Ad Bomanos

ẜm carneꝫ qui ſunt iſraelite. quorū adoptioeſt filiorū. ⁊ gloria ⁊ teſtamentū ⁊ legiſlatio⁊ obſequiū ⁊ ꝓmiſſa. quoꝝ patres ex quibꝰeſt chriſtus ẜm carnem qui eſt ſuꝑ om̄ia deꝰbenedictus in ſecula: amen.Apoſtolus ſupra neceſſitatē ⁊ virtutē gratie demonſtrauit. hic incipit agerę de origine gratie: vtrū ex ſola dei electione detur: aut det̉ ex meritis precedentiū operum occaſione accepta ex eo ꝙ iudei qͥ videbant diuinis obſequijsmancipati exciderant a gratia. gentiles aūt ad eam erantadmiſſi qͥ prius fuerant a deo alieni. Primo igit̉ agit deelectione gentium. ſecundo de caſu iudeorū capi. x. Fratres voluntas quidē cordis mei ⁊cͣ. Circa primū duo facit. primo cōmemorat dignitatē iudeorū. ſecūdo oſtenditquomodo gentiles ad illam dignitatē ſunt aſſumpti ibi.Non aūt ꝙ exciderit ⁊cͣ. Circa primum duo facit. Primoapl̓us oſtendit affectum ſuum ad gentem iudeorum ne eaque contra eos dixit vel dicturus eſt ex odio dicere videretur. Scd̓o eoruꝫ dignitatē oſtendit ibi. Qui ſunt iſraelite ⁊cͣ. Circa primū duo facit. Primo confirmat dicendaꝑ ſimplicem aſſertionē dicens. Ueritatem dico. qd̓ maxīeconuenit predicatori qui eſt teſtis veritatis. ꝓuer. 8. Ueritatē meditabit̉ guttur meum. Zach̓. 8. Pacē ⁊ veritatēdiligite. Et qꝛ qn̄qꝫ aliqͥs veritati quā loquit̉ aliqd̓ mēdacium interſerit ad hoc excludendū ſubdit. Non mentior.Eph̓. 4. Deponentes mendaciū loquimini veritatē. Secundo confirmat q̄ dicenda ſunt ꝑ iuramentū q̄ eſt quedāconfirmatio ꝑ teſtimoniū ineffabilis veritatis. Tales aūtſunt teſtes ſanctorum. primo quidē deus ẜm Iob. 16. Ecce in celo teſtis meus. Et ideo dicit ī chriſto ieſu .i. ꝑ chriſtum ieſum qui eſt veritas abſqꝫ mēdacio. 2. corin. i. Deiem̄ filius qui predicatꝰ eſt in vobis nō fuit in illo eſt ⁊ nōSecundo teſtis infallibilis ſanctorū eſt eorū conſcientia.Un̄ ſubdit. Teſtimoniū ꝑhibēte mihi cōſcīa mea. 2. cor.1. Gloria noſtra hec eſt teſtimonium cōſcientie noſtre. Etqꝛ interdum conſcientia errat niſi ꝑ ſpūmſanctū rectificet̉ſubdit. In ſpūſancto. sͣ. 8. Ipſe ſpūs teſtimonium redditſpūi noſtro. ¶ Deinde cū dicit. Quoniā triſticia ⁊c̄. oſtēdit ſuum affectū ad iudeos ꝑ dolorem quē de eorum caſupatiebat̉. quē quidē primo exponit. ſecundo eius ſignumponit cum dicit. Optabam ⁊cͣ. Exaggerat aūt ſuum doloem tripliciter. Primo quidē ex eius magnitudīel. Quoniam mihi triſticia eſt magna: quia ſcꝫ eſt de magno malo id eſt de excidio tante gentis. Tren̄. 2. Magna eſt velut mare contritio tua. Sꝫ contra hoc videt̉ eſſe qd̓ dicit̉.Eccͣ 3. Triſticiam non des anime tue. qd̓ videtur ſententie ſtoicoꝝ conſonare qͥ triſticiam om̄ino ab animo ſapientis ꝓpellabant. Cum em̄ triſticia ſit de malo p̄ſenti: nonpōt ſapienti competere cui nullū malum eſt preſens. Nōem̄ eſtimabant aliquid eſſe bonū niſi honeſtū: ⁊ malū niſipeccatū. Sed hec opinio refellit̉ dupliciter. Primo qͥdeꝫqꝛ corporales defectus lꝫ nō ſint ſimpliciter mala quibꝰ .ſ.homines fiant mali. ſunt tamen quedā mala q̄ natura abhorret. Vnde ⁊ dn̄s ꝓ his triſtatꝰ legit̉. Matth̓. 26. Triſtis eſt aīa mea vſqꝫ ad mortē. Secūdo cū ex charitatē hōdebet ſuū diligere ꝓximū ſicut ſeipſū īminet ſapienti triſticia laudabilis de pctō ꝓximi ſic̄ d̓ pctō ſui ipſiꝰ. Un̄ apl̓sdicit. 2. corin. 12. Et lugeam multos ex eis qͥ peccauerūt.Sic igit̉ reprobat̉ ſeculi triſticia q̄ mortē operat̉: ꝓcedēsex amore ſeculi. ſed triſticia que eſt ẜm deum vtpote ex diuina charitate ꝓcedens ſalutē operat̉ vt dicit̉. ⁊ corin. 7.Et talis fuit iſta triſticia. Secundo exaggerat eam ex continuitate. Vnde ſubdit. Et continuus dolor. Non ꝙ continuo actu doleret ſed ẜm habitum. Iere. 9. Ut plorē die

ac nocte interfectos populi mei. Tertio exaggerat eaꝫ exſui veritate. cū dicit. Cordi meo. non em̄ erat ſuꝑficialis:ſed in corde radicata. Tren̄. 1. Multi gemitus mei ⁊ cormeum tremens. ¶ Deinde cum dicit. Optabam em̄ ⁊c̄.ponit ſignum doloris dicens. Optabam em̄ ego ipſe quitam feruens ſum in charitate xp̄i vt ſupra oſtēſum eſt anathema eſſe a chriſto ꝓ fratribus meis. Ubi primo ſciēdūeſt ꝙ anathema eſt grecū ⁊ cōponit̉ ab ana qd̓ ē ſurſum ⁊theſis qd̓ eſt poſitio. vt dicat̉ anathema quaſi ſurſum poſitum. qꝛ ſcꝫ cum capiebat̉ aliquid in preda qd̓ nolebanteſſe in vſu hominū ſuſpendebant illud in templo. Et inoleuit vſqꝫ adhuc vt ea que ſunt ſeparata ab hominū communi vſu anathema vocarent̉. Vnde Ioſue. 6. dicit̉. Sitciuitas hec anathema ⁊ om̄ia que in ea ſunt domino. Dicit gͦ. Optabam ego ipſe anathema eſſe a chriſto .i. ſeparatus ab eo. Qd̓ quidē ſit dupliciter. Uno modo ꝑ culpamꝑ quam aliquis a charitate chriſti ſeparat̉: eius preceptūnon ſeruans. Io. 14. Si diligitis me mādata mea ſeruate. Sic aūt apl̓us nō poterat optare eſſe anathema a chriſto ꝓ quacūqꝫ cauſa vt ex ſupradictis in octauo capitulopatet. Eſt em̄ hoc contra ordinē charitatis quo quis tenetur deum ſuꝑ omnia diligere ⁊ ſalutem ſuam pluſꝙͣ aliorum. Et ideo nō dicit opto ſed optabā .ſ. tempore infidelitatis. Sed ẜm hoc nihil magnum dicit apoſtolus. quiatunc etiam ꝓpter ſe volebat eſſe ſeparatus a chriſto. Unde ⁊ quedam gloſa exponit quod dicit triſticia magna eſtmihi: de triſticia qua dolebat de preterito ſtatu peccati inquo a xp̄o voluerat eſſe ſeparatus. Alio mō pōt aliqͥs eſſeſeparatus a chriſto id eſt a fruitione xp̄i q̄ habet̉ in gloriaSic aūt ſeparari a xp̄o volebat apl̓us ꝓ ſalute gentiliumnedū ꝓ conuerſione iudeorum. ẜm illud phll̓. 1. Deſiderium habens diſſolui ⁊ cum xp̄o eſſe: multo melius ꝑmanere in carne neceſſarium ꝓpter vos. Et hoc modo dicebat. Optabam ſcꝫ ſi fieri poſſet anathema eſſe id eſt ſeꝑaratus a gloria vel ſimpliciter vel ad tempus ꝓpter honorem xp̄i qui eſt ex conuerſione iudeorum. ẜm illud ꝓuer.14. In multitudine populi dignitas regis. Unde Chryſoſtomus in libro de compunctione cordis. Ita totam eiꝰmentē deuicit amor: vt etiā eo qd̓ p̄ ceteris omnibꝰ amahilius erat eſſe cā xp̄o. rurſum idipſum qꝛ ita placeret xp̄ocontemeret. ſꝫ ⁊ celorum regna qd̓ videbat laboꝝ eſſe remuneratio ꝓ xp̄o nihilominus cedere pateret̉. Et cauſaꝫtanti affectus oſtendit ſubdens. Pro fratribꝰ meis. Unde Ecc. 25. dicit̉ ꝙ tria ſunt ꝓbata coram deo ⁊ hominibus: cōcordia fratrū. Et ne hoc intelligeret̉ de his qͥ erātſpūaliter in xp̄o fr̄es ẜm illd̓ Matth̓. 23. Omnes vos fratres eſtis ſubiūgit. Qui ſūt cognati mei ẜm carnē. 2. cor.II. Semē abrae ſunt ⁊ ego. ¶ Deinde cū dicit. Qui ſuntiſraelite. oſtēdit dignitatem iudeoꝝ vt eius triſticia videret̉ eē ratiōabilis ꝓpt̓ pͥſtinā dignitatē populi ꝑeūtis. ꝓpenſius em̄ eſt malū: dignitatem perdidiſſe ꝙͣ nūꝙͣ habuiſſe vt dicit gloſa. Et non ſolum ex affectu carnali ꝓcedēsOſtendit autem eorum dignitatē tripliciciter. Primo qͥdem quantū ad ſuam gentem cum dicit. Qui ſunt iſraelite id eſt a genere Iacob deſcendentes. qui eſt dictus iſrael Gen̄. 32. et 2. corin. 11. Iſraelite ſunt ⁊ ego. Et hoc addignitatem ꝑtinet. Dicit̉ em̄ deūt. 4. Non eſt alia natiotam grandis ⁊cͣ. Secundo oſtendit dignitatē illius gentis ex dei beneficijs: inter que primo ponit ſpūalia beneficia: quorum vnum reſpicit preſens. Et quantū ad hoc dicit. Quorū eſt adoptio filiorum dei. Unde dicit̉ Exo. 4.Primogenitꝰ meus iſrael. Et hoc qͥdeꝫ dicit̉ ꝙͣtū ad ſpirituales viros qui fuerūt in illo populo. Quantū ad carnales vero ſupra. 8. innult ꝙ acceperunt ſpiritum ſeruitutis in timore. Aliud vero beneficium ponit qd̓ reſpicitfuturum cum dicit. Et gloria .ſ. filiorū dei eis repromiſſa.