Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
43v
Einzelbild herunterladen
 

OMANOS2 A

dn̄s dicit Lucꝭ. 3. Vobis datum eſt noſce myſteriū regnidei. Sap̄. 6. Non abſcondam a vobis ſacramenta dei. ſꝫignorātia huiꝰ imyſterij eſſet nob̓ damnoſa. .1. cor. 14. Siquis ignorat ignorabit̉. Secundo aſſignat ſue intentiōisrationem vt non ſitis vobiſmetipſis ſapientes id ē deſenſu veſtro preſumatis: ex veſtro ſenſu alios condemnātes: vos eis p̄feratis. infra. 12. Nolite eſſe prudentes apd̓voſmetipſos Eſa. 5. Ue qui ſapientes eſtis in oculis vr̄is coram vobiſmetipſis prudentes. Tertio ꝓponit qd̓ intendit. Primo quidē quātū ad caſum ꝑticulariū iudeorū dicit. Quia cecitas contingit in iſrael vl̓it̓: ſꝫ ex aliqua parte vt ſupra oſtenſum eſt Eſa. 6. Exceca cor populi huius. Secundo ponit terminū huius cecitatis dicensDonec intraret ad fidem plenitudo gentiū id eſt ſoluꝫaliqui ꝑticulariter ex gentibus ſicut tunc cōuertebant̉. ſꝫvel toto vel maiori ꝑte in om̄ibus gentibꝰ eccleſiadata. psͣ. Dn̄i eſt terra plenitudo eius. Dicunt̉ aūt gentiles ad fidem conuerſi intrare quaſi ex exterioribus viſibilibus rebus. que venerabant̉ in ſpeciali voluntate diuina. psͣ. Introite in conſpectu eius in exultatione. Et eſtnotandū hoc aduerbiuꝫ donec poteſt deſignare cauſaꝫexcecationis iudeoruꝫ. Propter hoc em̄ ꝑmiſit deus eosexcecari vt plenitudo gentiū intraret ſicut patet ex ſupradictis. Pōt etiā deſignare terminū qꝛ videlicꝫ vſqꝫ tūc cecitas iudeorum durabit quouſqꝫ plenitudo gentium ad fidem intrabit. Et huic concordat qd̓ infra ſubdit de futuro remedio imdeorū cum dicit. Et ſic ſcꝫ plenitudotium intrauerit omnis iſrael ſauus fiet non particulariterſicut modo ſꝫ vniuerſaliter om̄es. Oſee .1. Saluabo eosin dn̄o deo ſuo. Mich̓. vltīo Reuertet̉ miſerebit̉ noſtri. Deinde cuꝫ dicit. Sicut ſcriptū eſt ⁊cͣ. ꝓbat qd̓ dixerat futura ſalute iudeoꝝ. Etprimo ꝓbat hoc auctoritatē.ſecundo rationem ibi. Scd̓m euangeliū meuꝫ ⁊cͣ. Dicitergo primo. Dico omnis iſrael ſaluus fiet ſicut ſcriptuꝫeſt Eſa. 56. vbi noſtra littera ſic habet. Veniet ex ſyon redemptor eis redeūt ad iacob. hoc fedus meū eis dicit dominꝰ. Sed apl̓us hoc inducit ẜm lr̄am. lxx. tāgittria verba hic poſita. Primo ſaluatoris aduentū dicit.Ueniet deus ſcꝫ humanatus ad ſaluanduꝫ nos ex ſyon ideſt ex populo iudeorum ſignificat̉ ſyon erat arx hieruſalem que eſt metropolis iudee. Vnde dicit̉ Zach̓. 9.Exulta ſatis filia ſyon iubila filia hieruſalem ecce rex tuꝰvenit tibi ⁊cͣ. Io. 4. Salus ex iudeis eſt. Vel dicit ex ſyon venire non qꝛ ſit ibi natus. ſed qꝛ inde doctrina eiꝰexiuit in vniuerſuꝫ mundū hoc apl̓i in cenaculo ſyonſpūmſanctum receperunt Eſa. 2. De ſyon exibit lex. Secundo ponit ſalutē xp̄m iudeis oblatā dicens. Qui eripiat auertat impietatem a Iacob. Et poteſt ereptio referri ad liberationē a pena psͣ. Eripiet aīaꝫ meā morte.vero dicit auertet impietatem a iacob: pōt referri ad liberationem a culpa. psͣ. Auertet dn̄s captiuitatē plebi ſue.Uel vtrūqꝫ refert̉ ad liberationem a culpa. ſed dicit eripiat ꝓpter paucos nunc difficulter quaſi cuꝫ quadā violentia cōuertunt̉. Amos 3. Quō ſi eruat paſtor de ore leonis duo crura aut extremū auricule ſic eruent̉ filij iſrael.Dicit aūt auertet impietatē a iacob ad on̄dendū facilitatēconuerſionis iudeorū in fine mundi Mih̓. vltimo. Quisdeus ſimilis tui qui aufers iniquitatē tranſfers peccatūreliquiaꝝ hereditatis tue. Et hoc teſtimoniū ſcꝫ nouū eritillis a me cum abſtulero peccata eorum. Uetus em̄ teſtamentū peccata non auferebat: qꝛ vt dicit̉ Heb̓. Impoſſibile eſt ſanguine thaurorū hircorum auferri peccata. Etideo ꝓpter imperfectionem veteris teſtamenti ꝓmittitureis nouū teſtamentū. Iere. 31. Feriam domui iſrael domui iuda fedus nouū. Qd̓ quidem habebit efficatiam adremiſſionem peccati ſanguinem chriſti Matth̓. 26. Hic

ſanguis meꝰ noui teſtamēti ml̓tis effūdet̉ in remiſſiōꝫpeccatorum. Mich̓. vltimo. Deponet iniquitateſ noſtras ꝓijciet in ꝓfundum maris om̄ia peccata noſtra. Deinde cum dicit. Scd̓m euangeliū meū ⁊cͣ. ꝓbat ꝓpoſituꝫ rationē. Et primo inducit ꝓbationē. ſecundo remouetobiectionem ihi. Sine penitentia em̄ ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo eorum peccata auferant̉ poſtꝙͣ peccata habent: manifeſtum eſt ſunt inimici xp̄i. Scd̓m euangeliū quideminimici .i. quantū ad doctrinā euāgelij ꝑtuet quā impugnant ꝓpter vos .i. ad vtilitateꝫ veſtri cedit: vt ſupra dictūeſt Vnde dicit̉ Lucꝭ. 19. Verūtamē inimicos meos illos noluerūt meregnare ſuꝑ ſe adducite huc interficite an̄me. Io. 15. Nunc aūt viderunt oderunt me patreꝫmeū. Vel ẜm euangeliū dicit qꝛ eorum inimicitia ad vtilitatem euāgelij ꝑtinet cuius predicatio occaſione talis inimicitie vbiqꝫ diffundit̉. Col̓. 1. In verbo veritatis euangelij qd̓ ꝑuenit ad vos ſicut in vniuerſo mūdo eſt fructificat creſcit. Sꝫ ſunt chariſſimi deo ꝓpt̓ patres hocẜm electionem. qꝛ ſcꝫ ob gr̄am patrū: eorum ſemen elegitDeutꝰ. 4. Dilexit patres tuos elegit ſemen eoruꝫ poſteos. Qd̓ non ſic eſt intelligendū quaſi merita preſtita patribus fuerint cauſa eterne electionis filiorum ſꝫ qꝛ deusab eterno elegit gratis patres filios. hoc tamen ordine vt filij ꝓpt̓ patres conſequerent̉ ſalutē: non quaſi merita patrum ſufficerent ad filiorum ſalutem ſed quādamabūdātiā diuine gratie miſericordie hoc dicit que intum patribus eſt exhibita vt ꝓpter ꝓmiſſiones eis factasetiā filij ſaluarent̉. Vel intelligendū ē ẜm electionē id eſtquantū ad electos ex illo populo ſicut ſupra dictuꝫ eſt electio conſecuta eſt. Si autē ſunt dn̄o chariſſimi rationabile eſt a deo ſaluent̉ ẜm illud Eſa. 64. O culus videtdeus abſqꝫ te que preparaſti ⁊cͣ. Deinde dicit. Sinepenitentia em̄ ſunt ⁊cͣ. excludit obuiationē. Poſſet enimaliquis obuiando dicere iudei ſi olim fuerint chariſſimi ꝓpter patres: tn̄ inimicitia quā contra euangeliū exercent ꝓhibet ne in futurū ſaluent: ſed hoc apl̓us falſumaſſerit dicens. Sine penitentia em̄ ſunt ſcꝫ dona et vocatio dei quaſi dicat deus aliud aliquibꝰ donet vel aliqͦsvocet hoc eſt ſine penitentia qꝛ de hoc deum non penitetẜm illd̓ j. regꝭ. 5. Triūphator in iſrael parcet nec penitudine flectetur psͣ. Iurauit dn̄s penitebit eum. Sꝫvidet̉ falſuꝫ. Dicit em̄ dn̄s gen̄. 6. Penitet me feciſſe hominem. Et Iere. 18. Loquar de gente de regno vt edificem plantem illud. Si fecerit malū in oculis meis penitentiam agam ſuꝑ bonum qd̓ locutus ſum vt facerē ei.Sed dicendū eſt ſicut dn̄s iraſci dicit̉ non ꝓpter hocin eo ſit cōmotio ire ſed qꝛ ad modum irati ſe habet quantum ad punitionis effectū. ita quandoqꝫ penitere dicit̉quaſi in eo ſit penitentie cōmutatio: ſed qꝛ ad modum penitentis ſe habet dum mutat qd̓ fecerat. Sed adhuc videtur ẜm hoc dona vocatio non ſint ſine penitentia quiadona diuinitus ꝯceſſa frequent̓ amittunt̉ ẜm illud Mat.25. Tollite itaqꝫ ab eo talentū date ei habet decē talēta. Uocatio em̄ dei etiā qn̄qꝫ mutari videt̉ ſcriptū ſitMatth̓. 22. Multi ſunt vocati pauci ꝟo electi. Sed dicenduꝫ ē donū hic accipit̉ ꝓmiſſione que ſit ẜm deipreſcientiam vel predeſtinatione: vocatio autēͣ hic accipitur electione qꝛ ꝓpter certitudinē vrriuſqꝫ qd̓ deusmittt iam quodāmodo dat quos eligit iam quodāmodovocat. Et tn̄ ipſum temporale dei donum temporalis vocatio non irrritat̉ mutationē quaſi penitentis: ſed mutationem hominis gr̄am dei abijcit ẜm illud Heb̓. 12.Contemplantes ne quis deſit gr̄e dei. Poteſt etiaꝫ quodhic dicitur aliter intelligi vt dicamꝰ dona dei que dantur in baptiſmo: vocatio qua baptizatus vocat̉ ad gr̄amſunt ſine penitentia hoīs baptizati: qd̓ qͥdem hic inducit̉