Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
14v
Einzelbild herunterladen
 

RomanosA A

Eſt em̄ ꝯſuetudo ſcripture vt quādoqꝫ loquatur de totopopulo rōne maloꝝ quādoqꝫ rōne bonoꝝ vt patet Iere.16. Ubi dicit̉ cum cōpleſſet ieremias loqui oīa que preceperat ei dn̄s vt loqueret̉ ad vniuerſuꝫ populū apprehēderūt ęū ſacerdotes ꝓphete oīs ppl̓us dicētes mortemoriat̉. Et poſtea ſubditur. dixerūt prīcipes oīs populus eſt viro huic iudiciū mortis. Sed primi duo ſēſusmagis ſunt ſcd̓m intentionē apl̓i. Et hoc idem dicendū ēin ſequētibus. Scd̓m aūt principiū boni oꝑis eſt diſcretio rōnis. Et hoc excludit ſubdens. eſt intelligēs p̄ſ.Reſcierūt neqꝫ intellexerūt. Et alibi. Noluit. intelligereTertiū principiū eſt rectitudo intentionis quā excluditſubdens. eſt requirēs deum intentionē ſuā .ſ. dirigēdo ad ip̄m. oſee. 10. Tēpus inquirēdi dn̄m qui veneritcum docebit vos iuſticiā. Cōſequēter excludit ipſa bona opera. Et pͥmo quidē ꝙͣtum ad offenſionē diuine legꝭcuꝫ dicit. Oēs declinauer̄t .ſ. a regula diuine legꝭ. Yſa.56. Oēs in viam ſuā declinauerūt. ſcd̓o ꝙͣtū ad offenſionem finis vnde ſubdit. Simul inutiles facti ſunt hoc em̄inutile dicimꝰ qd̓ cōſequitur finē ſuum. Et ideo cumhomines a deo declināt ꝓpter quē facti ſunt reddūtur inutiles. Sap. 4. Impioꝝ multitudo eſt vtilis. t̓tio excludit ip̄a bona opera ſubdit. eſt qui faciat bonumIere. 4. Sapientes ſunt vt faciāt. mala. bene aūt facereneſcierūt. Subdit aūt. Vſqꝫ ad vnū quod pōt vno intelligi excluſiue quaſi diceret p̄ter vnuꝫ qui .ſ. ſolus fecitbonum redimēdo humanū genus. Ecc. 7. Utrū de millevnū reperi mulierē inueni. Vel poteſt intelligi incluſiue quaſi dicat nec etiā vnus eſt purꝰ homo qui faciat bonum .ſ. ꝑfectū. Iere. 5. Querite in plateis eius an inueniatis virum facientē iudiciū querentē fidē. Deindecum dicit. Sepulcruꝫ patēs ponit peccata cōmiſſionis.pͥmo peccata oris. ſcd̓o peccata oꝑis ibi. Ueloces pedeseoꝝ. Peccata vero cordis ex hijs peccatis deprehēduntur. Circa peccatū oris quattuor ponit. primo prōptitudinem ſeu turpitudinē dicit. Sepulcruꝫ patens eſt gutt̉eoꝝ. Sepulcrū em̄ patens duo habet. Eſt em̄ paratū adrecipiendū mortuū ſcd̓m hoc guttur homīs dicit̉ eſſe ſepulcrum patēs. quando eſt paratū ad dicendū mortiferaper quē modū dicit̉. Iere. 5. Pharetra eius quaſi ſepulcrū patens. ſcd̓o exalat fetorem Mat. 23. Similes ſunt ſepulcris dealbatis que a foris parent homībus ſpecioſa.intus ſūt plena oſſibus mortuoꝝ omni ſpuricicia. Eoꝝergo guttur eſt ſepulcrū patens ex quoꝝ ore ꝓcedit turpiloquij fetor. Apoc̄. 9. Et de ore ip̄oꝝ ꝓcedit ignis fumus ſulphur. Scd̓o tāgit circa peccatū oris fraudē cuꝫdicit Līguis ſuis doloſe agebāt. aliud .ſ. habēdo in cord̓aliud in ore. Iere. 9. Sagitta vulnerās lingua eorum do loquuta eſt. t̓tio ponit verboꝝ noxietatem dicit. venenum aſpidū ſub labijs eoꝝ qꝛ .ſ. talia verba eueniuntinſanabiliter ꝓximos occidūt vel ſpiritualiter vel corporaliter. deutro. 32. Fel draconū vinū eoꝝ venenum ⁊c̄.qͣrto deſignat habūdantiā hoꝝ pectatoꝝ dicit. quorūos maledictione plenū eſt. amaritudine qꝛ .ſ. in talibusſemꝑ habundat maledictio qꝛ .ſ. maledicūt de alijs d̓trahēdo cōtra id quod dicit̉ infra. xij. Bn̄dicite nolite maledicere. Et amaritudine inꝙͣtum .ſ. verent̉ in faciemꝓximi dicere iniurioſa verba quibus ad amaritudinēuocant̉ ꝯͣ id qd̓ dicit̉ eph. 4. Oīs amaritudo tollat a vobis. Deinde dicit Ueloces pedes eoꝝ tangit peccata operis circa que tria tangit. Primo quidē prōptitudinem ad male agendū. Vnde dicit veloces pedes eoꝝ id ēprompti ſunt pedes .i. affectus eoꝝ ad effundēdū ſanguinem .i. ad faciendū quecūqꝫ grauia peccata qꝛ inter cetera que cōmittimꝰ ī ꝓximū homicidiū eſt grauiꝰ ꝓuer. .1.Pedes eoꝝ in malū currūt feſtināt vt effundāt ſangui-

nem. Scd̓o tangit multitudinē nocumentoꝝ que alijs inferunt ſubdit in vijs eoꝝ .i. in oꝑibus eoꝝ eſt contricioquia .ſ. alios ꝯterunt opprimēdo eos. Iſa. 10. Ad conterendū erit cor eius infelicitas inꝙͣtum .ſ. priuant hoīesbonis ſuis ad miſeriā eos deducendo. Iob. 24. Nudosdimittūt homīes indumēta tollētes ⁊c̄. Poſſūt tamēduo intelligi eſſe poſita ad deſignandū penā potius ꝙͣ culpam vt ſit ſenſus in vijs eoꝝ eſt cōtricio infelicitas id ēopera eoꝝ que per vias deſignātur ducūt eos ad cōtricionem infelicitatem ita ꝯtricio referatur ad opreſſionēpene qua peccatis puniētur. Iſa. 30. Cōminuent ſicutcōteritur lagēa figuli. Infelicitas aūt referenda eſt ad penam dāni qua felicitate eterna priuabūtur. ſapi. 12. Infelices aūt ſunt inter morruos ſpes eoꝝ. Tertio oſtenditeoꝝ culpe obſtinationē ad malū a qua qͥdē aliqui reuocātur dupliciter. Vno modo per hoc volūt ab homībuspacem habere. ſed ꝯtra hoc dicit̉. Et viā pacis cognouerunt id eſt acceptauerūt. psͣ. hijs qui oderūt pacem. Alio modo intuitu diuini timoris. ſed iſti nec deuꝫtimēt nec hominē reuerētur vt dicitur. Luc. xviij. Vndeſubditur eſt timor dei ante oculos eoꝝ id eſt ante ipſorum ꝯſiderationē. Ecc. 1. Timor domini expellit peccatū qui ſine timore eſt poterit iuſtificari. Poteſt autēet hoc ſpecialiter dici ꝯtra iudeos xp̄o credētes noncognouerūt viā pacis .i. xp̄m. de dicit̉. ephe. 2. Ipſe eſtpax noſtra. Deinde dicit Scimꝰ aūt qꝛ quecūqꝫ manifeſtat auctoritateꝫ inductā tripliciter. pͥmo quidē exponendo ſenſum eiꝰ. ſcd̓o exponēdo intentionem ip̄ius ibi.Ut omne os. tertio aſſignando rōnem dictoꝝ in ip̄a ibi.Qm̄ ex oꝑibus. Circa primū ꝯſiderandū eſt iudei contra quos apl̓us hit loquebat̉ poterāt ad ſui excuſationeꝫꝑuertere ſenſum auctoritatis inducte dicendo p̄miſſaverba ſunt intelligēda de gentibꝰ iudeis. Sed hocexcludit apl̓us dicens. ſcimꝰ quecūqꝫ lex loquit̉ hijsin lege ſunt loquit̉ .i. ad quos lex datur qui legē ꝓfitentur. Legē p̄cepit nobisᵗ moyſes. Gētiles aūt erāt ſublege. ſcd̓m hoc p̄dicta verba ꝑtinēt ad iudeos. Eſt hicaūt duplex obiectio. Prima quidē qꝛ verba ſupra inducta ſunt aſſumpta de lege ſed de p̄ſ. Sed ad hoc dicendum eſt quādoqꝫ nomē legis ſumit̉ pro toto veteri teſtamēto pro quiqꝫ libris moyſi tm̄ ſcd̓m illud Io. 15.Ut impleat̉ ẜmo qui in lege eoꝝ ſcriptus eſt qꝛ odio habuerūt me gratis qd̓ ſcriptū eſt in veteri teſtamēto inquīqꝫ libris moyſi qui ꝓprie lex dicūtur. Et ſic etiam lexaccipit̉ hic. Qn̄qꝫ aūt totū vetus teſtamētum diuidit̉ intria .ſ. in legē. p̄ſ. ꝓph̓as. ſcd̓m illud. Luce vltīo. Neceſſe eſt impleri oīa que ſcripta ſūt in lege moyſi. p̄ſ.ph̓is de me. Aliqn̄ vero totū vetus teſtamētum diuidit̉ īduo .ſ. in legem ꝓph̓as ſcd̓m illud. Ma. 22. In hijsduobus mādatis pendet oīs lex ꝓphete. Et ſcd̓m hūcmoduꝫ pſalteriū ſub ꝓphetis cōtinetur. Scd̓a obiectio ēqꝛ in lege .i. in veteri teſtamēto multa dicūtur ꝑtinentiaad alias gētes ſicut patet in pluribus locis Yſa. Iere.Ubi dicūtur multa cōtra babilones ſil̓r ꝯtra alias nationes. ergo quecūqꝫ loquit̉ lex. loquit̉ hijs de hijsqui in lege ſunt. Sed dicendū quādocūqꝫ indetermīate loquit̉ ad eos ꝑtinere videt̉ quibus lex datur. quandovero ſcriptura de alijs loquit̉ ſpēali titulo deſignat alios ſicut dicit̉ onus babilonis onus tyri. ⁊cͣ. Quetra alias gētes in veteri teſtamēto dicūtur. aliquo modoad iudeos ꝑtinebāt in ꝙͣtum eoꝝ infortunia ad eoꝝ cōſolationē vel terrorē prenūciabant̉ ſicut etiā predicator eadebet dicere que ꝑtinent ad eos quibꝰ p̄dicat autemque ꝑtinent ad alios. Yſa. 58. Annūcia populo meo peccata eoꝝ quaſi diceret que ſunt alioꝝ. Deinde dicit. Vt om̄e os. ⁊cͣ. aſſignat intētionē p̄dicte auctoritatꝭ