Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
38r
Einzelbild herunterladen
 

IX. Ca.

Poſtꝙͣ apoſtolus oſtēdit dei gratia datur hominibꝰex diuina electione per quā hoīes ad gratiam vocanturhic oſtendit predicta electio ſiue vocatio ſolumtinet acd iudeos vt ip̄i poterāt gloriari ꝓpter hoc qd̓ dicitur deū. 4. Di lexit pr̄es tuos. Sed etiam ad gentes. primo ꝓponit qd̓ intendit. ſcd̓o ꝓbat ꝓpoſitū ibi. Sic̄ī oſee dicit ⁊c̄. Tertio ex dictꝭ īfert cōcluſionē ibi. Quidergo dicemꝰ ⁊c. Dicit prīo. dictū ē ſctōs p̨̄parauitin gl̓iaꝫ. qͦs et vocauit ſcꝫ gr̄aꝫ ſuā non ſolū ex iudeis ſꝫetiā ex gentibꝰ.. An iudeoꝝ deꝰ tm̄? Nōne gētiū.Sopho. Adorabunt eum viri de loco ſuo oēs inſulegentiū. Deinde dicit. Sicut in oſee dicit ⁊cͣ. probatꝓpoſitū et primo quantū ad gentiles. ſcd̓o ꝙͣtum ad iudeos ibi. Yſa. aūt clamat ⁊cͣ. Circa primū ponit duas auctoritates oſee loquētes gentibꝰ quaꝝ prima ꝓmittit eisdona dei. ſcd̓a ip̄am diuinā filiatione ibi. Et erit in loco⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo. Sicut dn̄s dicit in oſee qꝛ ip̄e eratloq̄batur in ꝓphetis. 2. reg. 23. Spūs dn̄i locutus eſtme et ẜmo eius per linguā meā. Unde et oſee pͥmo dicil̓.Principiū loquēdi dn̄o in oſee. Eſt aūt cōſiderāduꝫ atribus bonis in iudeis eminebāt gentiles erant alieni.quoꝝ primū erat diuinus cultus rōe cuius dicebātur popl̓us dei qͣſi ei ſeruientes eius p̄ceptis obediētes. Un̄in psͣ. dicit̉. Nos autem popl̓us eius et oues paſcue eiusSed ab huius popl̓i ſocietate gentiles erāt alieni ſcd̓m illud ephe. Alienati a cōuerſatione iſrael hoſpites teſtamētoꝝ. Sed xp̄ꝫ facti ſunt popl̓us dei. Tit̓. Dedit ſemetip̄m nobis vt emūdaret ſibi popl̓m acceptabilem. Et hoc eſt qd̓ dicit. Vocabo plebē meā id eſttilitatem erat plebs mea. plebē meā id eſt ad hoc vtſit plebs mea. Scd̓ꝫ eſt pͥuilegiū diuine dilectiōis. Oſee3ꝰ Diligit dn̄s filios iſrael in eo ſcꝫ eis ml̓ta beneficiainducētia ad ſpecialem gr̄am p̄ſtabat. a qua qͥdem dilectione gētiles olim erant excluſi. Ephe. Alienati a veritate dei ꝓpter ignorātiam que eſt in illis. Et ideo dicit.Et non dilectam meam ſcꝫ gentilitateꝫ vocabo dilectammeam. Ephe. 2. Uos aliquādo eratis longe facti eſtisꝓpe in ſanguine xp̄i. ſupra. 5. inimici eſſemus recōciliati ſumus deo in morte filij eius. Tertiū eſt libertas apeccato originali iudeis in circūciſione cōferebat̉. yſa.14. Miſerebitur dn̄s Iacob. Sed huius miſeratiōistiles erāt ꝑticipes. Eze. 16 Quādo natus es in die ortus tui eſt preſciſus vnbilicus tuus. Et infra peꝑcit ſuꝑ te oculus meus vt facerem vnū de his miſertusſuꝫ tui. Sꝫ poſtea xp̄m ſunt miẜicordiā cōſecuti. Ideoſeqͥtur Et miẜicordiā conſecutā miẜicodriā cōſecutā.Tit̓. Scd̓uꝫ ſuā miẜicordiā ſaluos nos fecit. Hec autēauctoritas habet̉ oſee 2. ſcd̓ꝫ. lxx. loco cuius littera nr̄ahabet. Miſerebor eius fuit abſqꝫ miẜicordia. dicāpopl̓o meo popl̓us meus es tu. Deinde dicit. Et erit in loco ⁊c. inducit aliam auctoritatem habet̉ oſee. 1.In qua eis re ꝓmittitur dignitas filioꝝ dei de iud̓i gloriabantur ꝓpter id quod dicitur yſa. i. Filios enutriui etexaltaui ip̄i autem ſpreuerūt me. Et deū. 33º Nōne ip̄e ēpater tuus? Gentiles aūt non ſolum dicebant̉ filij quodꝑtinet ad eos qui ex amore deo ſeruiunt et ſpū dei agunt̉vt.. 8 dictū eſt. ſed nec etiaꝫ digni erāt vt populi dei dicerentur quod ꝑtinere poterat etiam ad eos ſpiritū ſeruitutis acceperāt in timore Unde dicit. Et erit in loco. i.in iudea vbi dictum eſt eis. ſcꝫ gentilibus a iudeis quaſiex perſona dei loquētibus. Non plebs mea vos. qꝛ nonreputabant eos populū dei ibi id eſt etiam apud iudeoscredētes vocabuntur filij dei Ul̓ in loco id eſt totodo in quo cōuertentur ſicut ꝓſeliti quos iudei faciebantqui ſuis locis derelictis in iudeam ꝑgebant. hoc aūtita futurū eſſe in his qui ad xp̄m cōuertendi erāt on̄ditur

Sopho. 2. Adorabunt euꝫ viri de loco ſuo. Unicuiqꝫ etgo in loco ſuo habitanti vbi dictum eſt eis olim ex diuinaſentētia non plebs mea vos. ibi vocabuntur filij dei diuinaꝫ adoptionē. Io. i. Dedit eis poteſtatem filios dei fieri his qui credunt in nomine eius. Deinde cum dicitEſa. auteꝫ clamat ⁊cͣ. probat ꝓpoſitum ꝙͣtum ad iudeos auctoritatem yſa. Et ponit duas auctoritates. quarumprima videtur pertinere ad omnes credentes ex iudeis.ſcd̓a ſpecialiter ad apl̓os ibi. Et ſicut predixit ⁊cͣ. Dicitergo primo. dictum eſt oſee pro gētilibus yſaias auteꝫclamat id eſt aꝑte loquitur cōuerſtone iſrael. 58. Clama ne ceſſes quaſi tuba exalta vocem tuam. In hac auteꝫprima auctoritate primo ponit paucitatē cōuerſoꝝ dicēsSi fuerit numerus filioꝝ iſrael quaſi arena maris id ē innumerabiles pre multitudine gentium. Gen̄. 22. Multiplicabo ſemē tuū velut arenā marꝭ ⁊cͣ. 3. reg. 4. Iudaiſrael innumerabiles qͣſi arena maris. Reliquie ſalue fient id eſt non omnes nec maior pars ſed aliqͥ pauci relinquūtur ex excidio aliorū. Michee. 7. Factus ſuꝫ ſicutqui colligit in autūno racemos vindemie Infra. 11. Reliquie ſcd̓m electionē gratie ſalue facte ſunt. ſcd̓o ibi. Uerbum enim cōſumans ⁊c. aſſignat cauſam ſalutis primoponit efficatiam euāgelici verbi dicēs. Uerbum enimlūmans et abbreuians in eqͥtate. Ubi notatur duplex efficatia euangelici verbi. prima eſt qꝛ eſt cōſumans id eſtficiens. vt enim dicitur hebre. 7. Nihil ad ꝑfectuꝫ adduxit lex. Dn̄s autē dicit ma. 5. veni ſoluere legem ſedadimplere. tum qꝛ figuris legis veritatē adhibuit. qͥaprecepta legis moralia debito modo expoſuit et occaſiones trāſgrediendi abſtulit et etiam eis conſilia ꝑfectiōisadiunxit. Vnde et iuueni diuiti ma. 19. qui omnia mādata legis ẜuauerat dixit Unū tibi deeſt. ſi vis ꝑfectus eſſevade et vende omnia habes ⁊cͣ. Et ꝓpter hoc diſcipulis ſuis dicebat ma. 5. Eſtote perfecti ſicut pater veſterœeleſtis ꝑfectus eſt. Scd̓a efficatia eſt abbreuiandi et heccōuenienter prime adiungitur. quia ꝙͣto aliqd̓ verbū eſtmagis ꝑfectum. tanto eſt altius et conſequens magisſimplex et breue. Eſt autem verbum euangelij abbreuians verba legis quia omnia ſacrificia figuralia legis invno vero ſacrificio comp̄hendit. quo xp̄s obtulit ſeipſum nobis hoſtiam. vt dicit̉ ephe. 5. Omnia vero preceptalegis moralia in duobus preceptis caritatis concludit.Ma. 22. In his duobus mādatis vniuerſa lex pendet etꝓph̓e. Unde dicit. Abbreuiās in eqͥtate. Vel quia nihileſt pretermiſſū de ml̓titudine figurariū et p̄ceptoꝝ legꝭquin ſub breuiate euangelij cōprehēderet̉. Ul̓ quia nihilipſoꝝ remanet obſeruandum qd̓ eſt equum ẜm dictamenrationis naturalis. psͣ. Oīa mādata tua eqͥtas. ſubaudiēdum eſt aūt erit. vt ſit ſenſus verbuꝫ euangelij erit abbreuiās et cōſumans in eqͥtate. Scd̓o dicit. Quia verbū⁊cͣ. aſſignat rationem p̄dicte efficatie dicens: Quia dn̄sſuper terram exiſtens id eſt in terris tanꝙͣ homo inhabitans. ſcd̓m illud bar̄. 3. Poſt hec in terris viſus eſt ⁊cͣ.Faciet verbum breuiatum. Perfectius enim debet eſſeverbū et maioris virtutis ip̄e dn̄s deus carnem indutus loquutus eſt ſemetip̄m ꝙͣ verba que loquutus eſtper ꝓph̓as. ẜm illd̓ heb̓. i. Multipparie multiſqꝫ modisolim deus loquēs patribus in ph̓is ⁊c. Uel aliter. qͥadn̄s ſcꝫ deus pater faciet ſuꝑ terram verbū breuiatū id ēin carnatum qꝛ filius dei exinaniuit ſemetip̄m formā ẜuiaccipiēs. Dicitur aūt exinanitum vel breuiatum non qꝛaliquid ſubtractum ſit plenitudini vel magnitudini diuinitatis ipſius. ſed quia noſtram exilititatem et paruitatēſuſcepit. Habet̉ aūt hec auctoritas. yſa. 10. vbi ẜm lr̄amnr̄am ſic dicit̉. Si fuerit ppl̓us tuꝰ iſrl̓ qͣſi arena marꝭ reliqͥe ꝯuertēt̉ ex eo Cōſumato abbreuiata inūdabit iuſticiā.