XI. Ca.

ne aliquis deſperet de futura iudeorum ſalute ꝓpter hocꝙ non vident de peccato ſuo penitere. Sed cōtra hoc qd̓dicit̉ eſſe quod petrus dicit act. 2. Penitentiā agite ⁊ baꝑtizet̉ vnuſquiſqꝫ veſtrū. Sed dicendū eſt ꝙ duplex ē penitentia. interior ⁊ exterior. Interior quidem conſiſtit incōtritione cordis: qua quis dolet de peccatis preteritis ettalis penitentia requirit̉ a baptizato: qꝛ vt aug. dicit in libro de penitentia. Nemo ſue voluntatis arbiter cōſtitutꝰpoteſt nouaꝫ vitam inchoare niſi peniteat eum veteris vite. alioquin fictus ad baptiſmuꝫ accedit. Exterior ꝟo penitentia conſiſtit in exteriori ſatiſfactione q̄ a baptizato nōrequirit̉. qꝛ ꝑ gr̄am baptiſmalē liberat̉ homo non ſoluma culpa ſed etiam a tota pena ꝑ virtutē paſſionis chriſti: qͥꝓ peccatis oīm ſatiſfecit ſicut ſupra. 6. dictū eſt. Quicūqꝫbaptizati ſumus in xp̄o ieſu in morte ipſius baptizati ſumus. Vnde dicit̉ Tit̓. 3. Per lauacrū regeneratiōis ⁊ renouationis ſpūſſancti que effudit in nos abunde. Sed cūclaues eccl̓ie ⁊ om̄ia alia ſacramenta in virtute paſſionischriſti operent̉: videt̉ ꝙ pari ratione omnia alia ſacramēta liberent hominē a culpa ⁊ a tota pena. Sed dicendū ēꝙ paſſio xp̄i operat̉ in baptiſmo ꝑ modū cuiuſdā generationis que requirit vt homo totalit̓ priori vite moriat̉: adhoc vt nouam vitā accipiat. Et ideo tollit̉ in baptiſmo totus reatus pene qͥ ꝑtinet ad vetuſtatē prioris vite. Sꝫ inalijs ſacramentis operat̉ virtus paſſionis xp̄i ꝑ modū ſanationis vt in penitentia. Sanatio autē nō requirit vt ſtatim omnis infirmitatis reliquie auferant̉. Et eadeꝫ ratioeſt in alijs ſacramentis. Sed cum confeſſio peccatoꝝ ꝑtineat ad exteriorem penitentiam. queri poteſt vtrum a baptizato confeſſio peccatoꝝ requirat̉. ⁊ videt̉ ꝙ ſic. Dicit̉em̄ Matth̓ .i. ꝙ baptizabant̉ hoīes a iohanne confitētespeccata ſua. Sed dicendū eſt ꝙ baptiſmus iohannis eratbaptiſmus penitentie: qꝛ ſcꝫ accipiendo illū baptiſmū qͦdāmodo ſe ꝓfitebant̉ penitentiam accepturos de peccatoſuo. ⁊ ideo conueniens erat vt confiterent̉ vt ẜm modumpeccati eis penitentia ſtatueret̉. ſed baptiſmus xp̄i eſt baptiſmus oīūm peccatoꝝ: ita ꝙ nō reſtat baptizato aliqͣ ſatiſfactio ꝓ peccatis p̄teritis ꝓpter ꝙ nulla eſt confeſſiōisvocalis neceſſitas. ad hoc em̄ neceſſaria eſt confeſſio in ſacramento penitentie. vt ſacerdos ꝑ poteſtatem clauiū conuenient̓ penitentē ſoluet vl̓ liget. ¶ Deinde cū dicit. Sicut em̄ aliqn̄ ⁊cͣ. aſſignat rationē future ſalutis iudeoruꝫpoſt eorum incredulitatē. Et primo ponit ſimilitudinē inter vtriuſqꝫ populi ſalutē. Secūdo huius ſil̓itudinis cauſam oſtendit ibi. Concluſit em̄ deus ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo.Ita dico ꝙ omnis iſrael ſaluus fiet ꝙͣuis nūc ſint inimiciSicut em̄ ⁊ vos gentiles aliquando non credidiſtis deo.Eph̓. 2. Eratis illo tēpore ſine deo ī hoc mūdo. nūc aūt miſericordiā conſecuti eſtis. infra. 15. Gētes aūt ſuꝑ miſericordia honroare deū. Oſee. 2. Miſerebor eiꝰ qͥ fuit abſqꝫmiſericordia. Et hoc ꝓpetr eorū incredulitatem q̄ ſcꝫ fuitoccaſio veſtre ſalutis vt ſupra dictum eſt. Ita ⁊ iſti ſcꝫ iudei nunc ſcꝫ tempore gratie non crediderūt .ſ. xp̄o Io. 8.Quare nō creditis mihi? Et hoc eſt quod ſubdit. In veſtram miſericordiā id eſt in gratiā xp̄i ꝑ quā miſericordiaꝫconſecuti eſtis. Tit̓. 3. Scd̓m ſuam miſericordiaꝫ ſaluosnos fecit. Vel nō crediderunt vt ꝑ hoc ꝑuenirent in vr̄aꝫmiſericordiaꝫ. Vel non crediderūt qd̓ in veſtrā miſericordiam occaſiōaliter ceſſit. vt ⁊ ipſi qn̄qꝫ miſericordiā cōſeq̄rentur. Eſa. 14. Miſerebit̉ dn̄s Iacob. ¶ Deinde cuꝫ dicit. Concluſit em̄ ⁊cͣ. aſſignat rationē huius ſimilitudinisqꝛ ſcꝫ deus voluit vt ſua miſcd̓ia in om̄ibꝰ locum haberetEt hoc eſt qd̓ ſubdit. Concluſit em̄ deus id ē concludi ꝑmiſit omnia .i. omne hoīm genus tam iudeos ꝙͣ gentilesin incredulitate ſicut in quadam cathena erroris. ſap̄. 17.Una cathena tenebrarum omnes erant colligati. Vt om-

nium miſereatur .i. vt in omni genere hominum ſua miſericordia locum habeat Sap̄. 11. Miſereris omniū dn̄e.Qd̓ quidem non eſt extendendū ad omnes hoīes ſigillatim. ſed ad omnia genera hominū. Fit em̄ hic diſtributioꝓ generibus ſingulorū ⁊ non ꝓ ſingulis generum. Ideoaūt deus vult omnes ꝑ ſuam miſericordiam ſaluari. vt exhoc humilient̉ ⁊ ſuam ſalutē non ſibi ſed deo aſſcribant.Oſce. 13. Perditio tua iſrael tantūmodo ex me auxiliumtuū. ſupra. 3. Vt omne os obſtruatur ⁊ ſubditus fiat omnis mundus deo.Lectio quinta.Altitudo diuitiarum ſapientie ⁊ ſcīedei: qͣꝫ incomprehenſibilia ſunt iudio Icia eius: ⁊ inueſtigabiles vie eius.Quis enim cognouit ſenſum domini: autqͥs conſiliarius eius fuit. aut quis prior dedit illi ⁊ retribuet̉ ei? Quoniam ex ipſo ⁊ ꝑipſum ⁊ in ipſo ſunt om̄ia ipſi honor ⁊ gloriain ſecula ſeculorum amen.Supra apoſtolus conatus fuit aſſignare rationē diuinoꝝiudiciorum quibus tam gentes ꝙͣ iudei poſt incredulitatem miſericordiā conſequunt̉. nunc quaſi ad hec inueſtiganda ſe inſufficientem recognoſcēs exclamando diuināexcellentiam admirat̉. Et primo admirat̉ diuinam excellentiam. Secundo probat quod dixerat ibi. Quis enimcognouit ⁊cͣ. Circa primum duo facit. Primo admiraturexcellentiam diuine ſapientie ẜm ſe conſiderate. ſecundoper comparationē ad nos ibi Quāincomprehēſibilia ⁊cͣ.Excellentiaꝫ diuine cognitionis admirat̉. Primo quidēꝙͣtū ad altitudinem dicens. O altitudo Ecc̄. 7. Alta ꝓfunditas quis inueniet eam. Iere. 17. Solium glorie altitudinis a principio. Hec aūt altitudo attendit̉ quantumad tria. Uno quidem modo quantū ad rem cognitam. inquantū .ſ. deus ſeipſum ꝑfecte cognoſcit. Eccͣ. 24. Egoin altiſſimis habito. Alio modo quantū ad modū cognoſcendi: inquantū ſcꝫ ꝑ ſeipſum omnia cognoſcit. psͣ. Proſpexit de excelſo ſancto ſuo dominus de celo in terrā aſpexit. Tertio quantū ad certitudineꝫ cognitionis Ecc̄. 23.Oculi dn̄i multoplus lucidiores ſuꝑ ſolem. ¶ Scd̓o admirat̉ excellentiā diuine cognitionis quantū ad eius plenitudineꝫ cum dicit. Diuitiarū Eſa. 33. Diuitie ſalutis ſapientia ⁊ ſcientia. Que quidem plenitudo attendit̓ in tribus. Uno modo in multitudine cognitorū qꝛ ſcꝫ om̄ia nouit. Io. vltimo. Dn̄e tu oīa ſcis. Col̓. 2. In ipſo ſūt om̄estheſauri ſapientie dei abſconditi. Alio mō quantū ad facilitatem cognoſcendi. qꝛ ſtatim om̄ia intuet̉ ſine inquiſitiꝰon ⁊ difficultate Heb̓. 4. Om̄ia nuda ⁊ aperta ſunt oculis eius. Tertio quantū ad copiam cognitionis. qꝛ eā omnibus cōmunicat affluenter. Iac. 1. Si quis veſtrū indiget ſapientia poſtulet a deo qui dat omnibus affluenter.¶ Tertio admirat̉ diuinam excellentiā quantū ad perfectionem cum dicit. Sapientie ⁊ ſcientie dei. habet em̄ ſapientiam de diuinis Iob. 12. Apud ipſum eſt fortitudo ⁊ſapientia. Et ſcientiā de rebus creatis. Baruch. 4. Quiſcit vniuerſa nouit eam. ¶ Deinde cum dicit. ꝙͣ incomp̄henſibilia ⁊cͣ. oſtendit excellentiā diuine ſapientie ꝑ comparationeꝫ ad noſtrū intellectū. Et primo quantū ad ſapientiam ad quā ꝑtinet iudicare ⁊ ordinare. Un̄ dic̄ ꝙͣ incōprehenſibilia ſunt iudicia eius: qꝛ ſcꝫ homo non poteſt cōp̄hendere rationē diuīoꝝ iudicioꝝ qꝛ in ſapiētia dei latētpsͣ. Iudicia tua abiſſus multa. Iob. 11. Forſitan veſtigiadei comprehendes ⁊ om̄ipotentē vſqꝫ ad ꝑfectū reperies.Secundo quantū ad ſcientiā ꝑ quā in rebus operat̉. Uū