RomanosAA

ſicut ⁊ homo corꝑaliter dicitur cecus per defectum interiorꝭ potētie viſiue. Fſa. 59. Palpauimus ceci parietemHuiuſmodi aūt hominibus nō poteſt homo lumē ſciētieprebere vt ipſi ꝑ ſe videre poſſint quid ſit agenduꝫ. ſed p̄bet eis homo ducatū vt cecis: mādando eis quid facere d̓beant. ꝙͣuis mandatoꝝ rōmi nō cognoſcant. Iob. 29. Oculus fui ceco. de quibus tn̄ dicit̉ ma. 15. Ceci ſunt ⁊ duces cecoꝝ. Alio modo ſunt in ignorātia ꝑ defectum diſcipline qui ſunt quaſi in tenebris exterioribus nō illumīati per doctrinā quibus ſapiens p̄bere poteſt lumē diſcipline vt intelligant que mandantur. ⁊ hoc eſt ꝙ dicit. Lumē eoꝝ qui in tenebris ſunt. Lu. primo. Illumīare hijsqui in tenebris. ſcd̓o autē tangit illos qui ſunt in via perueniendi ad ſcīam quā nondū attingerūt ⁊ hoc vno modo per defectū plene inſtructionis. Et hoc eſt quod dicitEruditorem inſipiētium id eſt eoꝝ qui nondū ſapientiaꝫacceꝑunt qͥ dicunt̉ erudiri quaſi eruia ruditate que a prīcipio ineſt omībus cum pͥmo inſtruūtur. Ecc. 7. Flij tibiſunt erudi eos. Alio modo ꝑ defectum etatis ſicut ſūt pueri. Et ꝙͣtum ad hoc magr̄m infantiū. Yſa. 33. Ubi ē doctor ꝑuuloꝝ. Tertij vero ſunt qui iam ſunt in ſciētia ꝓuecti. Et iſti indigent a ſapiētibus informari vt habeant ſapientum dicta in auctoritate quaſi quādam regulam ſeuformam. Et ꝙͣtum ad hoc dicit hn̄tem formam ſcientie.ſcd̓e thi. 1. Formā habe bonorum verboꝝ q̄ a me audiſti.Et phi. 3. Obſeruate eos qui ita ambulant ſicut habetisformam noſtrā. Oportet aūt eos qui ſic informant auctoritate maioꝝ inſtrui vt ſciant quid ſit in lege traditū. Etideo dicit ſcientie. Sap. 10. Dedit illi ſcīam ſanctoꝝ. Etetiam vt ſciant quid ſit verus intellectus eoꝝ que tradūtur in lege. Et ꝙͣtum ad hoc dicit veritatis. p̄ſ. Emittelutem tuā ⁊ veritatem tuā. ¶ Deinde cum dicit. Qui ergo aliuꝫ doces. oſtendit defectū eoꝝ ſcd̓m tranſgreſſionēlegis. Et pͥmo hominis ad ſeipſum cū dicit. Qui ergo alium doces dirigendo ip̄m ad bonum teip̄m nō doces dirigendo. Et poteſt legi vel interrogatiue quaſi cum quadam indignatione. vel remiſſiue quaſi aſſerendo eoꝝ maliciam. ⁊ ſimile eſt in ſequentibus. Ioh. 4. Ecce docuiſtiplurimos. Et infra. Nūc tetigit plaga ⁊ defeciſti. ſecūdotangit defectum ꝙͣtum ad ꝓximum. Primo quidē ꝙͣtuꝫad res que furto ſubtrahūtur cuꝫ dicit. Qui predicas nōfurandū furaris Yſa. pr̄io. Prīcipes tui infidelis ſocij furum. ſcd̓o ꝙͣtum ad ꝑſonam cōiunctam que ꝑ adulteriuꝫpolluitur. Et ꝙͣtum ad hoc dicit. Qui doces nō mechandum mecharis. Eſee. 7. Omēs adulterantes quaſi clibanꝰ. Iere. 5. Unuſqͥſqꝫ ad vxorem ꝓximi ſui. tertio autem on̄dit eoꝝ defectum per cōparationem eoꝝ ad deum⁊ primo quidē ꝙͣtuꝫ ad hoc ꝙ peccabant cōtra ip̄ius cultum. Et ꝙͣtum ad hoc dicit. Qui abhomīaris ydola cognoſcens .ſ. ex precepto legis ea nō eſſe colenda ſacrilegium facis abutendo .ſ. hijs que pertinent ad diuinū cultūQuod quideꝫ primo fecerūt in ſtatu legis. Mala. pͥmo.Dicitis menſa dn̄i cōtaminata eſt. Et poſtmodum blaſfemādo xp̄m. Mat. 12. In bcelzebuch principe ⁊cͣ. ſecūdoquātum ad ip̄am gloriam cum dicit. Qui in lege gloriaris ꝑ preuaricationem legis deum inhonoras. ſicut enimlegis obſeruātia in bonis oꝑbus eſt occaſio videntibꝰ vthonorent deum. ita etiā tranſgreſſio legis ꝑ mala operaoccaſio eſt videntibus blaſfemādi. pͥma. pe. 2. Ex bonisoꝑibus vos cōſiderantes glorificent deum. Econtra aūtdicitur pͥma. thi. 6. Quicūqꝫ ſunt ſub iugo ſeruitutis dominos ſuos omni honore dignos arbitrentur ne nomendomini et doctrina fidei blaſfemet̉. Et ideo in p̄s diciturUidi preuaricātes ⁊ tabeſcebā. Et ad hoc inducit auctoritatem ſubdens. Nomē eniꝫ dei per vos blaſfematur inter gentes qꝛ ſcilicet gentes videntes iudeoꝝ malam cō-

uerſationem reputabant hoc ꝓuenire ex mala inſtructione legis a deo tradite. Dicit aūt ſicut ſcriptuꝫ eſt .ſ. Iſa.52. Dominatores eius iniq̄ agūt ⁊ iugiter tota die nomēmeū blaſfematur. ⁊ ezech. 36. ſcd̓m aliā litteram vbi noſtra ſic habet. Nō ꝓpter vos ego faciam domus iſrael ſꝫꝓpter nomē ſanctuꝫ meū qd̓ polluiſtꝭ in gentibꝰ. ¶ Deīde cū dicit. Circūciſio on̄dit ꝙ nec circūciſio ſufficit ad ſalutē eadeꝫ rōne qua nec lex qꝛ .ſ. obſeruātia legis ſiue circūciſione valet. ſine qua tamē circūciſio nō prodeſt ſicut ſimiliter dictū eſt. Et circa hoc tria facit. primo comꝑat circūciſionem ad iudeos circūciſos. ſcd̓o ad gentes incircūciſas ibi. Si igitur p̄pucium. tertio manifeſtat quod dixerat. ibi Nō em̄ qui in maīfeſto. Circa primū duo facit. primo oſtendit qualiter circumciſio proſit. ſecundo qualiternō ꝓſit ibi. Si aūt preuaricator ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo. Circūciſio quidē prodeſt ꝙͣtum ad remiſſionem peccati originalis. Vnde dicit̉ gen̄. 17. Maſculus cuius p̄pucij carocircūciſa ⁊c. Sed tibi adulto tunc finaliter prodeſt ſi legēobſerues ſicut religioſis ꝓdeſt ꝓfeſſio ſi regulaꝫ obſeruētCircūciſio enim erat quaſi quedā profeſſio obligās homines ad obſeruātiā legis. Gall̓. 5. Teſtificor omni circūcidenti ſe. qm̄ debitor ⁊c. Ꝙ aūt apoſtolus dixit ſi circumcidimī xp̄us nihil vobis ꝓderit. loquit̉ ꝙͣtum ad tēpuspoſt gratiā euāgelij diuulgatam. hic aūt loquitur ꝙͣtū adtempus ante paſſionē xp̄i in quo circūciſio ſtatū habebatſecūdo ibi Si aūt preuaricator on̄dit quomō circūciſio nōproſit dicens ſi tu iudee adulte preuaricator es legis circumciſio tua p̄pucium facta eſt .i. nō plus valet tibi ꝙͣ prepucium. qꝛ nō ſeruas quod ꝑ circūciſionem ꝓfiteris. Iere. 9. Omnes gētes prepuciū habēt domus aūt iſrael incircūciſi ſunt corde. quinimo ex hoc ſunt magis rei qꝛ nōſeruant quod ꝓmiſerūt. Diſplicet enim ſtulta ⁊ infidelispromiſſio vt dicit̉. ecc. 5. ¶ Deinde cū dicit. Si ergo prepuciū. comꝑat circūciſionem ad gentiles. ⁊ hoc duplicit̓Primo quidē ꝙͣtum ad hoc ꝙ eius fructū habent gentiles obſeruādo legem. vnde dicit. Si circūciſio ꝓdeſt cuꝫobſeruatione legis nō aūt ſine ea. igit̉ ſi prepuciū id ē gentilis incircūciſus cuſtodiat iuſticias legis id eſt iuſta precepta legis. p̄ſ. Omnia mādata tua veritas. Nōne prepucium illius in circūciſionē reputabitur quaſi dicat. Fructum vere circūciſionis habebit. Ad hoc enim homo exterius circūciditur in carne vt ſcꝫ ſe circūcidat in corde. Iere. 4. Circūcidimini dn̄o ⁊ aufferte prepucia cordiuꝫ veſtroruꝫ. ſcd̓o ibi. Et iudicabit ⁊c̄. Cōparat circūciſiōeꝫ gētilis on̄dens ꝓpter obſeruātiā legis iudeo preferri. vnd̓dicit. Et prepucium id eſt gentilis incircūciſus. cōſūmāsid eſt implens mādata legis ex natura id eſt per naturalērōm vt ſupra dictū eſt ꝙ naturaliter que ſunt legis faciūtIudicabit per cōparationē te ſcꝫ iudeum circūciſum quies preuaricator legis tranſgrediendo p̄cepta eius per litteram id eſt habēt legem litteris deſcriptam circumciſionem ſcꝫ carnis. Vnde de hoc cōparationis iudicio dicit̉.ma. 12. Uiri niniuite ⁊c. ¶ Deinde cum dicit. Nō enī qͦin manifeſto ⁊c. aſſignat rōneꝫ dictoꝝ. Et primo ponit rationeꝫ. ſcd̓o ꝓbat eam ibi. Cuius laus. Circa primū duofacit. Primo aſſignat rōnem quare circūciſio vel iudaiſmus ſine legis obſeruatione nō proſit. ſcd̓o aſſignat rationem quare obſeruātia legis ꝓſit ſine iudaiſmo ⁊ circūciſion ibi. ſed qui in abſcō. Dicit ergo ꝙ ideo circūciſio preuaricātis legē fit prepuciū ⁊ iudicat̉ a prepucio cuſtodiēte legem. nō enim eſt verus iudeus ille qui in maīfeſto ēiudeus ⁊ ſecūdum carnalem generationem. infra. 9. Nōenim omnes qui ex circumciſione ſūt iſrael. hij ſunt iſraelite. ſed qui filij ſunt promiſſioīs ⁊ ſimiliter etiā nō ē ꝟscircūciſio illa q̄ ē maīfeſta ī carne. Illa em̄ ē ſignū vt dicit̉Gen̄. 17. Cirtūcidetꝭ carnē p̄pucij vr̄i vt ſit īſignū federꝭ