AdRomanos

potentia qua peccatur a deo eſt. Eadem em̄ potentia quapeccat̉ ⁊ recte agit̉ ſed ꝙ in bonuꝫ ordinet̉ a deo eſt ꝙ aūtordinet̉ ad peccandū eſt ex defectu creature inquantū eſtex nihilo. Secundo ponit ꝙ ea q̄ ſunt a deo ordinata ſuntcuius ratio eſt qꝛ deus omnia ꝑ ſuam ſapientiam fecit ẜmillud psͣ. Om̄ia in ſapientia feciſti. Eſt aūt propͥum ſapiētie ordinate om̄ia diſponere. Sap̄. 8. Attingit a fine vſqꝫad finem fortiter ⁊ diſponit om̄ia ſuauiter: ⁊ ideo oporteteffectꝰ diuinos ordinatos eſſe. Iob. 38. Nūquid noſti ordinem celi ⁊ pones rationem eius in terra? Dupliceꝫ aūtordinem deus in ſuis effectibus inſtituit. Unum quideꝫquo omnia ordinantur in ipſum prouer. 16. Uniuerſa ꝓpter ſemetipſum operatus eſt deus. Alium vero quo effectus diuini ordinant̉ adinuiceꝫ ſicut dicit̉ deūt. 4. de ſole ⁊ luna ⁊ ſtellis ꝙ fecit ea miniſterium cunctis gentibꝰ.¶ Deinde cum dicit. Itaqꝫ qui reſiſtit ⁊cͣ. ex duabus premiſſis concludit propoſitum. Si em̄ poteſtas pͥncipum adeo eſt ⁊ nihil eſt a deo ſine ordine. conſequens eſt ꝙ etiāordo qͦ inferiores poteſtatibꝰ ſuꝑiorbꝰ ſubijciūt̉ ſit a deoItaqꝫ qui contra hunc ordinē reſiſtit poteſtati: dei ordinationi reſiſtit. 1. Reg. 8. Non te abiecerūt ſed me ne regnēſuper eos. Luc̄. 10. Qui vos ſpernit me ſpernit. Reſiſtere aūt diuine ordinationi ꝯtrariat̉ honeſtati virtutis. Un̄contra virtutē agit: quicunqꝫ poteſtati reſiſtit in eo qd̓ ꝑtinet ad ordinē ſue poteſtatis. ¶ Deinde cum dicit. Quiautē reſiſtit ⁊cͣ. oſtendit huiuſmodi ſubiectionē non ſoluꝫeſſe honeſtam ſꝫ neceſſariā. Et primo ꝓponit qd̓ intenditSecūdo ꝓbat propoſitū ibi. Nā principes ⁊cͣ. Dicit gͦ pͥmo. Dictum eſt ꝙ qͥ reſiſtit poteſtati. dei ordinationi reſiſtit qd̓ qͥdem ẜm ſe eſt vitanduꝫ tanꝙͣ ꝯͣriū virtuti. Multitamen ſunt qͥ amorē virtutis non habentes ea que ſunt cōtraria virtuti non deteſtant̉. Unde tales cogendi ſunt advitationeꝫ malorū ꝑ penas ⁊ quantū ad hoe ſubdit. Quiautem reſiſtunt ſcꝫ diuine ordinationi ſibi damnationemacqͥrunt cōtra poteſtatꝭ ordinem agendo. Quod qͥdē poteſt intelligi vno modo de damnatione eterna quā merentur qͥ poteſtatibus ſubijci nolunt in eo qd̓ debent. In cuius exempluꝫ dathan ⁊ abyron qͥ moyſi ⁊ aaron reſtiterūtſunt a terra abſorpti vt habet̉ Numeri. 16. Alio modo poteſt intelligi de damnatione pene que ꝑ ipſos principesinfert̉ ꝓuer. 20. Sicut rugitus leonis ita ⁊ terror regis. qͥꝓuocant eum peccant in aīam ſuam. Sꝫ contra hoc videtur eſſe ꝙ apl̓i ⁊ martyres principibus ⁊ poteſtatibꝰ reſtiterunt. ⁊ ex hoc non damnationeꝫ a deo ſed premiū acquiſierunt. Sed dicendū eſt ꝙ apoſtolꝰ hic loquit̉ de eo qͥ reſiſtit poteſtati ẜm ꝙ eſt a deo ordinata. Habet aūt hoc diuina ordinatio vt poteſtati inferiori non obediat̉ cōtra ſuperiorem ſicut etiam in rebus humanis: vt ꝓconſuli nonobediat̉ contra imꝑatoreꝫ nec baliuo cōtra regem. Et oīspoteaſts humana ſub poteſtate dei ordinat̉ ⁊ nll̓i poteſtati humane eſt contra deum obediendum ẜm illud act. 4.Oportet obedire magis deo ꝙͣ hominibus. ¶ Deinde cūdicit. Nam principes ⁊cͣ. aſſignat rationē eius qd̓ dixeratEt pͥmo ponit rationē. ſcd̓o ex ratione poſita quoddā vtile documentū trahit ibi. Vis aūt non timere poteſtatē ⁊cͣTertio huiꝰ documēti neceſſitatē aſſignat ibi. Si aūt malefeceris ⁊cͣ. Dicit gͦ pͥmo dictū eſt ꝙ q̄ reſiſtunt poteſtatiſibi damnationē acqͥrunt. Naꝫ principes qͥ hic poteſtatesdicunt̉ non ſunt timori id eſt in timorem boni operis id ēꝓpter bonū opus. ſed mali id ē ꝓpter malū. Qd̓ quidēvidet̉ eſſe intelligendū ẜm cauſam inſtituendi pͥncipes.Ad hoc em̄ ſunt inſtituti pͥncipes vt illi qͥ amore virtutisnon prouocant̉ ad vitandū malum ⁊ faciendū bonum cogant̉ ad hoc timore pene. ꝓuer. 20. Rex qͦ ſedet in ſolioiudicij diſſipat om̄e malū intuitu ſuo. Et ẜm hoc dicit̉ ꝙpͥncipes non ſunt timori boni operis ſed mali. quantū ad

id qd̓ pͥncipi ex officio cōpetit ſicut ⁊ Eſa. 32. dicit̉. Princeps ea q̄ ſunt digna pͥncipe cogitabit. Pōt aūt hoc reſerri etiam ad malos pͥncipes qͥ non ſunt timori boni operis:ſed mali. quia ⁊ ſi interdū iniuſte ꝑſequunt̉ bene operantes: non tamen illi qͥ bene operant cauſam habent timendi quia hocipſuꝫ ſi patienter ſuſtinent in eorum bonuꝫ cedit ẜm illud. 1. Pe. 3. Si qͥd patimini ꝓpter iuſticiā beati. timorem aūt eoꝝ ne timeritis vt nō conturbemini. Exhoc aūt qd̓ h̓ dicit̉ aſſignari patet ratio qͣre qͥ poteſtati reſiſtunt ſibi damnationē acqͥrant ſiue intelligat̉ de damnatione punitionis qua pͥnciꝑes rebelles puniūt ſiue d̓ damnatione qua hoīes puniunt̉ a deo. Si em̄ p̄ncipes ſunttimori mali operis conſequēs eſt ꝙ ſi aliqͥs poteſtati reſiſtat male oꝑet̉ ⁊ ita ipſe homo male agendo eſt ſibi cauſapunitionis temporalis ⁊ eterne. ¶ Deinde cū dicit. Uisautem non timere ⁊cͣ. ex eo qd̓ dixerat quoddā vtile documentum tradit .ſ. vitandi timorem principū. Et pͥmo inſinuat ſua interrogatione hoc eſſe deſiderabile dices: Uisnon timere poteſtatē. Quaſi dicat hoc debet homini eſſeplacitū ꝓuer. 20. Sicut fremitus leonis ita ⁊ terror regꝭ.Secundo docet mediū ad hoc ꝑueniendi dicens: Bonuꝫfac. quia vt dicit̉ ꝓuer. 16. Uoluntas regū labia iuſta. Etin psͣ. Ambulans in via īmaculata hic mihi miniſtrabat.Tertio oſtendit huius effectū dicens: Et ſi bn̄feceris nonſoluꝫ timorem vitabis ſed etiam habebis laudem ex illa:ſcꝫ poteſtate qd̓ planum eſt ſi accipiat̉ ẜm finem ad queminſtitute ſunt poteſtates. Ad hoc em̄ inſtitute ſunt vt nōſolum a malis timore penaꝝ retrahant: ſed etiaꝫ vt ad bonum ⁊ premia alliciāt ẜm illud. 1. Pe. 2. Siue ducibꝰ tāꝙͣ ab eo miſſis ad vindictam malefactorū laudeꝫ vero bonorum. Uerificat̉ hoc etiam de malis pͥncipibus quoruꝫiniuſtam ꝑſecutionem dum boni patienter ſuſtinēt laudātur. Iac. 5. Ecce beatificamus eos qͥ ſuſtinuerunt. Quarto rationem aſſignat dicens: Dei em̄ miniſter eſt tibi ī bonum. Qd̓ quidem manifeſte patet quantū ad debitū ordinem pͥncipum. Sunt em̄ ſub regimīe dei quaſi ſup̄mi pͥncipis tanꝙͣ miniſtri ordinati. Sap̄. 6. Cū eſſetis miniſtriregis illius ⁊c̄. Ad idem aūt tendit miniſter ⁊ dominus.Ecc. 10. Scd̓m iudicē ppl̓i ſic ⁊ miniſtri eiꝰ. Et ideo ſicutdeus operat̉ in bonum his qͥ bonum agunt. ita ⁊ pͥncipesſi recte miniſterium ſuum impleant. Sed ⁊ mali pͥncipesdei miniſtri ſunt ẜm ordinationem dei ad inferendas penas. lꝫ hoc ſit preter intentum eoꝝ ẜm illd̓ Eſa. 10. Aſſurvirga furoris mei ⁊ baculus ipſe eſt. Ipſe aūt non ſic arbitrabit̉. Et Iere. 25. Aſſumā vniuerſam cognationē aqͥlonis ⁊ nabuchodonoſor regem babyilonis ẜuū meū ⁊ adducam eos ſuper terram iſtam. Et qꝛ tales mali pͥncipesinterdum deo ꝑmittentte bonos affligunt qd̓ in bonū eoꝝcedit ẜm illud. sͣ. 8. Diligentibus deuꝫ ⁊cͣ. ¶ Deinde cūdicit. Si aūt male ⁊cͣ. oſtendit neceſſitatē p̄miſſi documēti. Dictum eſt em̄ ꝙ benefaciendo nō timebis poteſtatē:ſi aūt malefeceris time qꝛ cauſā timoris habes. ꝓuer. 10.Pauor his qͥ operant̉ malū. Sap̄. 17. Cum ſit timida nequitia data eſt in omniū condemnationē. Secundo aſſignat rationē dicens: Non em̄ ſine cauſa gladiū portat. loqͥtur aūt ẜm conſuetudinē pͥncipū qͥ quaſi in figura ſue poteſtatis deferebant inſtrumenta puniendi puta faſces virgarum ad verberandū ⁊ ſecures vel gladios ad occidendum. Iob. 19. Fugite a facie gladij quoniā vltor iniqͥtatūeſt gladius. e Trtio rationem exponit dicēs: Portat inꝙͣgladiū qꝛ ē miniſter dei vindex id eſt vindicta exercēs iniram id eſt ad exequendā iram dei id ē iuſtū iudiciuꝫ eiusei qui malum agit id ē contra malefactorē. Ezech̓. 16. Ecce ego cōgregabo oēs amatores tuos ⁊ iudicabo te ī iudicijs adulterorum ⁊ dabo te in manus eoruꝫ ⁊cͣ. ꝓuer. 16.Abhominabiles regi qͥ impie agūt. quoniā iuſticia firmat̉