Ad Romanos

dicit. Sꝫ cū veniſſet ⁊c̄. deſcribit ſtatū ſub lege. Et pͥmoꝙͣtū ad peccatū cū dicit. Sed cū veniſſet mandatū. dataſcilicet lege reuixit peccatū. Qd̓ poteſt dupliciter intelligi. Uno modo ꝙͣtuꝫ ad cognitionē hoīs qui incepit cognō ſcere peccatū ī ſe eſſe qd̓ pͥus nō cognouerat. Iere. 31.Poſtꝙͣ on̄diſti mihi ꝑcuſſi femur meū ꝯfuſus ſum ⁊ erubui. Et ſignanter dicit. Reuixit qꝛ in paradiſo plenā noticiam homo habuerat de peccato. licet nō habuerit ꝑ experientiā. Ul̓ reuixit ꝙͣtum ad virtutē qꝛ data lege occaſion aliter augmētata eſt virtus peccati. pͥma cor. 15. Uirtus peccati lex. ſcd̓o ꝙͣtum ad ip̄m hoīem cuꝫ dicit. Egoaūt mortuus ſuꝫ. qd̓ etiā dupliciter poteſt intelligi. Unomodo ſcd̓m cognitionē vt ſit ſenſus mortuus ſum .i. cognoui me mortuū. Alio modo ꝑ ꝯꝑationē ad ſtatū pͥorē vtſit ſenſus. Mortuus ſum .i. magis morti obligatꝰ ſum ꝙͣante. Unde aliqualiter verū eſt quod dictū eſt moyſi ⁊ aaron. numeri. 16. Uos interfeciſtis populū dn̄i. ¶ Deinde cum dicit. Et inuentū ⁊c̄. Cōcludit ex cōparatiōe vtriuſqꝫ ſtatus euentū legis dicens. Et īuentū eſt ſcd̓m p̄dicta mandatū qd̓ erat ad vitā. Primo quidē ſcd̓m intentionom dantis legē. ſcd̓o ꝙͣtuꝫ ad ip̄am mādati honeſtatē⁊ deuotionē obedientis. Eze. 20. Dedi eis p̄cepta bona⁊ iuditia que faciens homo viuet in eis. hoc eſt mihi admorteꝫ occaſional̓r .ſ. per peccatū qd̓ in homīe erat. Iob.20. Panis eiꝰ in vtero eius vertet̉ in fel aſpidū intrinſecus. ¶ Deinde cū dicit. Nā peccatū ⁊c. reſumit cām quaſi manifeſtā ꝑ euentū p̄miſſum dicens. Hoc ideo contigitſcilicet ꝙ mādatū qd̓ erat ad vitā. inueniret̉ ad mortē eſſeNā peccatū occaſionē accepta ꝑ mandatū ſeduxit me ſcilicet ꝑ cōcupiſcentiā quā in me oꝑatum eſt vt dictum eſtdan̄. 13. Spes decepit te ⁊ cōcupiſcētia ſubuertit cor tuū.⁊ per illud .ſ. mandatū occaſional̓r peccatū me occidit. ſecūda cor. 3. Littera occidit. ¶ Deinde cū dicit. Itaqꝫ lex⁊c. concludit cōcluſionem intentā .ſ. ꝙ lex non ſolūmodoſit peccatū ſed vlterius ꝙ ſit bona tanꝙͣ faciens cognoſcere peccatū ⁊ ꝓhibens ip̄m. Et pͥmo cōcludit ꝙͣtum ad totam legem dicēs. Sicut ex p̄miſſis patet. lex quidē eſt ſācta. p̄ſ. Lex dn̄i immaculata. pͥma thi. pͥmo. Scimus qꝛbona eſt lex. ſcd̓o ꝙͣtum ad ꝑticulare legis mandatum dicens. Et mandatū legis eſt ſanctū ꝙͣtū ad p̄cepta cerimonialia quibus hoīes ordinātur ad dei cultū. leui. 20. Sācti eſtote qꝛ ego ſanctꝰ ſum. Et iuſtū ꝙͣtum ad p̄cepta iudicialia quibꝰ homo debito modo ordinat̉ ad ꝓximū. p̄ſ.Iudicia dn̄i vera iuſtificata ⁊c. Et bonū .i. hone ſtū ꝙͣtuꝫad p̄cepta moralia. p̄s. Bonū mihi lex oris tui ſuꝑ milia⁊c. Quia tn̄ omnia iſta p̄cepta ordinant nos in deū ideototam legē ſanctā noīauit. ¶ Deinde cum dicit. Qd̓ ergo bonū eſt ⁊c. mouet queſtionē ꝙͣtum ad legis effectumEt pͥmo queſtionē dicēs. Qd̓ ergo bonū eſt .ſ. in ſe factūeſt mihi mors id eſt ꝑ ſe cā mortis. Qd̓ quidē aliquis poterat falſo intelligere ex eo qd̓ ſupra dictū eſt. Inuentumeſt mihi mandatū qd̓ erat ad vitā hoc eſſe ad mortem. ſecundo ſoluit ꝑ interemptionē dicēs. Abſit. Nō enim poteſt id qd̓ eſt ſcd̓m ſe bonū ⁊ viuificū eſſe cā mali ⁊ mortisſcd̓m illud. Ma. 7. Non poteſt arbor bona fructꝰ malosfacere. 3ꝰ. ibi. Sed peccatū ⁊c. cōcordat id qd̓ nūc diciturcū eo qd̓ ſupra dictū. Nō enim mandatuꝫ ſic inuenit̉ eſſead mortē ꝙ ip̄m mortem oꝑetur. ſed qꝛ occaſione acceptaab ip̄o peccato mortem oꝑatur. Et hoc eſt qd̓ dicit. Sedpeccatū vt appareat peccatū id eſt ex hoc apparet eſſe peccatum per legis bonū id eſt per mandatū legis qꝛ ex hocip̄m bonū eſt ꝙ facit cognitioneꝫ peccati. Et hoc occaſionaliter in ꝙͣtum manifeſtat peccatū. Nō aūt ſic intelligit̉peccatū per legē oꝑatum eſſe mortē quaſi ſine lege morsnō fuiſſet. dictū eſt enim ſupra ꝙ regnauit mors ab adamvſqꝫ ad moyſen .ſ. cū lex nō eſſet. ſed intelligit̉ ꝙ peccatū

per legē oꝑatur morteꝫ qꝛ dānatio mortis eſt augmētatalege adueniēte. Et hoc eſt qd̓ ſubditur. Ita dico ꝙ peccatum oꝑatum eſt mortē per bonū vt peccatū fiat peccās ideſt peccare faciēs per mandatū legis occaſional̓r. Et hocſupra modū quo antea peccabat. vel qꝛ acceſſit reatus p̄uaricationis. vel qꝛ creuit ꝯcupiſcentia peccati. vt ſupradictū eſt. veniente ꝓhibitione legis. Peccatū aūt hic intelligit̉ ſicut. sͣ. diximꝰ vl̓ dyabolꝰ vl̓ potius fomes pctī.Lectio tertia.Cimus em̄ ꝙ lex ſpiritalis eſt. Egoautem carnalis ſum. venundatusſub peccato. Quod enim oꝑor nonītelligo. Nō em̄ qd̓ volo bonū. hoc ago. ſedqd̓ odio malū illd̓ facio. Si aūt qd̓ nolo illd̓facio. ꝯſētio legi qm̄ bona eſt. Nūc aūt iā nōego oꝑor illd̓. ſed qd̓ habitat in me peccatuꝫScio enim quia non habitat in me. hoc eſt īcarne mea bonum Nam velle adiacet mihiperficere autem bonum nō inuenio. Nō em̄quod volo bonum hoc facio: ſed quod nolomalum hoc ago. Si autem quod nolo illudfacio. iā nō ego operor illud ſed quod habitat in me peccatum.¶ Poſtꝙͣ apoſtolꝰ excluſit illa ex quibꝰ Iex videbat̉ eſſemala ⁊ mali effectꝰ. hic ꝓbat legē eſſe bonā. Et circa hocduo facit. Primo ꝓbat bonitatē legis ex ipſa repugnantia que in hoīe inuenit̉ ad bonū quam lex tollere nō pōt.ſcd̓o oſtendit per quid huiuſmodi legis repugnātia tollipoteſt ibi. Infelix ⁊cͣ. Circa pͥmum tria facit. Primo proponit qd̓ intendit. ſcd̓o ꝓbat ꝓpoſitum ibi. Quod enimoꝑor ⁊c. tertio infert concluſionem intentā ibi. Inuenioigitur ⁊c. Circa pͥmū duo facit. Primo proponit legꝭ bonitatem. ſcd̓o homīs ꝯditionē ibi. Ego aūt ⁊c̄. Dicit ergopͥmo. dictū eſt ꝙ lex eſt ſancta. Et hoc dixi. Scimus em̄nos qui ſumꝰ in diuinis ſapientes ꝙ lex .ſ. vetus ſpūaliseſt .ſ. ſpūi hoīes ꝯcordās. psͣ Lex dn̄i immaculata Vl̓ ſpiritualis eſt .i. a ſpū ſancto data qui digitus dei dicitur inſcripturis Luc. xj. Si in digito dei eijcio demonia. Und̓dicitur exo. 31. Dedit dn̄s moyſi duas tabulas lapideasſcriptas digito dei. Lex tn̄ noua nō ſolū dicitur lex ſpūalis ſed lex ſpūs vt patet infra. 8. Quia nō ſolū a ſpū ſancto eſt ſed ſpūſſanctus eam impͥmit cordi quod inhabitat.¶ Deinde cū dicit. Ego aūt carnalis ſum ⁊c. On̄dit conditionē hoīs ⁊ pōt hoc verbū dupliciter exponi Uno quidem modo vt apl̓us loquat̉ in ꝑſona homīs in peccato exiſtentis. Et ita hoc aug. exponit in libro. 83. queſtionumpoſtea vero in libro cōtra iulianū exponit hoc vt apl̓us intelligatur loqui in ꝑſona ſua. id eſt hoīs ſub gratia conſtituti. Proſequamur ergo declarādo qualiter hec verba ⁊ſequētia diuerſimode pn̄t vtroqꝫ modo exponi. ꝙͣuis ſecūda expoſitio melior ſit. Ꝙ ergo dicit̉ primo. Ego autē⁊c. Sic intelligendū eſt vt ly. ego ꝓ rōne hoīs intelligat̉que eſt principale in hoīe. Unde videt̉ vnuſquiſqꝫ hō eſſe ſua ratio vel ſuus intellectꝰ ſicut ciuitas videt̉ eſſe rector ciuitatis ita vt quod ille facit ciuitas facere videt̉. Dicitur aūt homo carnalis qꝛ eius ratio carnalis eſt. q̄ dicit̉carnalis dupliciter. Uno modo ex eo ꝙ ſubdit̉ carni conſentiens his ad que caro inſtigat. ſcd̓m illud pͥma. cor. 3.Cum ſit inter vos zelus ⁊ cōtentio ⁊c. Et hoc modo intelligitur de hoīe nōdum per gr̄am reꝑato. Alio modo dicitur ratio eſſe carnalis ex eo ꝙ a carne impugnat̉ ſcd̓m il-