſſumpſit me de aqͥs multis.Ille aūt qͥ aſſumit ad ſuꝑioris iudiciū nō debet ab īferiori iudicari. Et ideo cōcludit. Tu qͥs es id eſt cuius auctoritatis vel virtutis es qͥ iudicas alienū ẜuū id eſt ꝓximuꝫtuū qui eſt ẜuus dei. Requirit̉ em̄ in iudicāte auctoritasẜm illud exod̓. 2. Quis cōſtituit te pͥncipē ⁊ iudicē ſupernos. Et Luc̄. 12. Quis me cōſtituit iudicē aut diuiſoreꝫſuꝑ vos. Sed ex hac rōne ſequi videt̉ hominis iudiciuꝫde alio homine eſſe illicitū Sed dicēdū eſt ꝙ in tantū hominis iudicium licitū eſt inqͣtū agit̉ auctoritate conceſſadiuinitus. Unde dicit̉ deutro. 1. Audite illos ⁊ qd̓ iuſtuꝫeſt iudicate. Et poſtea ſequit̉. Quia dei eſt iudiciū id eſtauctoritate diuina agit̉. Si qͥs vero velit ſibi vſurpare iudiciū ſuꝑ ea q̄ nō ſunt ei diuinitus cōceſſa ad iudicandū:eſt iudiciū temerariū ſicut ſi qͥs iudex oelegatꝰ a papa vellet in iudicādo traſgredere mādati fines. Deus autē ſoliſibi reẜuauit iudicare occulta q̄ p̄cipue ſunt cogitationescordiū ⁊ futura. Et ideo ſi qͥs iudicare p̄ſumpſerit ē temerariū iudiciū. Unde auguſtinus dicit in libro de ẜmonedn̄i in mōte. In his duobus temerariū eſt iudiciū cū īcertum ſit quo animo qͥd factū ſit. vel incertū qualis futurusſit qͥ nūc bonus vl̓ malus māifeſte apparet. ¶ Deinde cūdicit. Suo dn̄o ſtat aut cadit ⁊cͣ. ponit ſcd̓am rationē quequidē ſumit̉ ex fine meriti vel demeriti. Poſſet aliqͥs dicere ꝙ licet hō nō habeat iudiciariā auctoritatē tamē intromittere ſe debet iudicio alterius ꝓpter damnū vl̓ fructū qͥ inde ꝓuenit. ſed apl̓us oſtēdit hoc ad deū magis qͣad homines ꝑtinere. Et ſic ēt ꝓpter hoc debemꝰ deo ꝓximoꝝ iudicia relinq̄re: niſi inꝙͣtum vice ipſiꝰ fungimurin iudicādo ꝑ auctoritatē nobis cōmiſſaꝫ. Circa hoc triafacit. Primo ꝓponit qd̓ ītēdit. Socūdo exemplificat ibiNam alius iudicat ⁊cͣ. Tertio ꝓbat ꝓpoſitū ibi. Qui ſapit diē ⁊cͣ. Circa primū duo ꝓponit. Primo ꝙ qͥcqͥd circa hominē accidit ad deū ꝑtinet cū dicit. Suo dn̄o ſtat .ſ.recte agēdo. psͣ. Stātes erāt pedes nr̄i in atrijs tuis hieruſalē. Aut cadit ſcꝫ pectādo. Amos. 5. Domus irſl̓ cecidit ⁊ nō adijciet vt reſurgat. Pōit aūt ſub diſiūctiōe. ſtataut cadit ꝓpter incertitudinē qꝛ multi vident̉ cadere quiſtant: ⁊ ecōuerſo ẜm illud ecc. 8. Uidi impios ſepl̓tos qcū adhuc viuerēt in loco ſancto erāt ⁊ laudabant̉ in ciuitate qͣſi iuſtoꝝ oꝑum. Loqͥtur aūt h̓ apl̓us ẜm ſimilitudinē hominis ẜui ad cuiꝰ dn̄m ꝑtinet omne qd̓ circa ẜuumagit̉. Nec intelligendū eſt ꝙ deo aliqͥd ꝓficiat vl̓ noceatſi homo ſtet aut cadat. Dicit̉ em̄ Iob 35. Si peccauerisqͥd ei noceb̓. porro ſi iuſte egerꝭ qͥd ei donabis. Sed ꝙͣtūad homines qd̓ iuſte agimꝰ ad gloriā dei ſpectat. Mat.5. Ut videāt oꝑa vr̄a bona ⁊ glorificēt patrē vr̄m qͥ in cel̓eſt. Ꝙ aūt cadimus peccādo eſt hominibus occaſto blaſꝫphemandi deū. sͣ. 2. Nomen dei ꝓpter vos blaſphematinter gētes. Ul̓ qd̓ dicit. Suo dn̄o ſtat aut cadit exponendum eſt in iudicio dn̄i ſui. 1. coꝝ. 4. Qui iudicat me dominus eſt. Secūdo on̄dit ꝙ ſi cadit ad deū ꝑtinet dicēs:Stabit aūt. Quaſi dicat. Et ſi aliqͥs nunc cadat ꝑ peccatū tn̄ poteſt eſſe ꝙ iteꝝ ſtabit. Et hoc omnino implebiturſi eſt p̄deſtinatus. psͣ. Nunqͥd qͥ dormit non adijciet vt re

ſurgat. Mich̓. 6. Ne leteris inimica mea qꝛ cecidi: reſurgam. Et ꝓpter hoc ſi videmus aliquē manifeſte cadentēnō debemus eū deſpicere temerarie iudicādo de eo ꝙ nūꝙͣ reſurget: ſed magis debemus preſumere ꝙ iteꝝ ſtabitnō ex cōſideratione cōditionis humane: ſed cōſiderandovirtutē diuinam. Vnde cū dicit. Potens eſt deus flatuere illū ꝓpter eius bonitarē: p̄ſumere debemus ꝙiteꝝ ſiatuet euꝫ. Eze. 3. Ingreſſus eſt in me ſpūs ⁊ ſtatuit me ſupra pedes meos: ſicut ⁊ ſupra dictū eſt. Si nō ꝑmanſerintin incredulitate inſerentur. potens eſt em̄ deus ilerū inſerere illos. ¶ Deinde cū dicit. Nā alius iudicat ⁊cͣ. exemplificat qd̓ dictū eſt. ⁊ pͥmo ꝓponit diuerſitatem humaneſentētie dicens: Ideo dico ꝙ ſuo dn̄o ſtat aut cadit. Naꝫalius iudicat inter diē ⁊ int̓ diē id eſt iudicat inter vnumdiem ⁊ aliū vt ſcilicet vno die abſtineat ⁊ nō alio Qd̓ quidem videt̉ ꝑtinere ad infirmū in fide qͥ reputat adhuc legalia eſſe obſeruāda. Dicit̉ em̄ leuit̓. 24. Decīo die mēſis ſeptimi dies expiationū erit affligetiſqꝫ animas vr̄asin eo. Et iudith. 8. dicit̉ ꝙ iudith ieiunabat omnibꝰ diebus vite ſue preter ſabata ⁊ neomenias ⁊ feſta domꝰ iſrl̓.Alius aūt iudicat omnē diem indifferent̓ eſſe obſeruādaꝫꝙͣtum ad ieiunia legis que iā ceſſauerūt: Unde hoc videt̉ꝑtinere ad eū qui eſt ꝑfectus in fide. psͣ. Per ſingulos dies benedicā tibi. Poteſt hoc etiaꝫ referri ad abſtinētiasque fiunt cauſa cohibende libidinis quibꝰ omni die aliqͦvacant: puta qͥ ꝑpetuo a carnibus vel vino abſtinent velieiunant. quidam aūt interpoſitis diebus abſtinent ⁊ ababſtinentia ceſſant ẜm illud ecc̄. 3. Omnia tr̄ pus habent¶ Secundo oſtendit omnia hec poſſe ad dei gloriā ꝑtinere dicens: Unuſquiſqꝫ in ſenſu ſuo abundet id eſt ſuo ſenſui dimittat̉. Abundare em̄ in ſenſu ſuo eſt ſenſum ſuū ſequi. Ecc. 15. Deꝰ ab initio cōſtituit hominē ⁊ reliquit illū in manu ꝯſilij ſui. Ul̓ in ſenſu ſuo id eſt ẜm ſenſum ſuūſtudeat abundare ad gloriā dei. ẜm illud 1. coꝝ. 14. Adedificationē eccleſie querite vt abundetis. Sed hoc videtur locū habere in his que nō ſunt ẜm ſe mala. In his ātque ſunt ẜm ſe mala non eſt homo ſuo ſenſui relinquēdꝰꝘ aūt aliquis iudicet diem inter diem. videt̉ eſſe ẜm ſemalū ẜm primam expoſitionē. Dicitur em̄ gal̓. 4. Diesobſeruatis ⁊ mēſes ⁊ tempora ⁊ annos. timeo ne ſine cauſa laborauerim in vobis. Et loquitur ad litteraꝫ de his qͥdixerunt dies obſeruandos ẜm cerimōias legis. Sed dicenduꝫ ꝙ apl̓us hic loquit̉ ẜm tēpus illud in quo iudeisad fidem conuerſis licitū erat legalia obſeruare vt dictuꝫeſt. Sed ꝙͣtum ad ſecūdam expoſitionē videtur eſſe illicitum quod dicit. Alius iudicat omnē diem. Sunt em̄ qͥdam dies in quibus non eſt licitū ieiunare. Dicit eī Auguſti. in epiſtola ad caſulanū. Quiſquis diem dominicūieiunio decernendū eſſe putauerit: non ꝑuo ſcandalo eriteccleſie. Nec īmerito. Illis enim diebꝰ quibus nihil certi ſtatuit diuina ſcriptura mos populi dei ⁊ inſtituta maiorum pro lege tenenda ſunt. Et in decretis dicit̉ di. 1o.Si quis preſbiter propter publicā penitētiam a ſacerdote acceptā abſqꝫ alia neceſſitate die dominica pro quadāreligiōe ieiunauerit ſicut manichei anathema ſit. Sed ītelligendū eſt ꝙ hic apl̓us loquitur ꝙͣtum ad illas abſtinētias que quolibet die licite fieri poſſunt abſqꝫ diſſonātia cōmunis conſuetudinis vel eorum que ſunt a maioribus inſtituta. ¶ Deinde cum dicit. Qui ſapit diem ⁊cͣ.probat ꝓpoſitum ꝙ ſcilicet vnuſquiſqꝫ ſuo dn̄o ſtet autcadat et hoc tripliciter. Primo per actū fidelium. Secūdo per intentionē eorum ibi. Nemo em̄ veſtrum ⁊cͣ. Tertio ꝑ eorum cōditionē ibi. Giue ergo viuimus ſiue morimur ⁊cͣ. probat ergo primo ꝙ vnuſquiſqꝫ fideliū ſuo domino ſtat aut cadit ꝑ hoc ꝙ de omnibus que fecit ẜm ſuāconſcientiaꝫ gratias agit deo. Unde dicit. Qui ſapit diē