Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
38v
Einzelbild herunterladen
 

Ad omanos

Cōſumationem em̄ abbreuationē dn̄s deus exercituuꝫfaciet in medio oīs terre. Detn̄de dicit. Et ſicut predixit yſa. ⁊cͣ. inducit auctoritatē pertinenteꝫ ſpe cialiterad apl̓os dicens. Et ſicut p̄dixit yſa. 1. Niſi dn̄s ſabaothid eſt exercituum vel virtutū reliquiſſet nobis ſcꝫ ex ſuamiſericordia ſemē id eſt verbuꝫ euāgelij. Ul̓ ſemen id eſtxp̄m. Gal̓. Et ſemini tuo eſt xp̄s. vel ſemen id eſt apoſtolos. yſa. Semen ſanctū erit id qd̓ ſteterit in ea Sicuti ſodoma facti eſſemus ſicut gomorra ſimiles fūiſſemꝰ. Grauius em̄ fuit peccatū iudeoꝝ ꝙͣ ſodomoꝝ. Tren̄4Maior effecta eſt iniqͥtas popl̓i mei peccato ſodomorum. Et eze. 16. fecit ſodoma ip̄a filie eius ſicut feciſti tu filie tue. Et ideo iudei ſunt totaliter exterminati ſicut ſodomite eſt diuine miẜicordie imputandum.Tren̄. Miẜicordie dn̄i qꝛ ſumus cōſumpti. Deinde dicit. Quid ergo dicemus. Infert cōcluſionē exdictis. et primo ꝙͣtum ad gentes. ſcd̓o quātuꝫ ad iudeosibi. Iſrael vero ⁊cͣ. Circa primū duo facit: primo concludit qd̓ intēdit dicēs. Quid ergo dicemꝰ ex cōſiderationep̄dictoꝝ. Hoc inꝙͣ gentes apprehēderunt id eſt conſequute ſunt iuſtitiam ſcꝫ vocātur filij. 1. corī. 6. Et hocquidem fuiſtis ſed iuſtificati eſtis. Et hoc quidē ex vocatione diuine electionis ex meritis qd̓ patet per hoc qd̓dicit. Que ſectabant̉ iuſtitiam ẜm illud ephe. 2. Eratis in illo temꝑe ſine xp̄o alienati a cōunerſatione iſrael.ſcd̓o exponit qd̓ dixerat iuſtitiā autē que ex fide eſt in oꝑibus conſiſtit. enim ad hoc gentes cōuerſe ſūtvt iuſticiā legalem obſeruent. ſed vt iuſtificentur xp̄i fidem ſupra 2 Iuſticia auteꝫ dei fidem ieſu xp̄i. Deinde dicit. Iſrael vero ⁊cͣ. Inducit cōcluſionē ꝙͣtum adiudeos. Et primo cōcludit qd̓ intēdit dicens. Iſrael vero id eſt popl̓us iudeoꝝ. ſectando legē iuſticie in legē iuſticie ꝑuenit. Dicitur lex iuſticie lex ſpūs vite per quāhoīes iuſtificantur ad quaꝫ iudeoꝝ popl̓us non peruenitquā tamen ſectabatur obẜuando vmbram huius ſpūalislegis cōſiſtit in obſeruatiōibꝰ legalibus. heb̓. 10. Umbram habēs lex futuroꝝ bonorum. Ul̓ ſectando legē iuſticie id eſt legem moyſi eſt lex iuſticie ſi ſit bene intellecta qꝛ docet iuſticiam. Uel dicitur lex iuſticie quia facithomines iuſtos non vere. ſed exterius duꝫ peccata vitātur non ex amore ſed timore pene quā lex infligebat. yſa.51. Audi te me qui ſeqͥ mini qd̓ iuſtū eſt et queritis dn̄m.Et in eodem. Audite me qui ſcitis iuſtum popl̓us meuslex mea in cordibus eoꝝ. Scd̓o aſſignat cauſā dicēs quare ſcꝫ dum fectarentur legem ad legē iuſticie non ꝑuenerunt. quia ſcꝫ non per debitam viam ſectabantur. Et hoceſt quod ſubdit. Quia non ex fide ſcꝫ xp̄i querebant iuſtificari. ſed qͣſi ex oꝑibus legis. Seq̄bantur em̄ figuramet repudiauerunt veritatē.. Ex oꝑibus legis non iuſtificabitur omnis caro corā illo. Tertio manifeſtat cauſam ꝓpoſitam. et primo ꝓponit manifeſtationeꝫ dicens.Offenderunt enim in lapidē offenſionis id eſt ad xp̄maſſimilatur lapidi offenſionis. in hoc ſicut lapis in quēoffendit non cauetur ꝓpter ſuam ꝑuitateꝫ ita iudei vidētes xp̄m in firmitate nr̄a contentū non cauerūt in offēdere. yſa. 53º Quaſi abſcōditus vultus eiꝰ. et deſpectusvnde reputauimus. Iere. 13. Anteꝙͣ offendāt pedes veſtri ad montes caliginoſos id eſt ad xp̄m et eius apoſtolos dicuntur montes caliginoſi ꝓpter hoc eoꝝdignitas et magnitudo latebat. ſcd̓o ad hoc īducit auctoritatem dicēs. Sicut ſcriptum eſt ſcꝫ in. yſa. Cōponit autem apl̓us verba yſa. in diuerſis locis ſcripta. Nam yſa.28. dicitur. Ecce ego mittam in fundamentis ſyon lapidem: Lapidem angularem ꝓbatum precioſum in fundamento fundatum. Qui crediderit non feſtinet. Et hincſumitur principium auctoritatis. Ecce ponaꝫ in ſyon la-

pidem ſcꝫ quaſi fundamentū in quo deſignatur xp̄s diuina ordinatione cōſtitutus erat eccleſie fundamentum.I. corī. 3. Fundamentū aliud nemo poteſt ponere preterid quod poſitū eſt qd̓ eſt xp̄us ieſus. Legitur etiā yſa.In lapidem autem offenſionis et petrā ſcandali duabusdomibus iſrael. Et hinc ſumitur mediū auctoritatis quodicit. Lapidem offenſionis et petram ſcandali vt offēſioreferatur ad ignorantiā. quia vt dicit̉ .i. corī. 2. Si cognouiſſent nunꝙͣ dn̄m glorie crucifixiſſent Scandalum autēreferendum eſt ad impactionem et caſum quo per infidelitatem ceciderunt xp̄m et eius apl̓os ꝑſequētes .ī. cor. 1Nos predicamus xp̄m crucifixum iudeis qͥdem ſcandalūLuc. Ecce hic poſitus eſt in ruinam ⁊cͣ. Finis autemauctoritatis ſumitur exo. 28 capitulo. Qui crediderit feſtinet. loco cuiꝰ hic dicitur. Omnis qui credit innon confundetur. qꝛ ſcꝫ conſequet̉ mercedem ab eo. ecc. Qui timetis deum credite illi et euacuabitur merces veſtra. Ponit autem apl̓us hec verba ẜm lr̄am. 70.Et ad hunc ſenſuꝫ pertinet qd̓ ī lr̄a noſtra dicitur. Quicrediderit feſtinet. Ille enim feſtinare videtur qui deluſum ſe reputat. qꝛ cito adpiſcitur qd̓ ſperabat.Incipit decimū capitulū.Ratres voluntas quidem cordismei et obſecratio ad deum ſitillis in ſalutem. Teſtimoniū eniꝫꝑhibeo illis: emulationem quidē dei habent: ſꝫ non ſcd̓m ſcientiam. Ignorātes eniꝫiuſticiam dei et ſuam querentes ſtatuere: iuſticie dei non ſunt ſubiecti. Finis enim legꝭxp̄s ad iuſticiam omni credēti. Moyſes em̄ſcripſit. quoniam iuſticiā ex lege eſt qui fecerit homo viuet in ea. Que autē ex fide eſtiuſticia ſic dicit. Ne dexeris in corde tuo. qͥsaſcendit in celum. id eſt xp̄m deducere. autquis deſcendet in abyſſū. hoc eſt xp̄m a mortuis reuocare. Sed qͥd dicit ſcriptura? Prope eſt verbum in ore tuo hoc eſt verbum fidei quod predicamus. quia ſi confitearis inore tuo dn̄m ieſum: et in corde tuo credideris deus illuꝫ ſuſcitauit a mortuis ſaluuseris.Poſtꝙͣ apoſtolus oſtendit quomodo per electioneꝫ gratie dei gentiles ſunt ad fidem vocati et etiam aliqui ex iudeis de maiori parte popl̓i iudaici offēdentibus et ſcādalizatis. hic agit ſpecialiter de caſu iudeorū. Et circa hoctria facit. Primo manifeſtat cauſaꝫ caſus eoꝝ quā et..tetigerat. exqua on̄ditur caſus eoꝝ eſſe miſerandus. ſcd̓ooſtendit caſum eorum non eſſe vniuerſalem. η1. cap̄. ibi.Dico ergo nunquid ⁊c̄. tertio oſtendit caſum eoꝝ eſſeinutilem neqꝫ irreꝑabilem ibi. Dico ergo nunquid ⁊cͣ.Circa primum duo facit. Primo on̄dit caſum eorum eſſemiſerandū ex ſua cauſa. oſtendit non eſt totaliter excuſabils ibi Sed dico nūquid audierūt ⁊cͣ. Circa primum duo fycit. Primo on̄dit ſe ad iudeos habere miſerationis affectuꝫ. ſcd̓o on̄dit cauſam miſerationis ibi. Teſtimonium enim illis ꝑhibeo ⁊cͣ. Dicit ergo primo. dictūeſt iudei in legem iuſticie ꝑuenerunt ꝓpter hocoffenderuntin lapidem offenſionis. nec tn̄ contra eos indignor ſed eorum miſereor. Et ideo dico vobis o fratresqui conuerſi eſtis tam ex gentibus ꝙͣ ex iudeis mat. 23ª