IIII. Ca.

aliquis lege nō data peccare poſſit ꝯtra id quod naturaliter iuſtum eſt faciēdo. nō tn̄ preuaricator dicit̉ niſi legemtrāſgrediēs. psͣ. Uidi preuaricātes ⁊ tabeſcebam ⁊cͣ. Ettamen omnis peccator pōt dici preuaricator in ꝙͣtuꝫ legēnaturalem trāſgreditur. psͣ. Preuaricātes reputaui oēspeccatores terre. Grauius eſt tn̄ tranſgredi ſimul legē nature ⁊ legem ſcriptā ꝙͣ ſolam legem nature. Et ideo legedata ſine gratia adiuuante preuaricatio creuit ⁊ maioreꝫiram promeruit.Lectio tertia.Deo ex fide vt ſecūdum gratiam firma ſit promiſſio omni ſemini. Nonei qͥ ex lege eſt ſolū ſed ⁊ ei qͥ ex fideē abrahe qui pater eſt oīm noſtrū ſicut ſcriptum eſt. Quia patrem multaꝝ gentium poſui te ante deum cui credidiſti. qui viuificatmortuos. ⁊ vocat ea que nō ſunt. tanqͣꝫ ea q̄ſunt. Qui contra ſpem in ſpem credidit vtfieret pater multarum gentium. ſecūduꝫ qd̓dictum eſt ei. Sic erit ſemen tuum ſicut ſtelle celi ⁊ arena maris. Et nō infirmatus eſt īfide nec conſiderauit corpus ſuum emortuūcum iaꝫ fere centum eſſet annoꝝ. ⁊ emortuaꝫvuluā ſare. In repromiſſione etiam dei nonheſitauit diffidentia. ſed cōfortatus eſt fide.dans gloriam deo. pleniſſime ſciens. qiua q̄cunqꝫ promiſit deꝰ potens eſt ⁊ facere. Ideo⁊ reputatum eſt illi ad iuſticiam. Nō eſt autem ſcriptum tm̄ propter ipſum. quia reputatum eſt illi ad iuſticiaꝫ. ſed ⁊ propter nosquibus reputabitur credentibus ī eum quiſuſcitauit iheſuꝫ xp̄m dominū noſtrū a mortuis. qui traditus eſt propter delicta noſtra⁊ reſurrexit propter iuſtificationē noſtram.¶ Oſtenſo ꝙ promiſſio facta abrahe ⁊ ſemini eius nō ſitimplenda per legem. hic oſtendit ꝙ ſit implenda per fidēEt circa hoc tria facit. Primo oſtendit per quid ſit huiuſmodi ꝓmiſſio adimplēda. ſcd̓o oſtendit in quibus ſit adimplenda ibi. Omni ſemini ⁊c. tertio a quo ſit implendaibi. Qui viuificat mortuos ⁊c. Primo ergo concludit ꝓpoſitum quaſi ex diuiſione. Videtur enim neceſſarium eſſe ꝙ promiſſio adimpleatur vel per fidem vel per legeꝫ.nō aūt per legem. qꝛ promiſſio aboleretur. Und̓ cōcluditIō ex fide .ſ. cōſequimur ꝓmiſſionem. vt heredes ſimusmūdi. pͥma Io. 5. Hec eſt victoria que vincit munduꝫ ⁊cͣ.Et hoc cōfirmat per contrarium mediū ei quod ſupra aſſumpſerat. Dictū eſt enī ꝙ ſi iuſtitia ex lege eſſet promiſſio aboloretur. ſed ſi ſit ex fide remanet firma ꝓmiſſio propter ꝟtutē diuine gr̄e iuſtificātis hoīem per fidē. Et hoceſt qd̓ dicit. Vt ꝓmiſſio dei ſit firma nō quidem ꝑ operationes hoīum q̄ poſſunt deficere. ſꝫ ſcd̓m gratiā dei que īfallibilis eſt. ſcd̓a coꝝ. 12. Sufficit tibi gratia mea ⁊ ſcd̓acoꝝ. primo. Quotquot ſunt ꝓmiſſiones in illo .ſ. xp̄o eſtveritatem habent. ¶ Deinde cū dicit. Omni ſemini ⁊cͣ.oſtendit in quibus impleatur predicta ꝓmiſſio. Et pͥmoꝓponit quod intendit ⁊ dicit ꝙ p̄dicta ꝓmiſſio ſic implēda per fidem eſt firma per gratiā. omni ſemini .i. omni homini qui fuerit qual̓rcunqꝫ ſemen abrahe. Ecc. 44. Cū

ſemine eoꝝ ꝑmanent bona. hereditas ſācta nepotes eorūſcd̓o ibi. Nō ei ⁊c. exponit quod dixerat omni ſemini. eſtenim quoddā ſemen carnale. ſcd̓m illud Io. 8. Semen abrahe ſumꝰ. Eſt aliud ſemen ſpūale ſcd̓m illud. Ma. 3.Potens eſt deꝰ de lapidibꝰ hijs .i. de gentibus ſuſcitarefilios abrahe. Solum aūt abrahe carnalē legem ſeruauitſed fidem eius etiā imitatur ſemen ſpūale. Et ſic ſi per ſolam legem eſſet ꝓmiſſio nō impleretur in omni ſemine ſꝫſolum in carnali. Quia vero impletur per fidem q̄ eſt omnibus cōmunis. planū eſt ꝙ impletur in omni ſemīe. tertia ibi. Qui eſt pater ⁊c. ꝓbat quod ſuppoſuerat .ſ. ꝙ ſemen abrahe ſit nō ſolū quod eſt ex lege ſed etiā quod ex fide per auctoritatem ſcripture: cuius primo ponit ſenſumdicens. Qui .ſ. abrahā eſt pater omniū noſtrū .i. omniumcredentium. ſiue iudeoꝝ ſiue gentilium. Supra eodem.vt ſit pater oīum credentium. yſa. 51. Attendite ad abraham patrem vr̄m. ſcd̓o inducit auctoritateꝫ dicens. ſicutſcriptum eſt gen̄. 17. Ꝙꝛ patrem multaꝝ gentium poſuite. Lr̄a alia habet. Conſtitui te quod ſenſum nō variat.Ecc. 44. Abrahā magnus pat̓ multitudinis gentiū. tertio ibi. Ante deum ⁊c. exponit quod dixerat. Sic em̄ dictum eſt poſui te quaſi iam eſſet impletum quod longe poſtea erat implendum. ſed que ſunt futura in ſeipſis in deiprouidentia ſunt pn̄tia. ſcd̓m illud ecc. 23. Dn̄o deo nr̄oanteꝙͣ crearentur omnia ſunt agnita ſicut ⁊ poſt perfectūreſpicit omnia. Et ideo apoſtolus dicit ꝙ hoc quod dictum eſt. poſui te intelligendum eſt ante deū .i. in eius preſentia cui credidiſti. Crediderat enim abrahā deo futuraprenuncianti ac ſi videret pn̄tia. qꝛ vt dicitur heb. xj. Fides eſt ſꝑandaꝝ ſubā rerum argumentum nō apparentiū¶ Deinde cum dicit. Qui viuificat mortuos ⁊c̄. Eſtendit a quo ſit implenda huiuſmodi promiſſio dicēs. qui .ſ.deus viuificat mortuos .i. iudeos qͥ erāt mortui ī pctīs cōtra legem agentes viuificat per fidem ⁊ gratiā vt promiſſionem abrahe conſequātur. Io. 5. Sicut pater ſuſcitatmortuos ⁊ viuificat ⁊cꝭ Et ea q̄ nō ſunt id eſt gentiles vocat .ſ. ad gratiam tanꝙͣ ea que ſunt .i. tanꝙͣ iudeos. infra.9. Uocabo nō plebeꝫ meā ⁊c̄. Gignificat aūt gentiles ꝑea que nō ſunt quia erant omnino alienati a deo. ſicut. pͥma. coꝝ. 13. dicitur. Si caritatem nō habuero nihil ſum.Et ſic per huiuſmodi vocationem implebitur promiſſio abrahe etiaꝫ in gentilibꝰ. Vel ꝙ dicit. vocat ea que nō ſūtnō intelligitur de vocatione temporali: ſed de vocationepredeſtinationis eterne qua vocantur ⁊ eliguntur etiamqui nō ſunt ac ſi eſſent. Ephe 1. Elegit nos in ipſo antemundi ꝯſtitutionē. At de hac vocatione dicitur infra. ꝯ.Nō ex operibus ſed ex voluntate dictum qꝛ maior ſeruietminori. Ul̓ vocationem hic dicit ſimplicem dei noticiamvel cognitionem qua cognoſcit futura que nō ſunt in actuſicut pn̄tia. Et hoc modo vocatio in. psͣ. accipitur cum dicitur. Qui numerat multitudinē ſtellarum ⁊c. Et ſecūdūhūc ſenſuꝫ quod hic dicitur inducitur ꝓpter id qd̓ ſupradictum eſt ante deum cui credidiſti. duo enim videbant̉obſtare ei quod dictum eſt. patrem multaꝝ gentiuꝫ poſuite. quoꝝ vnuꝫ erat qꝛ ipſe idem abrahaꝫ erat quaſi emortuus pre ſenectute vt infra dicetur. Et contra hoc dicit. qͦviuificat mortuos. Aliud aūt eſt qꝛ ille multe gentes nondum erant. Et contra hoc ſubdit. Et vocat ea que nō ſūttanꝙͣ ea que ſunt. ¶ Deinde cum dicit. Qui contra ſpeꝫcōmendat fidem abrahe. Et pͥmo on̄dit magnitudinem fidei eius. ſcd̓o efficatiā vel fructum eiꝰ ibi. Iō ⁊ reputatūeſt ⁊c̄. Circa pͥmum duo facit. pͥmo on̄dit magnitudinē fidei abrahe ꝙͣtum ad ꝓmiſſionē ſeminis multiplicādi. ſecūdo ꝙͣtuꝫ ad repromiſſionē ſeminis exaltandi ibi. In repromiſſione ⁊c. Circa primū duo facit. Primo on̄dit fidēeiꝰ fuiſſe magnā. ſcd̓o on̄dit eā fuiſſe firmā ibi Et nō infix