Ad Romanos

Probat ꝙ peccatū habitans in homine operet̉ malū qd̓homo facit. Et primo ponit mediū ad ꝓbandū ꝓpoſituꝫ.ſecūdo illd̓ mediū manifeſtat ibi. Nam velle ⁊cͣ. Probatergo primo ꝙ pctm̄ habitaus in hoīe oꝑet̉ malū qd̓ hō facit. que quidē ꝓbatio manifeſta eſt ẜm ꝙ verba referuntad hoīem ſub gr̄a cōſtitutū qui liberatꝰ eſt a pctō ꝑ gr̄amxp̄i vt. sͣ. 6. habitū eſt. Quantū gͦ ad eum in quo gr̄a xp̄inon habitat nondū eſt liberatꝰ a pectato. In carne auteꝫgr̄a xp̄i nō inhabitat: ſed habitat in mēte. Vnde infra. 8.dicit̉ ꝙ ſi xp̄us in nobis eſt: corpus quidē mortuū eſt ꝓpt̓pctm̄. ſpūs aūt viuit ꝓpter iuſtificationē. Igit̉ adhuc incarne dn̄at̉ pctm̄ qd̓ oꝑat̉ concupīas carnis. Carnē enimhic accipit ſimul cū mēbris ſenſitiuis. Sic em̄ caro diſtinguit̉ cōtra ſpm̄ ⁊ ei repugnat inquantū appetitꝰ ſenſitiuꝰtendit in ꝯtrariū eius qd̓ ratio appetit. ẜm illd̓ Gal̓. 5. Caro cōcupiſcit aduerſus ſpm̄. Dicit gͦ: Dictum eſt ꝙ in meetiam ꝑ gr̄aꝫ reꝑatto pctm̄ oꝑat̉. ſꝫ intelligendū eſt in meẜm carne ſimul cū appetitu ſenſitiuo. Scio em̄ ꝑ rōem ⁊experimētū ꝙ bonū .ſ. gr̄e qͦ reformatꝰ ſum nō habitat inme. Sꝫ ne intelligat̉ ẜm rōem ẜm modū ſuꝑius poſitumexponit. Hoc eſt in carne mea. Naꝫ in me. i. in corde meohoc bonū habitat. ẜm illud Eph̓ 3. Habitare xp̄m ꝑ fidēin cordibꝰ vr̄is. Et ꝑ hoc patet ꝙ hoc verbū nō procinatur manicheis qͥ volūt carnē non eſſe bonā ẜm naturā. etita non eſſe creaturā dei boni: cū ſcriptū ſit īTi. 4. Omnis creatura dei bona eſt. Nō em̄ hic apl̓us agit de bononature: ſed de bono gr̄e qͦ a pctō liberamur. Si ꝟo hoc referat̉ ad hoīem ſub pctō exn̄tem ſuꝑflue addit̉ qd̓ dic̄. hoceſt in carne mea qꝛ in hoīe pctōre bonum gr̄e nō habitatnec ꝙͣtū ad carnē nec ꝙͣtū ad mentē niſi forte qͥs extorte velit̓ exponere hoc eſſe dictū: qꝛ pctm̄ qd̓ ē pͥuatio gr̄e quodāmodo a carne deriuat̉ ad mentē. ¶ Deinde cuꝫ dicit.Nam velle ⁊cͣ. manifeſtat qd̓ dixerat: ⁊ primo ex hoīs facultate. ſecundo ex hoīs actione que facultatē demōſtratibi. Non em̄ qd̓ volo ⁊cͣ. Facultas aūt hoīs primo deſcribit̉ ꝙͣtū ad volūtatē q̄ videt̉ in hoīs eſſe poteſtate. Un̄ dicit. Nam velle adiacet mihi .i. ꝓpinquuꝫ eſt mihi qͣſi ſubmea poteſtate exiſtēs. Nihil em̄ eſt tam in hoīs volūtatecōſtitutū ꝙͣ hoīs volūtas. vt Augꝭ. dicit. Scd̓o ponit facultatē hoīs vel potius difficultatē ꝙͣtū ad cōſūmationeꝫeffectus cum ſubdit: Perficere aūt bonū nō inuenio .ſ. inmea poteſtate exiſtens. ẜm illd̓ ꝓuer. 16. Hoīs eſt p̄parare aīum. Et iterū. Cor hoīs diſponit viam ſuā. ſꝫ dn̄i eſtdirigere greſſus eius. Hoc aūt verbū patrocinari videt̉ pelagianis qͥ dicebant ꝙ initium boni operis eſt ex nobis inquantū bonū volumus. Et hoc eſt qd̓ videt̉ apl̓us dicere.Perficere aūt nō bonū īuenio. Sꝫ hūc ſenſū excludit apoſtolus Phil̓. 2. dicens. Deus eſt qͥ oꝑat̉ in nobis velle ⁊ꝑficere. Ꝙ gͦ dicit. Uelle adiacet mihi .ſ. ꝑ gr̄aꝫ iam reparato eſt ex oꝑatione diuine gr̄e ꝑ quā quidē gr̄aꝫ nō ſolum volo bonū: ſed etiā aliquid boni facio qꝛ repugno cōcupiſcētie ⁊ ꝯtra eam ago ductꝰ ſpū: ſꝫ nō inuenio in meapoteſtate quō iſtud bonū ꝑficiā: vt .ſ. totaliter concupīamexcludā. Et ꝑ hoc manifeſtat̉ ꝙ bonū gr̄e non habitat incarne: qꝛ ſi in carne habitaret ſicut habeo facultatē volendi bonū ꝑ gratiā habitantē in mente: ita haberē facultatēꝑficiendi ꝑ gr̄aꝫ habitantē in carne. Si ꝟo referat̉ adhominē ſub pctō cōſtitutū. ſic exponi poterit vt velle accipiatur ꝓ volūtate incōpleta que ex inſtinctu nature in qͥbuſcūqꝫ peccātibꝰ eſt ad bonū: ſꝫ illd̓ velle adiacet homī .i. iuxta hoīem iacet qͣſi infirmū: niſi gr̄a voluntati tribuat efficatiam ad ꝑficiendū. ¶ Deinde cū dicit. Nō em̄ qd̓ volo ⁊cͣ manifeſtat qd̓ dixerat ex actione hoīs que eſt ſignuꝫ⁊ effectus facultatis humāeꝭ. Ex hoc em̄ apparet ꝙ homonon inuenit ꝑficere bonū qꝛ nō agit bonū qd̓ vult qꝛ facitmalum qd̓ nō vult. ⁊ hoc quidē ſupra expoſitū eſt. ¶ De-

inde cū dicit. Si aūt qd̓ volo ⁊cͣ. Cōcludit illud qd̓ ſupraꝓpoſuerat dicēs: Si aūt qd̓ nolo illd̓ facio nō ego operorillud. Sed qd̓ inhabitat in me pctm̄: ⁊ hoc etiā ſupra expoſitū eſt. Sꝫ notandū eſt ꝙ ex vno ⁊ eodē medio .ſ. ꝙ nolo illud facio apl̓us duo cōcludit q̄ ſupra poſuerat .ſ. legisbonitatē cum dixit. Si aūt qd̓ nolo illud facio cōſentio legi dei qm̄ bona eſt. Et iterū dn̄iū peccati in hoīe cū dicithic. Si aūt qd̓ nolo illud facio non ego oꝑor illud: ſed qd̓habitat in me pctm̄. quaꝝ duaꝝ cōcluſionū prima ꝑtinetad hoc qd̓ dixerat. Lex ſpūalis eſt. ſecunda ad hoc qd̓ dixerat. Ego aūt carnalis ſum venūdatus ſub peccato. Sꝫpͥmā concluſionē q̄ eſt de bonitate legis: elicit ex illo medio ratione eius qd̓ dicit. nolo. qꝛ eius ratio non vult illd̓qd̓ lex ꝓhibet. ⁊ ex hoc patet legem eſſe bonā: ſed ex parte eius qd̓ dicit. illud facio. cōcludit in hoīe dn̄ari peccatum quod contra voluntatē rationis oꝑatur.Lectio quarta.Nuenio igit̉ aliā legeꝫ volenti mihīfacere bonū quoniā mihi malū adiacet. Condelector em̄ legi dei ẜm interiorem hominē. Uideo aūt aliā legem inmembris meis repugnantē legi mentis mee⁊ captiuantem me in lege peccati que eſt inmembris meis. Infelix ego homo. quis meliberabit de corpore mortꝭ huiuſ? Gratia deiꝑ ieſum chriſtum dn̄m noſtrū. Igit̉ ego ipſemente ſeruio legi dei. carne aūt legi peccati.Poſtꝙͣ apl̓us oſtendit legem eſſe bonam ex eo ꝙ rationiconcordat. hic infert duas concluſiones ẜm duo que poſuerat. ſecunda ponit̉ ibi. Video aūt aliā legem ⁊cͣ Circaprimum duo facit. primo infert concluſionē ex dictis. ſecūdo ponit ſignū ad maiorē manifeſtationē ibi. Cōdelector⁊cͣ. Duo aūt ſupra poſuerat. primū quidē ꝙ lex ſpūalis ēquo iam ꝓbato concludit ſic. Inuenio igit̉ .ſ. ꝑ experime̓tum legem moyſi. conſonā eſſe mihi volenti facere bonuꝫ.i. rationi mee ꝑ quā bonū approbo ⁊ malū deteſtor. dum⁊ ipſa lex bonū mandat ⁊ malū ꝓhibet. Deūt. 30. Iuxtate eſt verbum valde in ore tuo ⁊ in corde tuo vt facias illud. Et hoc modo neceſſarium fuit ꝙ i. qꝛ malū. i. peccatum vel fomes peccati mihi adiacet .i. iuxta rationeꝫ meāiacet quaſi carnē meaꝫ inhabitās. Mich̓. 7. Ab ea q̄ dormit in ſinu tuo cuſtodi clauſtra oris tui .i. a carne. ¶ Deinde cum dicit. Cōdelector em̄ ⁊cͣ. ponit ſignū ꝑ qd̓ oſtenditur ꝙ lex rationi conſentiat. Nullus em̄ delectat niſi ineo qd̓ eſt ſibi conueniens. Homo aūt ẜm rationē de lectatur in lege dei. erge lex dei eſt conueniēs rationi. Et hoceſt qd̓ dicit. Condelector legi dei ẜm interiorem hominēid ē ẜm rationem ⁊ mentē que interior hō dicit̉. nō ꝙ aīaſit effigiata ẜm formā hoīs. vt Tertullianus poſuit: vl̓ ꝙipſa ſola ſit homo: vt Plato poſuit ꝙ homo eſt aīa vtenscorpore. ſed qꝛ id qd̓ eſt principalius in hoīe dicit̉ homovt ſupra dictuꝫ eſt. Eſt aūt in hoīe principalius ẜm apparentiam quidē id qd̓ eſt exterius .ſ. corpus ſic effigiatū qd̓dicit̉ homo exterior. ẜm veritatē aūt id qd̓ ē intrinſecū .ſ.mens vel ratio que hic dicit̉ homo interior. psͣ. Quā dulcia faucibus meis eloquia tua .ī. mach̓. 12. Habentes ſolacio libros ſanctos qͥ in manibꝰ nr̄is ſunt. ¶ Deinde cuꝫdicit. Uideo aūt ⁊cͣ. ponit aliam cōcluſionē que reſpōdetei qd̓ ſupra ſecūdo poſuerat dicens. Ego aūt carnalis ſuꝫ⁊cͣ. dicens. Uideo aliam legem in membris meis que eſtfomes peccati. que quidē poteſt dici lex duplici ratione.Uno modo ꝓpter ſimiles effectus: qꝛ ſicut lex inducit ad