VIII. Ca
bonuꝫ faciendū: ita fomes inducit ad peccandū. Alio mōꝑ comꝑationē ad cauſā. Cum autē fomēs ſit quedā penapeccati duplicem cauſam habet. Unā quidē ipſum pctm̄quod in peccante dn̄ium accepit ⁊ ei legeꝫ impoſuit queeſt fomēs ſicut dn̄s ſeruo victo legem imponit. Alia cauſa fomitis eſt deus qͥ hanc penā homini peccanti indidit:vt rationi eius inferiores vires non obedirent. Et ẜm hocipſa inobedientia inferiorū virium q̄ dicit̉ fomes lex dicitur inquantū eſt ꝑ legem diuiue iuſticie introducta. ſicutiuſti iudicis ſententia que legem habet. ẜm illd̓. 1. Reg.30 Et factū eſt hoc ex die illa ⁊ deinceps conſtitutū ⁊ p̄finitū ⁊ quaſi lex in iſrael vſqꝫ ad diem hāc. Hec aūt lex originaliter quidem conſiſtit in appetitu ſenſitiuo. ſed diffuſiue inuenit̉ in om̄ibus membris que deſeruiunt cōcupīead peccandum. ſupra. 6. Sicut exhibuiſtis membra vr̄aſeruire immūdicie ⁊cͣ. Et ideo dicit in mēbris vr̄is. Hecaūt lex duos effectus in homine habet. Primo nāqꝫ reſiſtit rationi. ⁊ quantū ad hoc dicit. Repugnantē legi mētis mee .i. legi moyſi que dicit̉ lex mentis inquantū conſonat mēti. vel legi naturali q̄ dicit̉ lex mentis: qꝛ naturalit̓menti indita eſt. ſupra. 2. Qui oſtendunt opus legis ſcriptum in cordibus ſuis. Et de hac repugnātia dicit̉. Gal̓.5. Caro cōcupiſcit aduerſus ſpm̄. Secūdus effectus ē ꝙhoīeꝫ inſeruitutē redigit. Et ꝙͣtū ad hoc ſubdit. Et captiuātem me vel captiuū me ducentē ẜm aliā litterā in legepeccati que eſt in membris meis. id ē in meipſo more hebraice locutionis ẜm quā ponunt̉ noīa loco ꝓnominum.Lex aūt peccati captiuat hominem dupliciter. Uno modo hominem peccatorē ꝑ conſenſum ⁊ operationē. Aliomodo homine ſub gr̄a cōſtitutū ꝙͣtū ad cōcupiſcentie motum. De hac captiutate dicitur in pſalmo: In conuertendo dominus captiuitatē ſyon. ¶ Deinde cū dicit. Infelixego homo ⁊cͣ Agit de liberatione a lege peccati. ⁊ tria circa hoc facit. primo quidē ponit queſtionem. ſecundo ponit reſponſionē ibi. Gratia dei ⁊cͣ. tertio infert concluſiōꝫibi: Ergo ego ipſe ⁊cͣ. Circa primū duo facit. Unum qͥdēconfitet̉ .ſ. ſuam miſeriam cum dicit. Infelix ego hō. quodquidem eſt ꝑ peccatum qd̓ in homine habitat ſiue ꝙͣtumad carnem tantū ſicut in iuſto. ſiue etiam quantū ad mentem ſicut in peccatore. ꝓuer. 14. Miſeros facit populospeccatū. psͣ. Miſer factus ſum ⁊ curuatus ſum vſqꝫ in finem. Aliud autem querit dicens. Quis me liberabit decorpore mortis huius? Que quidē videt̉ queſtio eſſe deſiderantis ẜm illud. psͣ. Educ de carcere animā meā. Sciēdum eſt tn̄ ꝙ in corpore hominis conſiderari poteſt natura ipſa corporis que eſt cōueniens aīe vnde ab ea nō vultſeparari. 2. Corꝭ. 5. Nolumꝰ expoliari ſed ſuꝑueſtiri. Etiterū corruptio corporis q̄ aggrauat animā. ẜm illud fap̄.9. Corpus quod corrumpit̉ aggrauat animā ⁊cͣ. Et ideoſignanter dicit. De corpore mortis huius. ¶ Deinde cuꝫdicit. Gratia dei ⁊cͣ. reſpondet queſtioni. Non em̄ homoꝓprijs viribus poteſt liberari a corporis corruptione necetiam anime ꝙͣuis conſentiat rationi contra peccatuꝫ: ſedſolum ꝑ gr̄am chriſti ẜm illud Io. 8. Si filius vos liberauerit: vere liberi eritis. Et ideo ſequit̉. Gratia dei .ſ. me liberauit quod dat̉ ꝑ ieſum xp̄m. Io. 1. Gratia ⁊ veritas ꝑieſum chriſtum facta eſt. Hec aūt liberat a corpore mortishuius dupliciter. Uno mō vt corruptio corporis mēti nōdn̄et̉ trahēs eā ad peccādū. Alio mō corruptio corporisvt totaliter tollat̉. quantū ergo ad primū conuenit dicerepeccatori: gratia liberauit me de corpore mortis huius .i.liberauit me a peccato in quo eſt anima inducta ex corporis corruptiōe. ſed ab hoc iam iuſtus liberatus eſt. Undeei competit dicere quantū ad ſecūdū: gratia dei liberauitme de corpore mortis huius. vt .ſ. in corpore meo non ſitcorruptio peccati aut mortis: quod erit in reſurrectione.
¶ Deinde cum dicit. Igit̉ ego ipſe ⁊cͣ. infert concluſioneꝫque ẜm duas premiſſas expoſitiones diuerſimode ex premiſſis infert̉. ẜm em̄ ꝙ p̄miſſa verba exponunt̉ in perſonapeccatoris ſic inferenda eſt concluſio. Dictū eſt ꝙ gratiadei liberauit me a corpore mortis huius. vt .ſ. ab eo nō deducar in peccatū. ergo quādo ero iam liberatus mente ſeruio legi dei. ẜm carnē aūt legi peccati que quidē in carneremanet quantū ad fomitem ꝑ quē caro cōcupiſcit aduerſus ſpirituꝫ. Si autē premiſſa verba intelligant̉ ex ꝑſonaiuſti ſic eſt inferendū: gratia dei ꝑ ieſum chriſtū liberauitme de corpore mortis huiujs. ita .ſ. vt in me non ſit corruptio peccati ⁊ mortis. Igit̉ ego ipſe vnus ⁊ idem anteꝙͣ liberer: mente ſeruio legi dei ei conſentiēs: carne aūt ſeruiolegi peccati inquantū cato mea ẜm legem carnis mouet̉ad concupiſcendū.Incipit capitulū octauūIhil ergo nunc damnationis eſthis qui ſunt in chriſto ieſu qui nōnẜm carnē ambulant. Lex em̄ ſpiritus vite in chriſto ieſu: liberauit me a legepeccati ⁊ mortis. Nam qd̓ impoſſibile erat legi quo infirmabat̉ ꝑ carnem. deus filium ſuum mittens in ſimilitudinē carnis peccati ⁊de peccato damnauit peccatū in carne. vt iuſtificatio legis impleret̉ in nobis: qui nō ẜmcarneꝫ ambulamus ſed ẜm ſpiritū. Qui em̄ẜm carneꝫ ſunt: que carnis ſunt ſapiunt. quivero ẜm ſpiritum ſunt: que ſunt ſpiritus ſentiunt. Nam prudentia carnis mors eſt: prudentia aūt ſpiritus vita ⁊ pax.Poſtꝙͣ apoſtolus oſtendit ꝙ per gratiam chriſti liberamur a peccato ⁊ lege. hic oſtendit ꝙ ꝑ eandem gratiam liliberamur a damnatione. Et primo oſtendit ꝙ ꝑ gratiamxp̄i liberamur a damnatione culpe. ſecundo ꝙ ꝑ eandemgratiam liberamur a damnatione pene ibi. Si aūt chriſtꝰ⁊cͣ. Circa primū duo facit. Primo ꝓponit qd̓ intēdit: ſecundo ꝓbat ꝓpoſitum ibi. Lex em̄ vite ⁊cͣ. Circa primūduo facit. primo ꝓponit beneficium qd̓ gr̄a confert: cōcludens ex premiſſis ita. Gratia dei ꝑ ieſuꝫ xp̄m liberauit mede corpore mortis huius in qua exiſtit noſtra redemptio.ergo nunc exquo ſūmus ꝑ gratiam liberati. nihil damnationis eſt reſiduū. qꝛ ⁊ tollit̉ damnatio quantū ad culpā ⁊quantū ad penam. Iob. 34. Ipſo concedente pacē: quiseſt qui condemnet? Secundo oſtendit quibus hoc beneficium concedat̉. ⁊ ponit duas conditiones que ad hoc requiruntur: quaꝝ primā ponit dicens his qui ſunt in chriſto ieſu .i. qui ſunt ei incorporati ꝑ fidem ⁊ dilectioneꝫ etfidei ſacramentū. Gal̓. 3. Omnes quoquot in chriſto baptizati eſtis chriſtum induiſtis. Io. 15. Sicut palmes nōpoteſt ferre fructuꝫ niſi manſerit in vite. ſic nec vos niſi inme manſeritis. Illis vero quia non ſunt in chriſto ieſu dānatio debetur. Vnde ibidem ſubdit̉. Si quis in me nonmanſerit mittetur foras ſicut palmes ⁊ areſcet ⁊ colligēteum ⁊ in ignem mittent ⁊ ardet. Secundam conditioneꝫponit dicens. Qui non ſcd̓m carnem ambulant .i. cōcupiſcentiam carnis non ſequuntur. 2. corꝭ. 10. In carne ambulantes non ẜm carnem militamus. Ex his autem verbis aliqui volunt accipere ꝙ in infidelibus qui non ſuntin chriſto ieſu etiam primi motꝰ ſint peccata mortalia: ꝙͣuis eis non conſentiant. quod eſt ẜm carnem ambulare.Si enim illi qui non ẜm carnem ambulant ex hoc non eis
ē ij