Ad Iomanos

membro generationis ad ſignandū fideꝫ ipſius circa prolem futuram vt dictum eſt. Scd̓a eſt ad exprimēdum in ſigno corporali id quod ſpiritualiter erat faciēdum. vt ſcꝫſic̄ a mēbro generatiōis qd̓ principl̓r cōcupiſcētie deſeruit abſcindebat̉ ſuꝑflua pellicula. ita etiaꝫ a corde hominis oīs ſuꝑflua concupīa tolleretur ſcd̓ꝫ illud Ie. 4. Circūcidimini dn̄o et auferte p̄pucia cordiū vr̄oꝝ ⁊cͣ. Tertiaeſt vt per hoc ſignum populus ille deuꝫ colens ab oībusalijs popl̓is diſtingueretur. Et inde eſt ꝙ Ioſue. 5. mandauit dn̄s circūcidi filios iſrael q̄ inter alias natiōes erāthabitaturi qͥ priꝰ in deſerto ſolitarij manētes circūciſi nōerant. Alia aūt ratio circūciſionis et oīm cerimonialiumaccipitur ꝑ cōparationem ad xp̄m ad quē cōparatur ſicutfigura ad veritatē ⁊ mēbra ad corpꝰ. ſcd̓m illud Colo. 2.Que ſunt vmbra futuroꝝ corpus aūt xp̄i. Sic igit̉ ꝑ circūciſionem corꝑalem ſignificat circūciſio ſpūalis fienda ꝑxp̄m. Primo quideꝫ in aīaꝫ qͣntuꝫ ꝑ ip̄m peccatorem reatus et cōcupiſcētie p̄cidunt̉. Colo. 2. In quo ſcꝫ xp̄o. circūciſi eſtis circūciſione nō manufacta in expoliatione corporis carnis. ſed in circūciſiōe dn̄i nr̄i ieſu xp̄i. Scd̓o vero quātū ad corpus qn̄ ſcꝫ etiam in reſurrectiōe ab electorum corꝑibus omnis paſſibilitas et mortalitas aufferet̉et ideo circūciſio fiebat octauo die qͥ ſignificat octauā etatem reſurgentiū. nā ſeptima eſt qͥeſcentiū in xp̄o. Sex aūtetates ſūt qͥbꝰ ſeculū currit. Unde et circūciſio facta legitur cultellis petrinis. Ioſue. 5. Ad ſignificandum ꝙ ſpiritualis circūciſio fienda erat ꝑ petram qͥ eſt xp̄s vt dicit̉i. corinth̓. 10. Non tamē hoc generaliter obẜuabat̉ ꝙ neceſſe eſſet circūciſionē fieri cū petra. Circa ſcd̓ꝫ vero ē ſciēdū ꝙ ſicut hic glo. dicit ⁊ eſt bede. Idē ſalutare curationis auxiliū circūciſio in lege cōtra originalis peccati vulnus prebebat qd̓ baptiſmuſ agere tēpore reuelate gratiecōſueuit. Ex quo patet ꝙ virtꝰ circūciſiōis ſe extendebatad deletionē originalis pctī. Quidā tamē dicūt ꝙ gr̄ain circūciſione nō cōferebat̉. nō enim poteſt eſſe dei gr̄a ſine iuſticia. Argumētat̉ autē augꝭ. gal̓. 2. Si iuſticia ē ꝑlegem. ergo xp̄us gratis mortuus eſt id eſt ſine cauſa. Eteodem modo argumētari poſſumus. Si ex circūciſione ēgratia iuſtificans xp̄s gratis mortuus eſt. ſed hoc nō pōteſſe. Nā remiſſio peccati nūꝙͣ ſit ſine gratia. infra. 5. Iuſtificati igitur gratia ipſius ⁊cͣ. Et ideo alij dicūt ꝙ in circūciſione dabatur gratia quantuꝫ ad effectus priuatiuosſcꝫ remotionis culpe. nō aūt qͣntum ad effectus poſitiuosputa oꝑationē iuſticie. Sed hoc etiā cōueniēs nō videt̉.effectus enim poſitui alicuiꝰ forme ordine nature p̄cedūteffectus priuatiuos. Nō em̄ lumē pellit tenebras. niſi ꝑhoc ꝙ illuminat. Et ita gr̄a ꝑ hoc culpā pellit ꝙ iuſtificat. Remoto aūt priori remouet poſterius. Et ideo meliꝰdicendū eſt ꝙ circūciſio ex ipſo oꝑe oꝑato nō habeat virtutē effectiuā neqꝫ qͣntū ad remotionē culpe neqꝫ qͣntumad operationē iuſticie. ſed erat ſolū iuſticie ſignum vt hicapl̓us dicit. ſed per fidem xp̄i cuius circūciſio ſignū erat.aufferebat̉ pctm̄ originale ⁊ cōferebat auxiliuꝫ gr̄e ad recte agendū. Circa tertiū vero manifeſtum ē iam ex dictisqͣre oportuit circūciſionē mutari. Nā circūciſio erat ſignūfuturi Nō aūt idē ſignū cōuēit pn̄ti ſiue p̄terito et futuro.et ideo baptiſmꝰ ē ſignum preſentis gr̄e qͥ copioſiorē ⁊ vtiliorē effctm̄ habꝫ gr̄e. qꝛ ꝙͣto agēs eſt ꝓpinquiꝰ et pn̄tiustanto efficatius oꝑat̉. ¶ Deinde cū dicit. Nō eniꝫ ꝑ legē⁊cͣ. Oſtēdit ꝓpoſitū ſcꝫ ꝙ circūciſio ſiue qd̓cūqꝫ opus legis non iuſtificet ex diuīa promiſſione. Et circa hoc duofacit. Prīo ꝓpōit qd̓ intēdit. ſcd̓o probat ꝓpoſitum ibi.Si em̄ qui ex lege ⁊cͣ. Supponit ergo apl̓us Primo exauctoritate gen̄. promiſſionem factam abrae et ſemini eiꝰvt heres eſſet mūdi .i. vt oēs gētes mundi in ipſo bene-

dicerentur ſcd̓m illud gen̄. 12. In te benedicētur ⁊cͣ. Dicit autem ac ſemini eius quia huiuſmodi ꝓmiſſio et ſi inipſo non eſt cōpleta complenda tamen erat in ſemine eiꝰDicit̉ eniꝫ gen̄. 22. Benedicent̉ in ſęmine tuo oēs gētesterre. hoc aūt ſemē ꝑincipl̓r intelligit̉ xp̄s ſcd̓m illd̓ gal̓.3. Abrae dicte ſunt ꝓmiſſiones et ſemini eius Non dicitin ſeminibus qͣſi in multis ſed in vno ⁊cͣ. Qꝛ ſcꝫ in vno īquo cōplet̉. on̄ditur vt ſit heres mūdi ẜm illud. psͣ. Poſtula a me et dabo tibi gentes hereditatē tuā. Secūdarioautē cōpletur in illis qͥ ꝑ gr̄aꝫ xp̄i ſunt ſpūal̓r ſemē abraeinfra. 9. Qui filij ſunt ꝓmiſſionis eſtimantur in ſemine.Qui etiā ꝑ xp̄m ſunt heredes mūdi inqͣntū omnia in gloriam electoꝝ cedunt .i. corī. 3. Om̄ia vr̄a ſunt ⁊cͣ. Circahanc ꝓmiſſionē vnū negat et vnum aſſerit. Negat huiuſmodi ꝓmiſſionē factā ꝑ legē. Qd̓ qͥdeꝫ nō dicit̉ ꝓpter ipſam ꝓmiſſionē qꝛ tēpore ꝓmiſſionis lex data erat. ſed ꝓpter ꝓmiſſionis impletionē vt ſit ſenſus ꝙ talis ꝓmiſſiofacta erat abrae nō qͣſi implēda ꝑ legē. qꝛ vt dicitur heb̓.7. Nihil ad ꝑfectū adduxit lex. Aliud aūt aſtruit ꝙ ſcꝫhuiuſmodi ꝓmiſſio ſit īplenda ꝑ iuſticiā fidei qꝛ ſancti ꝑfidē vicerunt regna. heb. 11. ¶ Deinde cuꝫ dicit. Si em̄⁊cͣ. oſtendit ꝓpoſitum. Et primo quātum ad hoc ꝙ promiſſio non ſit implēda ꝑ legem. ſcd̓o quantū ad hoc ꝙ ſitimplēda per iuſticiaꝫ fidei ibi. Iō ex fide ⁊c̄ Circa primūponit talem rationem. Si ꝓmiſſio facta abrae eſſet imple̓da ꝑ legeꝫ: fides abrae credētis ꝓmiſſioni eſſet inanis.quia ꝓmiſſio ei facta aboleretur. ſed hoc eſt incōueniensergo et primum Circa hoc duo facit. primo proponit conditionalē. ſcd̓o probat eam ibi. Lex enim ⁊cͣ. Deſtructioaūt conſequētis ē manifeſta. Dicit ergo primo ꝙ ꝓmiſſio non eſt facta per legem. ſi enim qͥ ex lege ſunt hij ſuntheredes id eſt ſi ad hoc ꝙ aliqui hereditatē ꝓmiſſam ꝑcipiant reqͥritur ꝙ ex legis obẜuantia hoc cōſequātur. exinanita ē fides id eſt vacua facta ē fides qͣ abraam crediditdeo ꝓmittenti vt dicit̉ gen̄. 15. Et hoc eſt incōueniēs ẜmꝙ dicit̉. .1. cor. 15. Si xp̄s nō reſurrexit inanis eſt predicatio noſtra ⁊cͣ. Et qͣre ſit inanis on̄dit ſubdēs. Abolita id ēcaſſata eſt ꝓmiſſio qꝛ non cōſequitur ſuum effectū. cōtraid qd̓ dicitur heb̓. u. Fidelem credidit eū eſſe qui repromiſerat. Et hic infra in preſenti capitulo dicitur. Quecūqꝫ promiſit deꝰ potēs eſt ⁊cͣ. ¶ Deinde cū dicit. Lex enī.ꝓbat conditionalem premiſſam per effectū ſiue euentūlegis. Et primo proponit legis effectum ſiue euentū. ſcd̓oꝓbat thi. Ubi enim non eſt lex ⁊cͣ. Probat autē conditionalem ſic. Si aliqua ꝓmiſſo i ſit implenda per id qd̓ impletionem ꝓmiſſionis impedit talis promiſſio aboleturet fides credentis exinanitur. ſed lex impedit cōſequutionem hereditatis. lex enim iram operatur. ergo ſi ꝑ legēſit adimplenda promiſſio exinanita eſt fides obolita eſt ꝓmiſſio. Dicitur autem lex iram operari id eſt vindictamquia per legem facti ſunt homines digni dei vindicta. 4regū. 22. Magna ira domini ſuccenſa eſt cōtra nos quianon audierunt patres noſtri verba libri huius ſcilicet legis ⁊c̄. Poſſet autem aliquis intelligere ꝙ lex iram operatur quantum ad cerimonialia tempore gratie obſeruata ſecundum illud Gal̓. 5. Si circumcidimini chriſtus nihil vobis proderit. Sed qd̓ hic dicitur intelligendū eſtetiam quantum ad moralia non quidem ꝙ legis precepta moralia precipiant aliquid quod qui obſeruat dignosira dei efficiat. ſed occaſionaliter quia precipit et gratiaꝫadimplendi non prebet. ſecundum illud. 2º. corinth̓ 3.Littera occidit: ſpiritus autem viuificat. Qua ſcilicet interius adiuuat infirmitatem noſtram vt dicitur infra. 8.¶ Deinde cuꝫ dicit. Ubi enim nō eſt lex ⁊cͣ. oſtendit qualiter irā oꝑatur dicēs. vibi nō ē lex nō ē p̄uaricatō qꝛ et ſi