Ad Iomanos

zatione qua in gloriam dei cedit. non autē ſibi debet homo hanc gloriam aſcribere pͥſ. Non nobis domine nō nobis ſed nomini tuo da gloriā. p̄ſ. Date gloriam deo. Sicigitur quia omnes peccauerūt et ex ſe iuſtificari nō poſſūtreſtat vt per aliam cauſaꝫ iuſtificentur quā conſequenteroſtēdit ſubdens iuſtificati. Ubi primo oſtendit ꝙ huiuſmodi iuſtificatio eſt ſine lege id eſt ꝙ non eſt ex oꝑibus legis cū dicit. Iuſtificati gratis id ē abſqꝫ merito precedētium operū. yſa. lij. Gratis venūdati eſtis ⁊ ſine argentoredimemini. Et hoc per gratiaꝫ ipſius ſcilicet dei cui exhoc debetur gl̓ia .i. corin. 15. Gratia dei ſum id qd̓ ſum.ſcd̓o oſtendit que ſit cauſa iuſtificatiōis. Et primo ponitipſā cauſaꝫ cū dicit Per redēptionē vt em̄ dicit̉. Io. 8.Qui facit pctm̄ ſeruus eſt peccati. Ex qua qͥdē ſeruitutehomo redimit̉ ſi ꝓ peccato ſatiſfaciat. Sicut ſi aliquis obculpā cōmiſſam obnoxius eſſet regi ad ſoluēdam pecuniam ille em̄ redimere diceret a noxa qͥ pro eo pecuniā ſolueret. hec autē noxa ad totū humanū genus ꝑtinebat qd̓erat infectū ꝑ peccatū primi ꝑentis. Vnde nullus aliꝰ ꝓpeccato totius humani generis ſatiſfacere poterat niſi ſolus xp̄s qui ab omni peccato erat immunis. Unde ſubditQue ē in xp̄o ieſu. qͣſi dicat in alio nō poterat nobis eſſeredēptio 1. pe. 1. Non corruptibilibus auro vel argēto.ſcd̓o oſtendit vnde iſta redēptio efficaciā habuit cū dicit.Quē ꝓpoſuit deꝰ ꝓpiciatorē. ex hoc em̄ xp̄i ſatiſfactō efficaciā ad iuſtficāduꝫ habuit ⁊ ad redimēdū qꝛ euꝫ deusad hoc ordinauerat ẜm ſuū ꝓpoſitū qd̓ deſignat cū dicit.Quem ꝓpoſuit deꝰ ꝓpiciatorē. Ephe. 1. Qui oꝑat̉ oīaẜm cōſiliū volūtatꝭ ſue Ul̓ ꝓpoſuit id ē ꝓ oībus poſuit.vt quia humanuꝫ genus nō habebat vnde ſatiſfacere poſſet niſi ipſe deꝰ eis redēptorē et ſatiſfactorē daret. pͥſ. Redemptionē miſit dn̄s populo ſuo. Et ſic dum ſatiſfaciendo nos redimit a noxa peccati. deum peccatis nr̄is ꝓpiciū facit qd̓ perebat pſalmiſta dicēs Propiciꝰ eſto pctīsnr̄is. et ideo dicit eum ꝓpiciatorē. 1. Io. 2. PropiciatioIn cuius figura. Exo. 25. mādatur ꝙ fiat ꝓpiciatoriuꝫ.id eſt xp̄s qd̓ ponebatur ſuꝑ archā id eſt eccleſiam. tercioon̄dit per qd̓ redēptionis effectus ad nos ꝑueniat cum dicit. Per fidem in ſanguine eius id eſt q̄ eſt de ſanguineeius ꝓ nobis effuſo. Vt enim pro nobis ſatiſfaceret congruebat vt penam mortis pro nobis ſubiret quā homo ꝑpeccatū incurrerat ẜm illd̓. gen̄. 2. Quacūqꝫ die ⁊cͣ. Un̄dicit̉. i. pe. 3. Xp̄us ſemel ꝓ peccatis noſtris mortuꝰ eſt.Hec autē mors xp̄i nobis applicat̉ ꝑ fidem qua euꝫ credimus ꝑ ſuam mortem mundū redemiſſe. gal̓. 2. In fide vtuo filijdei qui dilexit me ⁊cͣ. Nā ⁊ apud hoīes ſatiſfactiovnius alteri non valeret niſi eā ratam haberet. Et ſic patet quomodo ſit iuſticia ꝑ fidē ieſu xp̄i vt ſupra dictū eſt.Sed quia etiā ſupra dixit iuſticiā dei eſſe nūc manifeſtatāagit conſequenter de hac manifeſtatione et primo tangitmodū manifeſtationis dicēs. Ad oſtenſionem quaſi dicathoc inquā factum eſt vt iuſtificaremur per redemptioneꝫxp̄i et per fidem ſanguinis eius ad oſtenſioneꝫ iuſticie ſueid eſt ad hoc ꝙ ſuam iuſticiā deus oſtenderet. et hoc ꝓpt̓remiſſionem precedētiuꝫ delictorū. In hoc enim ꝙ precedentia delicta deus remiſit que lex remittere non poteratnec hoīes ꝓpria virtute ab eis ſe precauere poterāt oſtēdit ꝙ neceſſaria eſt hominibus iuſticia qua iuſtificētur adeo ſolum autem ꝑ ſanguinē xp̄i potuerūt remitti peccata non ſoſum pn̄tia ſed preterita quia virtꝰ ſanguinis xp̄ioperatur per fidem hoīs quā quindē fidem habuerūt illiqui preceſſerunt xp̄i paſſionem ſicut et nos habemus. 2.corinth̓. 4. Habentes eūdem ſpirituꝫ fidei credimꝰ. Un̄et legit̉ aliter vt dicatur ꝓpter ręmiſſioneꝫ delictorū queſunt hominū precedentium chriſti paſſionem. Unde dicitur mich̓. vltimo Deponet iniquitates noſtras ⁊ proijciet

⁊cͣ. ſcd̓o oſtendit tempus manifeſtationis cuꝫ ſubdit Inſuſtentatione dei ad oſtenſionem iuſticie eius in hoc tempore quaſi diceret precedentia delicta erant ante xp̄i paſſionem in ſuſtentatione dei quaſi in quadaꝫ diuina dei ſuſtiuētia quia nec ꝓ eis credentes et penitentes damnatnec ab eis totaliter reddit abſolutos vt ſcꝫ eis non obſtātibus poſſint introire in gloriam Vel ẜm aliam litterrampoteſt intelligi ꝙ ip̄i ſancti pr̄es erāt in ſuſtētationē deiquis detinebatur in limbo non qͥdem patiētes penam ſenſibilem ſed expectantes introire in gloriam per xp̄i paſſionem. ecc. 2. Suſtine ſuſtentationes dei. Ad hoc inquāprecedentia delicta vel precedētes patres erāt in ſuſtentatiōe dei ad on̄ſionem ſcꝫ iuſticie eius in hoc tēpore id ēvt in hoc tempore gratie ſuam iuſticiā ꝑfecte oſtenderetplenā remiſſioneꝫ peccatoꝝ tribuēdo. p̄ſ. Uenit tempus⁊cͣ. Et. 2. corī. 6. Ecce nūc tēpus acceptabile ⁊cͣ. Et hocē qd̓ ſupra dixerat nūc eſſe iuſticiā dei māifeſtatā. Oportuit aūt vt precedētia pctā vſqꝫ ad hoc tēpꝰ eſſent in deiſuſtentatiōe. vt primo cōuinceret̉ homo de defectu ſcientie. quia tēpore legis nature in errores ⁊ turpia pctā incidit. et etiam defectu potēcie qꝛ poſt legē ſcriptā q̄ fecit cognitiōeꝫ pctī adhuc homo ꝑ infirmitatē peccauit. tercioon̄dit ꝙ ꝑ remiſſionē peccatoꝝ dei iuſticia oſtendat̉. ſiueaccipiatur dei iuſticia qua ip̄e eſt iuſtus ſiue ꝙͣ alios iuſtificat. Unde ſubdit Ut ſit ipſe iuſtus id ē vt ꝑ remiſſiōeꝫpeccatoꝝ deus appareat eſſe iuſtus in ſeipſo. tū qꝛ remittit peccata ficut promiſerat. tum qꝛ ad iuſticiam dei pertinet ꝙ pctā deſtruat: hoīes ad iuſticiā dei reducēdo. pͥſ.Iuſtus dn̄s et tuſticias dilexit. Et etiā vt ſit iuſtificās eūq̄ eſt ex fide ieſu xp̄i .i. qͥ per fideꝫ ieſu xp̄i accedit ad deū.Accedentem enim ad deum oportet credere heh̓. i1.Lectio quarta.Bi eſt gloriatō tua? Excluſa ē Perquam legem? Factoruꝫ? Non. Sedper legē fidei Arbitramur enim iuſtificari hominem per fideꝫ ſine oꝑibus legꝭAn iudeorum deus tm̄. Nōne et gentium?Immo et gentium. Quoniam qͥdem vnuseſt deus qͥ iuſtificat circūciſionem ex fide etprepucium per fidem Legē ergo deſtruimꝰper fidem? Abſit. Sed legem ſtatuimus.Poſtꝙͣ apl̓s oſtendit ꝙ iudei nō p̄cedunt gentiles neqꝫꝙͣtū ad ſtatū culpe: neqꝫ ꝙͣtū ad ſtatū iuſticie: h̓ cōcluditcōcluſionē intētā excludēdo ſcꝫ eoꝝ gl̓ationē qͣ gētibꝰ ſep̄ferebāt et circa hoc tria facit. Prīo ꝓponit huiꝰ glorieexcluſionē. ſcd̓o excluſionis cauſam ibi Per quā legem.tercio oſtendit modum quo excludit ibi. Arbitramur em̄⁊c̄. Circa primū duo facit. Primo ꝓponit queſtionē dices ex quo coīter es ſub peccato tu iudeus ſicut et gentilis et exquo gentilis iuſtificatur per fidē ſicut ⁊ tu vbi eſtgloriatio tua. qua ſcꝫ in lege gloriaris vt ſupra ſcd̓o dictum eſt. Et ꝑ hoc te gentili vis preferre. r. cori. 5. Non ebona gloriatio veſtra. gal̓. 6. Non efficiamur inanis gl̓iecupidi ⁊cͣ. ſcd̓o huic queſtioni rn̄det dicens excluſa eſt .i.ſublata ē .i. reg. 4. Et ablata eſt gloria de iſrael. oſee. 4Gloriam eoꝝ in ignominiā cōmutabo Ul̓ excluſa id ē expreſſe manifeſtata ē. gloriabant̉ eniꝫ iudei in gloria ⁊ cultu vnius dei et hanc eoꝝ gloriā dicit excluſam id ē expreſſam per xp̄m ſicut artifices qui aliquā imaginē in argētoexprimunt excluſores vocantur ẜm illud p̄ſ. Ut excludāteos qui ꝓbati ſunt argēto. Sed primus ſenſus eſt magꝭlitteralis. Cum autē dicit per quam legem on̄dit cauſam