RomanosAd
que eſt ſil̓itudo nature ⁊ gratie. Ecc̄. 13. Omne animal diligit ſibi ſimile. ſic ⁊ omnis hō ꝓximū ſibi. Tertio qꝛ charitas in diligendo non deficit ſed ꝓficit. Phil̓. 1. Ho c orovt charitas veſtra magis ac magis abūdet. Iō dicit: Niſivt inuicem dillgatis: qꝛ ſcꝫ dilectionis debitum ita ſemelreddit̉ vt tn̄ ſemꝑ maneat ſub debito p̄cepti Io. 15. Hoceſt preceptum meum vt diligatis inuicem. ¶ Deinde cuꝫdicit. Qui em̄ diligit ⁊cͣ. aſſignat cauſam eius qd̓ dixerata debito dilectionis nos nūꝙͣ abſolui. qꝛ ſcꝫ in dilectionetota legis impletio conſiſtit. Vnde circa hoc tria facit. primo ꝓponit qd̓ intendit. ſecūdo manifeſtat ꝓpoſitum ibi.Nam non adulterabis ⁊cͣ. tertio infert concluſionē intentam ibi. Plenitudo ergo legis ⁊cͣ. Dicit gͦ primo. Ideodictum eſt ꝙ non intendamus nos expedire a debito dilectionis ſicut ab alijs debitis. Qui em̄ diligit ꝓximū legēimpleuit id eſt tota legis impletio ex ꝓximi dilectiōe dependet. ſed hoc non videt̉. dicit̉ em̄. 1. Ti. 1. Ꝙ finis precepti charitas eſt. Unuūqd̓qꝫ em̄ ꝑficit̉ cum ad finem ꝑuenit. ⁊ ideo tota legis ꝑfectio in charitate conſiſtit. Sꝫ charitas duos hꝫ actꝰ .ſ. dilectionē dei ⁊ dilectiōꝫ ꝓximi. Un̄⁊ dn̄s dic̄ Mat. .22. Ꝙ tota lex ⁊ ꝓph̓e pendet in duobꝰmandatis charitatis quoꝝ vnum eſt de dilectione dei. aliud de dilectione ꝓximi. Non ergo vide̓t̉ ꝙ qͥ ꝓximū diligit impleat totam legeꝫ. Sed dicendū eſt ꝙ illa dilectioꝓximi ad charitatem ꝑtinet ⁊ legem implet qua ꝓximusdiligit̉ ꝓpter deum ⁊ ita in dilectione ꝓximi includit̉ dilectio dei ſicut cauſa in effectu. Dicit̉ em̄. 1. Io. 3. Et hocmandatum habemus a deo vt qui diligit deum diligat etfratrem ſuum. Et econuerſo dilectio ꝓximi includit̉ in dilectione dei ſicut effectus in cauſa. Vnde ibideꝫ dicit̉. Siquis dixerit quoniā diligo deum ⁊ fratrē ſuum odit mendax eſt. At inde eſt ꝙ in ſacra ſcriptura quādoqꝫ fit mentio ſolum de dilectione dei quaſi ſufficiat ad ſalutē. ẜm illud deut. 10. Et nunc iſrael quid dominꝰ deus tuus petita te niſi vt timeas dominū ⁊ ambules in vijs eius ⁊ diligas eum. Qn̄qꝫ aūt ſit mentio ſoluꝫ de dilectione ꝓximiIo. 15. Hoc vobis mando vt diligatis inuiceꝫ. ¶ Deindecum dicit. Nam non adulterabis ⁊cͣ. ꝓbat ꝓpoſitū. pͥmoquidem ꝑ inductionem. ſecundo vero ꝑ mediū ſilogiſmi:ibi. Dilectio ꝓximi ⁊cͣ. Circa pͥmū more inducētiū enūerat q̄dā p̄cepta q̄ dilectionē ꝓximi implēt ⁊ qꝛ p̄cepta triapͥme tabule īmediatius ordinant ad dilectionem dei nonfacit mentionē hic de eis ꝙͣuis ⁊ ipſa impleant̉ in dilection ꝓximi ꝓut includit dilectionem dei. Enumerat autēmandata ſecunde tabule. pretermittit tamen preceptumaffirmatiuum tm̄ quodeſt de honore ꝑentum in quo etiaꝫintelligit̉ vt om̄ibus reddamus que debemꝰ. Enumerataūt precepta negatiua ꝑ que aliqͥs ꝓhibet̉ malū ꝓximisinferre. Et hoc duplici ratione. Primo quidē qꝛ p̄ceptanegatiua ſunt magis vniuerſalia ⁊ quantū ad tempora ⁊quantū ad ꝑſonas. Quantū ad tempora quidē qꝛ precepta negatiua obligant ſemꝑ ⁊ ad ſemꝑ. Nullo em̄ tempore eſt furanduꝫ ⁊ adulterandū. Precepta aūt affirmatiuaobligant qͥdē ſemꝑ ſꝫ nō ad ſemꝑ. ſꝫ ꝓ loco ⁊ tempore. nōem̄ tenet̉ homo vt omni tempore honoret parētes. ſed ꝓloco ⁊ tempore. Quantū ad ꝑſonas aūt qꝛ nulli hominūeſt nocendū. non aūt ſufficientes ſumus vtᶠ vnus hō poſſitomnibus hominibꝰ ſeruire. Secundo quia magis manifeſtum eſt ꝙ ꝑ dilectionem ꝓximi implent̉ precepta negatiua ꝙͣ affirmatiua. Qui em̄ diligit aliquē magꝭ abſtineta nocumento illius ꝙͣ ei beneficia impendat a quo qn̄qꝫhomo impedit̉ ꝑ impotententiā. Tripliciter aūt aliquisnocumentū proximo inferre poteſt. Vno modo facto. aliomodo verbo. tertio deſiderio. Facto qͥdē tripliciter. Unomodo quantū ad perſonam ipſius ꝓximi. Et hoc ꝓhibetcum dicit̉: Non occides. In quo etiam intelligit̉ ꝓhiberi
om̄is iniuria in perſonā ꝓximi illata. 1. Ioh̓. 3. Om̄is homicida non habet vitam eternā in ſeipſo. Secundo quantum ad perſonam cōiūctam ſcꝫ vxorē ⁊ hoc ꝓhibet̉ cū dicit̉. Nō adulterabis. In quo etiam intelligit̉ ꝓhiberi fornicatio ⁊ oīs illicitus vſus genitaliū mēbroꝝ. Heb̓. vltīoFornicatores ⁊ adulteros iudicabit deus. Tertio quātūad res exteriores qd̓ ꝓhibet cum dicit̉. Non furaberis.In quo etiam intelligit ꝓhiberi omnis iniuſta ſubtractiorei aliene. ſiue ꝑ vim: ſiue ꝑ dolum. Zach̓. 5. Omnis furſicut ibi ſcriptum eſt iudicabit̉. Nocumentū qd̓ autē quisꝓximo infert verbo ꝓhibet cum dicit̉. Non falſum teſtimoniū dices. Qd̓ non ſolum ꝓhibet̉ in iudicio ſed etiaꝫextra iudicium ſiue ꝑ modū detractionis ſiue ꝑ modū contumelie. ꝓrouer. 19. Teſtis falſus non erit impunitus eiqui mendatia loquit̉ nō effugiet̉. Nocumētū aūt qd̓ qͥs infert ꝓximo ſolo deſiderio ꝓhibet̉ cum dicit̉. Non concupiſces rem ꝓximi tui. Ubi etiam intelligit̉ ꝓhiberi concupiſcentia vxoris. ſupra. 7. Nam concupīam neſciebā ſcꝫeſſe peccatum niſi lex diceret: Non cōcupiſces. Ponunt̉autem hec mandata Exo. 20 Enumeratis aūt pluribus p̄ceptis colligit omnia alia in cōmuni dicens: Et ſi quod ēaliud mādatū affirmatiuuū vel negatiuū ad ꝓximum ꝑtnens ꝑ modū ſupra dictū inſtaurat id eſt ꝑficitur ⁊ implet̉in hoc verbo: Diliges ꝓximū tuum ſicut teipſum. Quodquidē ponit̉ Leuit̓. 19. Ubi nos habemus. Diliges amicum tuum ſicut teipſum. Ꝙ aūt dicit ꝓximū tuū. referendum eſt ad omnē hominē ⁊ etiam ad ſanctos angelos: vtaug. ꝓbat in primo de doctrina chriſtiana. Nomīe em̄ ꝓximi intelligit̉ quicūqꝫ facit alicui miſericordiaꝫ. ẜm illd̓Luc. 10. Quis tibi videtur illi ꝓximꝰ fuiſſe qui incidit īlatrones? Et ille dixit qͥ fecit miſericordiā ⁊c̄. Et quia ꝓximus eſt ꝓximo proximus. conſequens eſt ꝙ etiam illequi ab aliqͦ miſericordiā recipit ꝓximus ei dicat̉. Sanctiaūt angeli nobis miſericordiā impendūt ⁊ nos oībus hominibus miſericordiaꝫ debemus impendere ⁊ ab eis cumneceſſe fuerit recipere. Vnde patet ꝙ ⁊ ſancti angl̓i ⁊ oēshoīes ꝓximi nobis dicunt qꝛ beatitudinē ad quā nos tendimus vel iam habent vel ad eam nobiſcū tendunt. Ex qͦpatet ꝙ demōes nō ſūt ẜm hāc rationē ꝓximi nob̓ nec ſubhoc precepto eorū dilectio nobis iniungit. qꝛ ſunt totalit̓a ſocietate dei excluſi ⁊ non ſunt cōputandi in numero ꝓximorum ſed in numero hoſtiū. Ꝙ aūt dicit: Sicut teipſuꝫ nō eſt referendū ad equalitatē dilectionis. vt ſcꝫ aliqsteneat diligere ꝓximū equaliter ſibi. hoc em̄ eſſet contraordinem charitatis quo quilibꝫ plus tenet̉ ſuam ꝙͣ alioꝝſalutem curare Can̄. 2. Ordinauit in me charitatem. Sꝫeſt referendū ad ſimilitudnē dilectionis vt ſcꝫ ſil̓iter diligamus ꝓximum ſicut noſipſos. Et hoc tripliciter. Prīoquidem quantū ad finem dilectionis vt ſcꝫ nos ⁊ proximūdiligamus ꝓpter deum. Secundo quantū ad formā dilectionis vt ſcꝫ ſicut aliquis ſeipſum diligit quaſi ſibi volēsbonum ita aliquis ꝓximū diligat. Qui aūt diligit ꝓximūad hoc ſolum vt eius vtilitate vel delectatione potiat̉ nōvult bonum ꝓximo ſed ex ꝓxīo vult ſibi bonū. Quo qͥdēmō hō amare dicit̉ res irrōales puta vinum vel aquaꝫ vtſcꝫ eis vtat̉. Tertio quantū ad effectū dilectiōis vt ſcꝫ aliquis neceſſitati ꝓximi ſubueniat ſicut ſibi. ⁊ ꝙ nihil illicitum ꝓpter amorē ꝓximi cōmittat ſicut nec ꝓpter ſuuꝫamorem. ¶ Deinde cum dicit. Dilectio ꝓximi ⁊cͣ. manifeſtat propoſitū medio ſillogiſmi ꝑ hūc modū. Qui diligit ꝓximū nullū malū operat̉ ad ipſum. Sed ad hoc tendit omne legis p̄ceptū vt abſtineat̉ e malo. Qui gͦ diligitꝓximū legē impleuit. ꝙ aūt dilectio ꝓximi malū nō oꝑelhēt̉. .1. cor. 13. Caritas n̄ agit ꝑperā ⁊cͣ. Et ſiqͥdē accipiat̉hic malum nō ſolum tranſgreſſionis ſed etiam omiſſiōispoterit hoc referri nō ſolū ad precepta negatiua ſed etiā