Ad Romanos

ſibi commiſſa predicatio gentiliuꝫ vt ad eam ex neceſſitate teneret̉ ſicut ipſe dicit īcor. 9. Si non euangelizauerove mihi. Neceſſitas em̄ incūbit. Nec tn̄ erat ei ꝓhibitumiudeis p̄dicare ꝙͣuis ad hoc nō teneret̉. Et ẜm hoc eoruꝫſaluti inſiſtēdo miniſteriū ſuū honorificabat. Qd̓ qͥdē nonfaceret ſi caſum eoꝝ irreꝑabilē reputaret vn̄ ip̄m apl̓i ſtudiū qd̓ adhibebat ad ꝯuerſionē iudeoꝝ īducit ꝓ ſigno ꝙcaſus iudeoꝝ ſit reparabil̓. ¶ De inde cū dicit. Si eī ⁊cͣ.aſſignat rationē ſue intētiōis qꝛ ſcꝫ videbat ꝙ ꝯuerſio iudeoꝝ ꝓueniebat ī ſalutē gētiū. Un̄ dicit. Si em̄ amiſſioeoꝝ id eſt īcredulitas ⁊ īobediētia eoꝝ ſicut d̓r ẜuꝰ amiſſus qn̄ ſub cura ⁊ obediētia dn̄i refugit eſſe. Ie. 50. Grexꝑditꝰ fctūs ē ppl̓s meꝰ Si inꝙͣ iudeoꝝ amiſſio ē occaſionalit̓ recōciliatio mūdi in qͣtū ꝑ mortē xp̄i ſumꝰ reconciliatideo: q̄ aſſūptio niſi vita ex mortuis? .i. ꝙ iudei reaſſumāt̉a d̓o ẜm illd̓ zach̓. ¶ Sūpſi mihi duas virgas. qͥd in ꝙͣ faciet tal̓ aſſumptio niſi ꝙ gētiles reſurgere faciat ad vitam.Gētiles em̄ ſūt fideles q̄ tēpeſcēt. Ma. 24. Qm̄ abūdauit iniqͥtas refrigeſcet caritas. Ul̓ etiā qͥ totalit̓ cadēt decepti ab antixp̄o iudeis ꝯuerſis in p̄ſtinū feruorē reſtituentur. Et ēt ſicut iudeis cadētibus gētiles poſt inimicitiasſunt recōciliati ita poſt cōuerſionē iudeoꝝ īminēte iā finemūdi erit reſurrectio generalis ꝑ quā homīes ex mortuisad vitā īmortalē redibūt. ¶ Deinde cū dic̄. Ꝙ ſi delibatio. ⁊cͣ. on̄dit idē ex ꝯditiōe ipſius gētis iudeoꝝ. Et hoc qͥdē dupl̓r. Primo ex ꝑte apl̓oꝝ cū dic̄. Ꝙ ſi delibatio ſctāē et maſſa. Dicit̉ aūt delibatio id qd̓ ex maſſa paſte ſumitqͣſi ad ꝓbandum. Sunt aūt apl̓i ex gēte iudeoꝝ aſſumptia deo. ſicut delibatio ex maſſa. Et ideo ſi apl̓i ſunt ſctī. cōſequēs ē ꝙ gēs iudeoꝝ ſit ſctā. i. Pe. 2. Gēs ſcā ppl̓s acqͥſitōis. ⁊cͣ. Scd̓o ꝓbat idē ex ꝑte patriarchaꝝ qͥ cōꝑāt̉ adiudeos ſic̄ radix ad ramos. vn̄ ⁊ yſa. xi. d̓r grediet̉ virgade radice yeſſe. ſi ergo patriarche qͥ ſunt radix ſunt ſancti⁊ iudei qͥ ex eis ꝓceſſerūt ſicut rami ſunt ſcī. oſee. 14. Erūpet radix eius vt libani ibūt rami. ⁊cͣ. Sed cōtra eſt qd̓ dicitur ezech. 18. Uir ſi fuerit iuſtꝰ vita viuet. Sic ergo nōſequit̉ ꝙ ſi radix eſt ſctā ⁊ rami. Ibidē ēt ſubdit̉ ꝙ ſi filiusvidēs pctā patrꝭ ſui timuerit ⁊ nō fecerit ſimile: nō morietur ſed vita viuet. vn̄ etiā videt̉ nō ſeqͥ ꝙ ſi delibatio ſcā ēꝙ et maſſa. Sed dicendū ꝙ apl̓s h̓ nō loquit̉ de actualiſanctitate. Nō em̄ intēdit on̄dere iudeos incredulos eſſeſctōs ſed de ſāctitate potētiali. Nihil em̄ ꝓhibet eos reꝑari in ſanctitate quoꝝ patres ⁊ quoꝝ filij ſunt ſancti. Ul̓poteſt dici ꝙ illi ſunt ſpecialiter rami patriarcharum quieos imitantur ẜm illud Ioh̓. 8. Si filij eſtis abrae operaabrae facite.Lectio tertia.Uod ſi aliqui ex ramis fracti ſūt: tuaūt cū oleaſter eſſes inſertꝰ es in illisq⁊ ſocius radicis ⁊ pīguedinis oliuefactꝰ es: noli gloriari aduerſus ramos. Ꝙͣſigloriaris non tu radicē portas. ſed radix te.Dicꝭ gͦ. Fracti ſunt rami vt ego inſerar. Bn̄ꝓpt̓ incredulitatē fracti ſunt. Tu autē fideſtas. noli altum ſapere ſed time. Si enim deus naturalibus ramis non pepercit: ne forte nec tibi parcat. Uide ergo bonitatem ⁊ ſeueritatem dei. In eos qiudem qui ceciderūtſeueritatem: in te autem bonitatem dei ſi ꝑmanſeris in bonitate. Alioquin ⁊ tu excideris. Sed ⁊ illi ſi non ꝑmanſerint in increduli

tate inſerentur. Potens eſt em̄ deus iterumīſerere illos. Nam ⁊ ſi tu ex naturali exciſuses oleaſtro. ⁊ contra naturam inſertus es inbonam oliuam: quantomagis his qui ſecundū naturam inſerent̉ ſue oliue.Poſtꝙͣ apl̓us oſtendit caſum iudeorū fuiſſe vtilē ⁊ reꝑabilem. hic excludit gloriationem gentilium contra iudeos. Et circa hoc duo facit. primo oſtendit gētibus cōuerſis non eſſe gloriandū contra iudeos. Secūdo reſpondetobiectioni gentiliū ibi. Dicis gͦ fracti ſunt ⁊cͣ. Circa pͥmūduo facit. primo prohibet gentiles contra iudeos gloriari. ſecundo rationem prohibitōnis aſſignat ibi. Ꝙ ſi gloriaris ⁊cͣ. Uidebat̉ aūt ex duabus partibꝰ imminere gētilibus gl̓iādi occaſio ꝯtra iudeos. Primo quidē ex d̓fectuiudeorum dicens. Dictū eſt ꝙ ſi radix eſt ſancta ⁊ rami.Sed ſi aliqui ex ramis .i. ex iudeis non om̄es tn̄ ſunt fracti .i. diuiſi a fide patrū qui comparāt̉ radici. noli .ſ. gloriari Iob. 15. Ramos eius arefecit flāma ſap̄. 4. Confringentur rami inconſumpti. Secundo videbal̓ eis imminere materia gloriandi ex parte ꝓmotionis eoruꝫ. Promotio aūt alicuiꝰ tanto magis conſueuit eum extollere in vanam gloriam quanto ex viliori ſtatu eleuat̉ ẜm illd̓ ꝓuer.30. Propter tria mouet̉ terra ⁊ quartum nō poterit ſuſtinere: ꝑ ſeruum cuꝫ regnauerit ⁊c̄. Et ideo premittit abiectum ſtatum de quo aſſumpti erant dicens. Tu aūt gentilis cum in ſtatu gentilitatis oleaſter eſſes id eſt arbor infructuoſa. Iere. 17. Erit quaſi mirice in deſerto Mat. 7.Om̄is arbor que non facit fructū bonū excidet̉ ⁊cͣ. ¶ Deinde ponit eorum ꝓmotionem. Et primo quidem quantum ad hoc ꝙ ſunt aſſumpti in dignitatem illius gentis.Unde dicit Inſertus es in illis id eſt loco illorū. Iob. 4.Conteret multos ⁊ innumerabiles ⁊ ſtare faciet alios proeis. Secundo ꝑ hoc ꝙ ſunt conſociati patriarchis quosſupra radici comꝑauerat. Vnde dicit. Et ſociꝰ radicis factus es id eſt ꝯſociatus es patriarchis ⁊ prophetis. Ma.8. Multi venient ab oriente ⁊ occidente ⁊ recumbent cūabraam iſaac ⁊ iacob in regno celorum. Tertio ꝑ comparationem ad gloriam apoſtolorū cum dicit Et ſocius pinguedinis oliue factus es. Oliua quidem dicit̉ ipſa gensiudeorum ꝓpter vniuerſales fructus ſpūales quos attulit. Iere. 11. Oliuam vberem pulchram fructiferam ſpecioſam vocauit deus nomen tuum psͣ. Ego aūt ſicut oliuafructifera in domo dei. Sicut aūt huiꝰ oliue radix ſunt patriarche ⁊ ꝓphete. ita pinguedo huius oliue eſt abundātia gratie ſpirituſſancti. quā pre om̄ibꝰ apoſtoli habuerūtvt gloſa dicit. Vnde iudicū. 9. oliua dixiſſe inducit̉. Nūquid poſſum deſerere pinguedinē meā. Psͣ. Sicut adipe ⁊ pinguedine repleatur anima mea. Sic ergo promoti ſunt gentiles ad ſocietatem illius populi ⁊ patriarcharum ⁊ apoſtolorū. Eph̓. 2. Eſtis ciues ſanctorū ⁊ domeſtici dei ſuꝑedificati ſuꝑ fundamentū apoſtolorū ⁊ prophetarum: ⁊ licꝫ has occaſiones gloriādi habere videaris gētilis noli tn̄ gloriari aduerſus ramos .i. aduerſus iudeos. 1. corin. 5. Non eſt bona gloriatio veſtra. ¶ Deindecum dicit. Ꝙ ſi gloriaris ⁊cͣ. aſſignat rationem ſue admonitionis dicens ꝙ ſi non obſtante hac admonitione gloriaris inſultando iudeis ſtantibus vel exciſis hoc conſideres ad repreſſionem glorie tue ꝙ tu radicē non portas: ſꝫradix te id eſt iudea non accepit a gentilitate ſalutem ſedpotius econuerſo. Io. 4. Salus ex iudeis. Unde ⁊ abraepromiſſuꝫ ē Gen̄. 22. Ꝙ in ipſo bendicerent̉ om̄es cognatiōes terre. ¶ Deinde cū dicit. Dicis ergo ⁊cͣ. excluditobiectionē gentiliū. Et primo ꝓponit obiectionē. ſecūdoexcludit eaꝫ ex conſideratiōe diuini iudicij ibi. Bene ⁊cͣ.