XI. Ca.
Tertio inducit eos in diligentē ꝯſiderationē diuinoꝝ iudicioruꝫ ibi Uide ergo bonitatem ⁊cͣ. Dicit gͦ primo. Ergo tu gentilis qͥ gloriaris contra iudeos forte dicis: Fracti ſunt rami vt ego inſerar .i. ad hoc deꝰ ꝑmiſit iudeos afide excidere vt ego ad fidem intrarē. Nullus aūt ſuſtinetdetrimentrū rei niſi ꝓpter rem p̄cioſiorē ⁊ magis dilectā.ſicut medicus ꝑmittit infirmitatē eſſe in pede vt ſanet oculum. Sic igit̉ ex hocipſo videt̉ gentilitas eſſe precioſior ⁊magis deo accepta ꝙͣ iudea. Unde Mal̓. i. dicit̉. Non ēmihi voluntas in vobis ⁊ munus non accipiāde manu veſtra. Ab ortū aūt ſolis vſqꝫ ad occaſum magnū eſt nomenmeum in gentibus: Et Eſa. 49. Parum eſt vt ſis mihiſeruus ad ſuſcitandas tribus iacob. Dedi te in lucē gentium. ¶ Deinde cum dicit. Bene ⁊cͣ. excludit obiectionē.Et primo aſſignat cauſam defectus iudeorum ⁊ ꝓmotionis gentilium dicens. Bene in hoc dicis ꝙ deus ꝑmiſitfrangi ramos vt tu inſeraris: ſed conſidera cauſam fractionis ramoꝝ ꝓpter incredulitatem inquā fracti ſunt. quiaſcꝫ in xp̄m credere noluerunt. Ezech̓. 2. Increduli ⁊ ſubuerſores ſunt tecum. Io. 8. Si veritatem dico vobis qͣrenon creditis mihi? Tu aūt ſcꝫ gentilis ſtas in fide id ē credendo in xp̄m in quo gr̄am conſecutus es. 2. corin. 1. Nāfide ſtatis .i. corin. 15. Notum facio vobis euangeliū in qͦſtatis per quod ⁊ ſaluamini. Secundo inducit admonitionem dicens. Noli altum ſapere .i. noli de te vltra teipſuꝫpreſumere. infra. 12. Non alta ſapientes ſed humilibꝰ cōſentientes psͣ. Dn̄e non eſt exaltatū cor meū neqꝫ elati ſūtoculi mei. Sꝫ time ne ſcꝫ etiam tu frangaris ꝑ incredulitatem qd̓ ꝑtinet ad timorem caſtū ꝓuer. 28. Beatus homo qͦ ſemꝑ eſt pauidus. qui vero mentis eſt dure corruet īmalum Eccͣ. .1. Timor dn̄i expellit peccatū. Secundo aſſignat rationem ſue admonitionis dicens. Si em̄ naturalibus ramis id eſt iudeis qͥ ex naturali orignie ex patriarchis deſcenderunt non pepercit deus quin eos frangi ꝑmitteret time ne forte nec tibi parcat qͥn ſcꝫ te ꝑmittat ꝑ īcredulitatē excidere ꝓuer. 6. Zelus ⁊ furor viri nō parcetin die vindicte. Iere. 13. Non parcā neqꝫ miſerebor vt nōdiſpergam eos. In hoc gͦ conſiſtit ſolutio apl̓i ꝙ cū aliqͥsvidet ſe gratiam adeptum alio cadente non debet extollicontra cadētem: ſed magis timere ſibi ipſi. qꝛ ipſa ſuꝑbiaeſt cauſa p̄cipitij: ⁊ timor ē cauſa cuſtodie ⁊ cautele. ¶ Deinde cum dicit. Uide gͦ bonitatem ⁊ ſeueritatē ⁊cͣ. Inducit eos in diligenteꝫ conſiderationē diuinoꝝ iudiciorū: etprimo inducit eos ad conſiderandū. ſecundo inſtruit eosquaſi ꝑ ſe conſiderare nō valētes ibi. Nolo em̄ vos ignorare fratres ⁊c̄. Tertio quaſi nec ipſe ꝑfecte ſufficeret adiſtorum inueſtigationē exclamat admirando diuinā ſapiētiam ibi. O altitudo diuitiaꝝ ⁊cͣ. Circa primū tria facit.Primo oſtendit quid conſiderari oporteat dicens: Uideergo id ē diligent̓ conſidera bonitateꝫ dei miſerentis psͣ.Quā bonus iſrael deus his qͥ recto ſunt ſunt corde. sͣ. 2.An diuitias bonitatis eius contemnis. ⁊ ſeueritatem ipſius punientis. psͣ. Deus vltionuꝫ dn̄s .i. deus emulator⁊ vlciſcens dn̄s. Prima em̄ conſideratio tribuit ſpē. ſecūda timoreꝫ vt vitet deſperatio ⁊ p̄ſumptio. Secundo oſtēdit in quibus vtrūqꝫ dictorum ſit conſiderandū quatuꝫ adpreterita dicens: In eos quidē ſcꝫ iudeos qui cecideruntTren̄. 2. Precipitauit dn̄s nec pepercit: omnia ſpecioſaiacob deſtruxit. In te aūt .ſ. gentilē q̄ inſertꝰ es bonitatē.psͣ. Bonitatē feciſti cum ſeruo tuo dn̄e. Tertio oſtēdit qͦtenore poſſint in predictis hec conſiderari: qꝛ non īmobiliter ſicut qd̓ poteſt mutari in futurū. Et primo oſtēdit ꝙͣtuꝫ ad gētiles dicēs. In te dico vide bonitatē dei oꝑantēeo tn̄ tenore ſi ꝑmāſeris ī bonitate. Io. 15. Manete in dilectione mea. alioquin ſi tu non dederis operam ad ꝑmanendū ꝑ timorem ⁊ humilitatem ⁊ tu excideris Math̓ 3.
Omnis arbor que non facit fructuꝫ bonum excidet̉. Secundo oſtendit idem quantū ad iudeos. ⁊ primo ꝓponitqd̓ intendit dicens. Sed ⁊ illi ſcꝫ iudei ſi nō ꝑmnāſerint.in incredulitate inſerent̉ .i. in ſuuꝫ ſtatum reſtituent̉. Ie.z. Fornicata es cū amatoribꝰ multis. tamen reuertere adme dicit dn̄s. Secundo probat qd̓ dixerat. ⁊ primo ex diuina potentia dicens. Potens eſt em̄ dn̄s deus iterū inſerere illos: ⁊ ideo non eſt de eorum ſalute deſperanduꝫ.Eſa. 59. Ecce nō ē abbreuiata manus dn̄i vt ſaluare nonpoſſit. Secundo ꝓbat idem ꝑ locuꝫ a minori dicens. Nāſi tu gentilis exciſus es ex naturali oleaſtro id ē ex gentilitate que naturaliter erat infructuoſa. non quidē ꝓut dn̄sfecit naturam. ſed ẜm ꝙ corrupta eſt ꝑ peccatum ſap̄. 12.Iniqua eſt natio eorum ⁊ naturalis malicia ipſorū. Eph̓.2. Eramus natura filij ire. Et inſertus in bonam oliuā ideſt in fide iudeorum contra naturam .i. contra cōmunemcurſuꝫ nature. Non em̄ conſueuit ramus arboris male inſeri in bonam arborem. ſed potius econuerſo. Id autē qd̓deus facit non eſt contra naturam: ſed eſt ſimpliciter naturale. Dicimus em̄ eſſe naturale quod ſit ab agente cui naturaliter ſubdit̉ patiens ꝙͣuis etiam non ſit ẜm ꝓpriā naturam patientis. ſicut enim fluxus ⁊ refluxus maris eſt naturalis ꝓpt̓ hoc ꝙ cauſat̉ ex motu lune cui naturalit̓ ſubditur aqua. ꝙͣuis nō ſit naturalis ẜm formā aque. ita etiācum omnis creatura ſit naturaliter deo ſubiecta quicquiddeus facit in creatura eſt ſimpliciter naturale lꝫ forte nonſit naturale ẜm ꝓpriā ⁊ ꝑticularē naturā rei in qͣ fit. putacū cecus illuminat̉ ⁊ mortuus reſuſcitat̉. ſi inꝙͣ hoc fctm̄ ēcontra naturam. quantomagis hi qͥ ſunt ẜm naturam id ēqui naturali origine ꝑtinent ad gentem iudeorū inſeruntſue oliue id eſt reducent̉ ad dignitatem gentis ſue. Mal̓.vltimo. Conuertet corda patrum ad filios ⁊ corda filiorūad patres eorum.Lectio quarta.Olo enim vos ignorare fr̄es myſtenrium hoc vt non ſitis vobiſipſis ſapientes. qꝛ cecitas ex parte contingit īiſrael donec plenitudo gentiū intraret: et ſicomnis iſrael ſaluus fieret: ſicut ſcriptum eſtUenit ex ſyon qui eripiat ⁊ auertat impietatem a iacob. Et hoc illis a me teſtamentū cūabſtulero peccata eorum. Scd̓m euangeliūquidē inimici ꝓpter vos: ẜm electionem aūtchariſſimi ꝓpter patres. Sine penitētia em̄ſunt dona ⁊ vocatio dei. Sicut em̄ aliquando ⁊ vos non credidiſtis deo: nunc auteꝫ miſericordiam conſecuti eſtis ꝓpter incredulitatem illorum: ita ⁊ iſtī nunc non crediderūtin veſtram miſericordiā. vt et ipſi miſericordiam conſequant̉. Concluſit em̄ deus om̄iain incredulitate: vt oīm miſereat̉.Poſtꝙͣ apl̓us induxit gentiles in cognitionē diuinoꝝ iudicioꝝ in quibꝰ diuina bonitas ⁊ ſeueritas manifeſtat. hicquaſi eis adhuc non ſufficientibus cōſiderare predicta exponit qͥd ſibi circa hec videat̉. ⁊ pͥmo ꝓponit factū. ſcd̓oꝓbat ibi. Sic̄ ſcpͥtū ē ⁊cͣ. Tertio roēꝫ aſſignat ibi. Si em̄⁊cͣ. Circa pͥmū tria facͣ. Primo ꝓpōit ſuā intētiōꝫ dicēs.Iō īduxi vos ad cōſiderandū bonitatē et ſeueritateꝫ dei.Nolo em̄ o fratres ignorare vos myſterium hoc. non em̄om̄ia myſteria capere poteſtꝭ. hoc eſt enim ꝑfectoꝝ qͥbus