VII. Ca.

Circa hoc ergo tria facit. Primo on̄dit quid lex per ſe facit. ſcd̓o on̄dit quid ex ea occaſional̓r ſequat̉ ibi. Occaſione aūt accepta ⁊c. Circa pͥmuꝫ tria facit. Primo rn̄det adqueſtionē dicēs. Abſit .ſ. ꝙ lex ſit pectatū. Neqꝫ em̄ ipſadocet peccatū ẜm illud. p̄ſ. Lex dn̄i immaculata. neqꝫ legiſlator peccauit quaſi iniuſtā legē ferēs. ſcd̓m illud prouer. 8. Per me reges regnāt ⁊c. ſcd̓o ibi. Sed peccatum⁊c. ponit id qd̓ per ſe ꝑtinet ad legē .ſ. notificare peccatūnō auferre. Et hͦ eſt qd̓ dicit. Sꝫ pctm̄ nō cognoui niſi ꝑlegē. sͣ. tertio Per legē enī cognitio pctī. Et ſi quidē hocintelligit̉ de lege naturali manifeſtū eſt ꝙ dicit̉ qꝛ ꝑ legēnaturalē hō diiudicat bonum ⁊ malū. Ecc. 17. Senſu impleuit corda illoꝝ ⁊ bona ⁊ mala on̄dit Sed apl̓us hic videtur loqui de lege veteri quā ſignificauit. sͣ. dicēs. Nōin vetuſtate lr̄e. Dicendū eſt ergo ꝙ ſine lege poterat qͥdem pctm̄ cognoſci ſcd̓m ꝙ habet rōnem inhoneſti. .i. cōtra rōnem exiſtēs nō aūt ſcd̓m ꝙ importat offenſā diuināqꝛ per legē diuinitꝰ datā manifeſtat homini ꝙ deo diſplicent pctā hūana in hoc ꝙ ea ꝓhibet ⁊ mādat puniri. t̓tioibi. Nā cōcupiſcētia ⁊cͣ. ꝓbat qd̓ dixerat dicens. Nā cōcupiſcentiā neſciebā niſi lex diceret. Nō ꝯcupiſces. Circaqd̓ ꝯſiderandū eſt ꝙ hoc qd̓ dixerat. Pctm̄ nō cognoſcebam niſi per legē. Poſſet aliqͥs referre ad ip̄m actū peccati quē lex in noticia hoīs ducit dum ꝓhibet. ⁊ hoc quidēverum eſt ꝙͣtum ad aliqua pctā. Dicit̉ em̄ leui. 18. Mulier nō ſuccūbet iumēto. Sed ꝙ hoc non ſit intellectꝰ apl̓ipatet ex hijs q̄ hic dicūtur. Nullꝰ em̄ ē qui ip̄m actū concupīe ignoret cū om̄s ip̄m experiātur. Eſt ergo intelligedum ſicut ſupra diximꝰ ꝙ pctm̄ nō cognoſcit̉ niſi per legēꝙͣtum ad reatū pene ⁊ offenſā dei. Iō aūt hoc ꝓbat ꝑ cōcupiſcētiā qꝛ cōcupiſcētia praua cōiter ſe habet ad omīapeccata. Und̓ ⁊ glo. dicit aug. Hic elegit apl̓us qd̓ eſt generale pctm̄ .ſ. cōcupīam. Bona eſt ergo lex q̄ dum cōcupīas ꝓhibet oīa mala ꝓhibet. Pōt aūt intelligi ꝙ concupiſcētia ſit generale pctm̄ ſcd̓m ꝙ ſumit̉ ꝓ cōcupiſcētiacuiuſlibet pctī. Nō aūt ſic appellauit auguſtinꝰ ꝯcupiſcētiam generale pctm̄. ſed qꝛ eſt radix ⁊ cā oīs pctī aliquacōcupiſcētia ſpēalis Und̓ ⁊ glo. dicit. ꝙ cōcupiſcētia eſtgenerale pctm̄. vnde oīa mala veniūt. Inducit em̄ apl̓usp̄ceptuꝫ legis qd̓ habet̉. exo. 20. Ubi ſpēaliter ꝓhibeturNō cōcupiſces rem ꝓximi tui q̄ eſt cōcupiſcētia auaritiede qua dicit̉. pͥma thi. 6. Radix oīum maloꝝ eſt cupiditas. Et hoc ideo qꝛ pecuīe obediūt omīa vt dicit̉. ecc. 10.Et ideo cōcupīa de qua hic loqͥtur eſt gn̓ale malū nō cōitate generꝭ vel ſpēi ſed cōitate cauſalitatis. Nec eſt ꝯtrarium qd̓ habet̉. ecc. 10. Initiū oīs peccati ſuꝑbia. Nā ſuperbia eſt initiū pctī ex ꝑte auerſioīs. cupiditas aūt eſt pͥncipiū pctōꝝ ex ꝑte cōuerſionis ad bonū cōmutabile. Poteſt aūt dici ꝙ apl̓us ſpēaliter aſſumit ꝯcupiſcentiā ad ꝓpoſiti manifeſtationē. qꝛ vult on̄dere ꝙ ſine lege pctm̄ nōcognoſcebat̉ inꝙͣtum .ſ. ꝑtinet ad offenſā dei ⁊ hoc maxime patet in hoc ꝙ lex d̓i ꝓhibet cōcupīam que ab homīenō ꝓhibet̉. Nā ſolus deꝰ hoīeꝫ reū reputat ꝓpt̓ ꝯcupīaꝫcordis. ſcd̓m illud pͥmo. ꝝ. 16. Hoīes vidēt qͥ parēt deusaūt intuet̉ cor. Iō aūt lex dei potiꝰ ꝓhibuit cōcupīam reialiene q̄ furto aufert̉. ⁊ vxoris aliene q̄ per adulteriū violatur ꝙͣ cōcupīam alioꝝ pctōꝝ qꝛ iſta peccata etiā in ipſacōcupīa hn̄t quādā delectationē qd̓ non ꝯtingit de alijspeccatis. ¶ Deinde cū dicit. Occaſione aūt ⁊c. on̄dit qͥdex lege occaſional̓r cōſequat̉. Et pͥmo ꝓponit qd̓ intenditſcd̓o manifeſtat ꝓpoſitū ibi. Sine lege ⁊c. Dicit ergo primo. ꝙ peccatū occaſione accepta ꝑ mādatuꝫ .ſ. legis prohibētis pctm̄ operatū eſt in me oēm cōcupiſcētiā. Pctm̄aūt pōt hic intelligi ſcd̓m emphaticā locutionē qꝛ ipſe eſtpeccati principiū. Et ſcd̓m hoc in hoīe operat̉ oēm concupiſcentiā pctī. pͥma Io. 3. Qui facit pctm̄ ex dyabolo eſt

qꝛ ab initio dyabolꝰ peccauit. Sed qꝛ apl̓us hic d̓ dyabolo mentionē nō fecerat pōt dici ꝙ pctm̄ actuale qd̓cunqꝫeſt cogitatione app̄henſuꝫ oꝑatur in hoīe ſui cōcupīam.ſcd̓m illud Ia. pͥmo Anuſquiſqꝫ tēptatur a cōcupīa ſua.deinde cōcupiſcētia parit pctm̄ Sed melius eſt ꝙ hoc referamꝰ ad pctm̄ qd̓ ſupra dixerat ꝑ vnū hoīem in mūduꝫingreſſum .ſ. ad pctm̄ originale qd̓ .ſ. ante gr̄am xp̄i eſt inhoīe ſcd̓m culpā ⁊ penā. ſed veniēte gratiā trāſit reatu etꝑmanet actu ꝙͣtum ad fomitē pctī vel cōcupiſcētiaꝫ habitualem q̄ oꝑatur in hoīe oēm cōcupiſcentiā actualeꝫ ſiuehoc referat̉ ad cōcupiſcētias diuerſoꝝ peccatoꝝ. Alia eīeſt cōcupiſcētia furti alia adulterij ⁊ ſic de alijs. Siue referatur ad diuerſos cōcupiſcētie gradꝰ. ꝓut ꝯſiſtit in cogitatione delectatione ꝯſenſu ⁊ oꝑe. Sed ad hūc effectū inhoīe operandū pctm̄ accipit occaſionē ex lege. Et hoc eſtqd̓ dicit. Occaſione accepta. Ul̓ qꝛ adueniēte mādato additur ratio p̄uaricationis qꝛ vbi nō eſt lex nec p̄uaricatiovt ſupra. 4. dictū eſt Ul̓ qꝛ creſcit deſideriū pctr̄i ꝓhibitirōnibus ſupra poſitis. Et eſt notandū ꝙ nō dicit ꝙ lex dederit occaſionē peccādi. ſed qꝛ ip̄m pctm̄ occaſionem acceperit ex lege. Ille em̄ qui dat occaſionē ſcādalizat ⁊ ꝑ cōſequēs peccat. qd̓ qͥdē fit quādo aliqͦs facit aliquod opusminus rectū vnde ꝓximus offendit̉ aut ſcādalizat̉ puta ſiquis loca inhoneſta frequētaret licet nō mala intētione.Unde dicit̉ infra. 14. Hoc iudicate magis ne ponatꝭ offēdiculū fratribꝰ vel ſcādalū. Sed ſi qͥs rectū opꝰ faciat. puta ſi det elemoſinā ⁊ aliꝰ īde ſcādalizal̓ ipſe nō dat occaſinem ſcandalizādi. vnde nec ſcādalizat nec peccat ſed alius accipit occaſionē qui ſcādalizat̉ ⁊ ille peccat. Sic igitlex rectū aliqͥd fecit qꝛ pctm̄ ꝓhibuit vnde occaſionē nondedit peccādi. ſed hō occaſionē ex lege accipit. ⁊ propterhoc ſequit̉ ꝙ lex nō ſit pctm̄ ſed magis ꝙ pctm̄ ſit ex ꝑtehoīs. Sic igit̉ intelligendū eſt ꝙ paſſiones pctōꝝ q̄ pertinēt ad cōcupiſcētiā pctī nō ſunt ꝑ legē. quaſi lex illa oꝑetur ſed pctm̄ illas ꝯꝑatur accepta occaſiōe ex lege. Et eadem occaſione dicit̉ lex mortis. nō qꝛ lex mortē oꝑetur. ſꝫqꝛ pctm̄ mortē oꝑatur occaſione accepta ex lege. Pōt autem eodē ſenſu lr̄a al̓r ordinari vt dicat ꝙ peccatū oꝑa tueſt ꝑ mandatū legis oēm ꝯcupiſcentiā ⁊ hoc occaſione accepta ab ipſo mādato. ſed pͥma expoſitio ſimplicior ⁊ melior eſt. ¶ Deinde cū dicit. Sine lege em̄ manifeſtat qd̓ dixerat ⁊ hoc ꝑ exꝑientiā effectus. Et pͥmo ꝓponit effectuꝫſcd̓o reſumit cāꝫ ibi. Nā peccatū ⁊c. Circa pͥmū tria facitpͥmo deſcribit ſtatū ante legē. ſcd̓o ſtatū ſub lege ibi. Sꝫcū veniſſet ⁊c. tertio ex cōꝑatione vtriuſqꝫ ſtatꝰ cōcluditeuentū legis. Et inuentū eſt mihi ⁊c. Dicit ergo pͥmo ꝙpeccatū occaſionē accepta ꝑ mandatū oꝑatū eſt in me omnem ꝯcupiſcentiā qd̓ ex hoc apparet. Sine lege em̄ pctm̄erat mortuū. nō quidē ſic ꝙ peccatū nō eſſet qꝛ ꝑ vnū hominem peccatū in hūc mundū intrauit an̄ legē vt .sͣ. ſcd̓odictū eſt. ſed intelligit̉ ꝙ erat mortuū vel ꝙͣtum ad cognitionē hoīs qͥ quedā in lege ꝓhibita neſciebat eſſe peccata puta ꝯcupiſcentiā. vel qꝛ erat mortuū ꝙͣtum ad efficatiam moriēdi per cōparationē ad id qd̓ poſtea fuit. nō eniꝫhabebat tantā virtutē inducēdi hoīem ad mortē ꝙͣtaꝫ poſtea habuit occaſione accepta ſub lege. Habet̉ em̄ quaſimortuū qd̓ eſt debilitatū virtute. Col̓. 3. Mortificate mēbra vr̄a q̄ ſunt ſuꝑ terrā. Talis ergo erat ſtatꝰ ante legeꝫꝙͣtum ad peccatū. Sed qualis eſſet ꝙͣtum ad hoīem oſtēdit ſubdēs. Ego aūt viuebā ſine lege aliqn̄. Qd̓ etiā dupliciter pōt intelligi. Uno mō ꝙͣtum ad id qd̓ homini videbat̉ ex ſeipſo ꝙ viueret duꝫ ignorabat peccatū eſſe perid qd̓ mortuus erat. Apo. 3. Nomē habes ꝙ viuas ſedmortuus es. Ul̓ hoc dicit̉ per cōꝑationeꝫ ad mortē q̄ conſequuta eſt occaſione legis. dicūtur em̄ minus peccantesviuere in cōꝑatione ad eos qͥ magis peccāt. ¶ Deinde cū