Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
50v
Einzelbild herunterladen
 

Romanos A

psͣ. Prope eſt dominꝰ omnibus inuocantibꝰ euꝫ Poteſtetiā hoc congruere his qui de peccatis penitere incipiuntquibus dies gratie appropinquat. Deinde cum dicit.Abijciamus ⁊cͣ. concludit exhortationē de honeſtate vite. Et primo ponit exhortationem. Secūdo exponit eamibi. Non in cōmeſſationibus ⁊cͣ. Circa honeſtatē vite triatangit. Primo quidem remotionē vitiorū concludens expremiſſis. ſi nox preceſſit vt dictuꝫ eſt abijciamꝰ ergo oꝑera tenebraꝝ. qꝛ vt dicit̉ eccͣ. 8. Omni negotio tempus ē oportunitas. Unde recedente nocte ceſſare debent opera noctis. Dicunt aūt opera tenebraꝝ opera peccatorum.Primo quidem qꝛ in ſeipſis priuata ſunt lumine ratiōisquo illuſtrari debent humana opera. Eccͣ. 2. Sapientisoculi in capite eius ſtultus in tenebris ambulat. Secūdoqꝛ ī tenebris agunt̉. Iob. 24. Oculus adulteri obſeruatcaliginem. Tertio qꝛ ea homo ad tenebras ducit̉ ẜm illud Matth̓. 22. Mirtite eum in tenebras exteriores. Secundo inducit ad aſſumendas virtutes. Quaſi dicat. Exquo dies appropinquauit aſſumentes ea que congrūt diei induamur arma lucis id eſt virtutes que arma dicūt̉:inquantū nos muniunt. Eph̓. vltimo. Induite vos armaturam dei vt poſſitis ſtare aduerſus inſidias diaboli. Etdicunt̉ lucis armatum qꝛ ex lumine rationis decorant̉ꝑficiunt̉. Unde dicit̉ prouer. 4. Iuſtorū ſemita quaſi luxſplendens procedit. tum qꝛ lucis examen requirunt. Io.3. Qui facit veritatem venit ad lucem. tum quia operavirtutū alij illuminant̉. Matth̓. 5. Sic luceat lux veſtracoram hominibus ⁊cͣ. Tertio exhortat̉ ad vſum virtutuꝫ profectum cum dicit. Sic vt in die honeſte ambulemꝰ.Hec enim duo videntur diei congruere. Primo quidemhoneſtas. Nam in die vnuſquiſqꝫ ſe ſtudet componere vtcoram alijs honeſtus appareat. In nocte aūt non ſic. Un̄dicit̉. theſſal̓. 5. Qui dormiunt nocte dormiūt. ebrijſunt nocte ebrii ſunt: nos aūt qui diei ſumus ſobrij ſumꝰ.Un̄. 1. cor. 14. dicit̉. Om̄ia honeſte ẜm ordineꝫ fiant invobis. Secundo homo in die ambulat non in nocte. Un̄dicit̉ Io. 11. Qui ambulat in nocte offendit. Et ideo quiadies eſt oportet ambulemus l. de bono in melius procedamus. Vnde dicit̉ Io. 12. Ambulate dum lucē habetis. Deinde cum dicit. Non in cōmeſſationibus ⁊c̄. exponit qd̓ dixerat. Et primo exponit quō ſunt abijciendaopera tenebraꝝ ſunt opera peccatorū de quibꝰ quedamānumerat. Primo ponens ea que pertinent ad corruptionem cōcupiſcibilis cuius corruptio eſt intemꝑantia. eſtcirca delectationes tactus circa cibos cum dicit. incōmeſſationibꝰ. Dicūt̉ cōmeſſatiōes ſuꝑflue nimis accurate comeſtiones. ꝓuer. 23. Noli eſſe in conuiuijs peccatorū. nec in cōmeſſationibꝰ eorum carnes ad veſcēdūcōferunt. Qd̓ quidē poteſt eſſe peccatū mortale ex hocẜm legem hac culpa aliquis damnat̉ ad morteꝫ. Dicit̉em̄ de filio ꝓteruo deūt. .2j. Commeſſationibus vacatluxurie atqꝫ conuiuijs lapidibus obruet ⁊cͣ. Dicit̉ aūtaliquis vacare cōmeſſationibꝰ atqꝫ conuiuijs non quidēſi comedat magnifice ẜm ſtatū ſue dignitatis ſicut diciturHeſter. 2. aſſuerus iuſſit p̄parari conuiuiū magnificuꝫꝓpter coniunctionem Heſter. iuxta magnificentiā principaleꝫ: ed quando aliquis hoc facit preter decentiā ſui ſtatus p̄cipue ſi ad hoc pͥncipalis eius cura exiſtat ſicut illide qͥbus dicit̉ infra vltimo. Huiuſmodi xp̄o dn̄o non ſeruiunt: ſed ſuo ventri. Et phil̓. 3. Quorū deus venter eſt.Secūdo excludit intemperantiā circa potū ſubdit. Etebrietatibus. Que ꝑtinēt ad ſuꝑfinitatē potus extraſuram rationis hominē ponentis. Ecc̄. 31. Uinū in iocūditate creatum eſt non in ebrietate. Et eſt conſideranduꝫ ebrietas ex ſuo genere eſt peccatū mortale cum ſcꝫ homo ex ꝓpoſito inebriat̉: qꝛ videt̉ p̄ferre delectationē vini

integritati rationis. Unde dicit̉ Eſa. 5. Ue qui potenteseſtis ad bibendū vinum viri fortes ad miſcendū ebrietatem. Si vero aliquis inebrietur preter intentionē non exꝓpoſito puta qꝛ igͦrat ꝟtutē vini vl̓ qꝛ eſtimat ſe tātopotū inebrandū non eſt peccatū mortale qꝛ ſe inebriatur ſed accidens id eſt preter intentionē qd̓ quideꝫpoteſt contingere in his frequēter inebriant̉. Et ideo dicit aug. in ſermone de purgatorio ebrietas eſt peccatūmortale ſi aſſidua fuerit. Unde ſignāter hic apoſtolus inplurali numero dicit. Non in commeſſationibus ebrietatibus. Tertio ponit intemperantiam circa corporalemquietem cum dicit. Non in cubilibus .i. in ſuꝑflua dormitatione quā cōueniēt̓ poſt cōmeſſationē ebrietatēhibet qꝛ ſequit̉ ex illis. poteſt eſſe in hoc peccatū mortale quando ꝓpter quietē corporalē ſomnū ōmittit que facere debet. inclinat̉ ad aliqua mala facienda. Mich̓. 2.Ue qui cogitatis inutile operamini malū in cubilibꝰ veſtris. Poteſt etiam qd̓ dicit in cubilibus referri ad apparatuꝫ luxurie. Unde dicit̉ ex perſona meretricis ꝓuer.7. Aſperſi cubile meum mirra ⁊cͣ. Gen̄. 49. Aſcendiſticubile patris tui. Et ideo conuenienter quarto excluditintemperantiam circa venerea cum ſubdit. Et in pudicitijs .i. quibuſcūqꝫ venereis actibus qui dicunt̉ impudici qꝛ cauent id quod ē maxime pudore vel confuſiōe dignum. tum qꝛ om̄es delectationes tactus gule luxurieſunt cōmūes nobis brutis. Vnde qui eis inordinate inſiſtit brutal̓ efficit̉ psͣ. Nolite fieri ſicut equꝰ mulus inbus ē intellectus ⁊c̄. Tum etiā qꝛ ſpecialiter in actibꝰvenereis ratio hominis totaliter abſorbet̉ a delectationevtⁱ non poſſit homo tunc aliquid intelligere ſicut areſtoteles dicit in libro ethicorū. Unde Oſee. 4. dicit̉. Fornicatio ebrietas vinū auferūt cor. Apoc. 9. Non egerūtpenitentiaꝫ ſuꝑ īmūditia fornicatiōe impudicitia quāgeſſerunt. Deinde excludit ea que pertinent ad corruptionē iraſcibilis dicit. Non in contentione. Que qͥdēvt ambroſius dicit eſt impugnatio veritatis cum cōfidentia clamoris. Poteſt aūt intelligi hoc ꝓhibet̉ om̄isrixa ſolum verborum ſed factorū: vt plurimū a verbis incipit ꝓuer. 20Honor eſt hoimini ſeꝑat ſe a contentionibꝰ. Solet aūt contentio ex inuidia generari. Et ideoſubdit. Et emulatione. Vnde Iac. 3. dicit̉. Ubi zelus cōtētio ibi inconſtantia om̄e opus prauū. Secundo exponitquō debeamus induere arma lucis dicens: Sed induimini dn̄m ieſum xp̄m. In quo ſcꝫ abundantiſſime fuerūt oēsvirtutes. ẜm illud Eſa. 4. App̄hendent ſeptem muliereſvirum vnum. Induimꝰ aūt dn̄m ieſum xp̄m: Primo qͥdē ſacramenti ſuſceptionem Gal̓. 3. Quicūqꝫ in xp̄o baptizati eſtis xp̄m induiſtis. Secundo imitationē. Eph̓. 4Expoliantes vos veterē hominē cum actibus ſuis induētes nouū. ⁊cͣ. Et eph̓. 4. Induite nouū hoīem ẜm deuꝫcreatus ē in iuſticia ⁊cͣ. Dicit̉ aūt induere xp̄m xp̄m imitatur. qꝛ ſicut homo continet̉ veſtimēto ſub eius colorevidet̉. ita in eo xp̄m imitat̉ opera xp̄i apparēt. Per hocergo induimur arma lucis quando induimꝰ chriſtū. Tertio exponit quod dixerat. Sic vt in die honeſte ambulemus per hoc quod ſubdit. Et carnis curam ne feceritis indeſiderijs. In hoc em̄ pulchritudo honeſtatis conſiſtit:vt homo ſpiritum preferat carni. ſupra. 8. Debitores ſumus non carni vt ẜm carnem viuamus. Sed notandum non dicit ſimpliciter carnis curam ne feceritis: quialibet tenetur vt carnis curam gerat ad ſuſtentandum naturam. ẜm illud eph̓. 2. Nemo vnꝙͣ carnem ſuam odio habuit: ſed nutrit fouet ⁊cͣ. Sed addit in deſiderijs vt ſcꝫinordinata carnis deſideria id eſt cōcupiſcentias non ſeqͣmur. Vnde dicitur Gal̓. 5. Spiritu ambulate et deſideriacarnis non perficietis.