Ad Romanos

catorum ſcd̓m illud Io. 20. Accipite ſpiritum ſanctumquorū remiſeritis peccata ⁊c̄. Et hoc quideꝫ corde ſcꝫ etore ⁊ opere dum aliqͥs perſeuerat vſqꝫ ad finē vltimū. Etſic finalis impenitētis eſt peccatū in ſpiritū ſanctum de qͣmanifeſtū eſſe irremiſſibile. Magiſtri ꝟo ſequētes dicūtpeccatur in ſpūm ſanctum ſcꝫ qd̓ cōmittit ex certa malitia q̄ ꝯtrariatur a ꝓpriato ſpiritui ſctō ſcꝫ bonitati. ſicut ⁊pctm̄ in filium dei qd̓ eſt ex ignorātia q̄ opponit̉ ſapiētie q̄a ꝓpriatur filio. Et ſimilit̓ pctm̄ in patrē poteſt dici qd̓ fitex infirmitate q̄ cōtrariatur potentie q̄ eſt a ꝓpriatū pr̄isSic ergo pctm̄ qd̓ ē in patre vl̓ in filium dicit̉ remiſſibileqꝛ ex hoc ip̄o pctm̄ vide̓t̉ aliquā excuſationē habere qd̓ exignorātia vel ex infirmitate cōmittit̉. qd̓ aūt ex certa malitia cōmittitur nullā in ſe habet excuſatiōis cauſā. ⁊ ideodicitur irremiſſibile qꝛ nō habet in ſe vnde remittat̉. licꝫqn̄qꝫ deus illud ex ſua bonitate remittat ſicut qn̄qꝫ ex ſuavirtute curat morbū qͥ eſt de ſe incurabilis. Et ẜm hoc aſſignantur ſex ſpecies pctī in ſpiritum ſanctū excludētesea ꝑ que pctm̄ remittit̉ quorū prima duo accipiunt̉ ꝑ reſpectū ad eam q̄ ſe tenet ex parte dei ſcꝫ ſpes diuine miſericordie cui opponit̉ deſperatō ⁊ timor diuine iuſticie cuiopponit̉ preſumpti o. Alia vero duo accipiūtur ex partehoīs ſcꝫ ꝯtēptus boni cōmutabilis cui opponitur obſtinatio que hic duricia dicit̉ ꝑ quā ſcꝫ aliqͥs obfirmat aīaꝫſuū ad pctm̄. et deſtinatio auerſionis a deo cui opponiturcor impenitēs qd̓ ſcꝫ nunꝙͣ ꝓponit ꝑ penitētiam reuertiad deum. Alia vero accipiuntur ex parte donorum deiquorum vnuꝫ eſt fides ſecundum illd̓ ꝓuer. 5. Per fidēpurgātur pctā. et huic opponit̉ īpugnatio veritaꝭ agniteAliud aūt eſt caritas ſecūdū illd̓ ꝓuer. 10. Uniuerſa delicta operit caritas et huic opponit̉ īuidētia frat̓ne gr̄e.Lectio ſecundaUi reddit vnicuiqꝫ ſecundum opera eius his quidem qͥ ſcd̓m patiētiāboni operis gloriam et honorem ⁊incorruptionem querentibus vitam eternāHis autē qui ſunt exͣ contentione et qui nōacqͥeſcunt veritati credunt autē iniquitatiira ⁊ indignatio: tribulatio et āguſtia in omnem animam hominis operantis maluꝫ: iudei primum et greci. Gloria auteꝫ et honoret pax omni operanti bonum: iudeo primuꝫet greco. Non enim eſt acceptio ꝑſonarumapud deum Quicūqꝫ em̄ ſine lege peccauerunt: ſine lege ꝑibunt. Et qͥcūqꝫ in lege peccauerunt: per legem iudicabuntur.Poſtꝙͣ apl̓us ꝓpoſuit veritatem diuini iudicij: excluſacōtraria opinione. hic manifeſtat diuini iudicij veritateꝫ⁊ primo ꝓpōit qd̓ ītēdit. ſcd̓o māifeſtat ꝓpoſitū ibi. Hisqͥdē qͥ ẜm pa. Proponit aūt primo veritate diuini iudicijqͣntū ad duo ſcꝫ qͣntū ad oꝑa. ⁊ qͣntū ad ꝑſonas. qͣntū adoꝑa qͥdē qꝛ in pn̄ti nō reddit ẜm oꝑa ſꝫ qn̄qꝫ male agētibus gr̄am largit̉ ſic̄ ip̄i paulo apl̓o qͥ priꝰ blaſphemꝰ ⁊ ꝑſequutor miẜicordiā cōſequutꝰ ē vt dicit̉ j. thi. 1. Sꝫ hocnō erit in die iudicij qn̄ erit tēpꝰ ẜm iuſticiā iudicādi psͣ.Cū accepero tēpus ego iuſticiā iudicabo. Et ideo alibidicit̉ in psͣ. Scd̓ꝫ oꝑa manuū eorū retribue illis. Quātūad ꝑſonas attētdit̉ veritas diuini iudicij. qꝛ retributiōiseqͣlitas ſeruabit̉ qͣntū ad oēs. 2. corī. 5. Oēs nos maīfeſtari oportet. Uidet̉ aūt ꝙ nō ſit ẜm oꝑa retributō futuraqꝛ pctō tēporali pena eterna retribuet. Sꝫ dicēdum ē ꝙſicut aug. dicit 21. de ciui. dei. In retributiōe iuſticie no

cōſiderat̉ eqͣlitas tēporis int̓ culpā ⁊ penam qꝛ etiā ſcd̓mhūanū iudiciū ꝓ culpa adulterij q̄ breui hora cōmittitur.infligit̉ pena mortis in qͣ nō attēdit legiſtator morā occiſionis. ſꝫ pociꝰ ꝙ ꝑ mortē ꝑpetuo excludit̉ a ſocietate viuetium Et ſic etiā ſuo modo hō ꝓ culpa tēporali punit̉ pena eterna. Et ideo nō ē mirū ſi pctā cōmiſſa ꝯtra caritateꝫꝑ quā ſcꝫ ē ſocietas inter deum et hoīes eternalit̓ diuinoiudicio puniūtur. Et hoc qͥdem eſſe iuſtū ex tribus apꝑetex infinita dignitate dei in quē peccat. tanto eniꝫ qͥs grauus peccat quāto maior eſt dignitas ꝑſone in quā peccat̉ſicut plus peccat qͥ ꝑcutit principē ꝙͣ qͥ ꝑcutit priuatā ꝑſonā. Et ſic cum culpa peccati mortalis ſit qͦdam mō infinita oportet ꝙ ei infinita pena reſpōdeat. Et ſic cū non poſſit eſſe infinita ſcd̓m intenſionē relinqͥtur ꝙ ſit infinita ſecūdum durationē. ¶ Scd̓o apparet ex volūtate ꝑ quampeccat̉. Quicūqꝫ em̄ mortaliter peccat auerſus ab incōmutabili bono finē cōſtituit in bono cōmutabili. ſicut fornicator in delectatione carnis. auarꝰ in pecunia Et qꝛ finis per ſe appetit̉: qͥcūqꝫ appetit finē fert̉ in illud volensilld̓ ſemꝑ obtinere. ſi aliqͥd aliud nō obſiſtat. Unde ille qͥpeccat mortaliter voluntatē habet ꝑpetuo in pctō manēdi niſi forte ꝑ accidēs. ſic̄ qn̄ timet penā vl̓ aliqͥd alid̓ īpedimētuꝫ. Unde cōueniens eſt vt ex quo homo ẜm ſuamvoluntatē peccatū ꝑpetuo obtinēdū appetit ꝙ eternaliter ꝓ illo puniat̉. Deꝰ enim qͥ eſt inſpector cordis precipue ad volūtatē peccātis attēdit. ¶ Tercio ex ꝑte affectꝰpctī qͥ ē ſubtractio gratie ex qua ſequitur ꝙ homo quantum eſt de ſe ꝑpetuo maneat in peccato a quo exire nonpoteſt niſi ꝑ auxilium gratie. Nō eſt aūt cōueniēs vt durāte culpa ceſſet pena. et ideo inꝑpetuū durat pena. Ꝙautē dicit reddere vnicuiqꝫ ẜm ſua oꝑa non ē intelligenduꝫ ẜm eqͣlitatem operū qꝛ p̄miū excedit meritū ſed ſcd̓ꝫꝓportionē. qꝛ bonis retribuet bona et melioribꝰ melioraEt eadē ratio eſt de malis. ¶ Deīde cū dicit. His qͥdemqͦ ſcd̓m patiētiam. manifeſtat ꝓpoſitū et pͥmo qͣntum adopera. ſcd̓o quātū ad ꝑſonas ibi. In omnē aīam. Quantū autē ad oꝑa oſtendit veritatē diuini iudicij. primo quidem in bonis. ſed̓o in malis ibi. His aūt qui ex cōtentiōeCirca primū duo ꝯſiderāda ſunt ſcꝫ meritū ⁊ p̄miū. ad meritū tria cōcurrunt. Primo qͥdem patiētia qd̓ poteſt intelligi Uno modo de patiētia dei de qͣ ſupra dictuꝫ eſt. Andiuitias bonitatꝭ et patiētie. vt intelligātur illi eſſe ſcd̓mpatiētiam boni oꝑis ſcꝫ diſpoſiti qͥ bene patiētia dei vtūtur bene oꝑando. Alio modo poteſt intelligi de patiētiahoīs qd̓ etiā intelligi poteſt dupl̓r. Uno mō ẜm ꝙ patiētia importatⁱ tolerantiā aduerſoꝝ cū eqͣnimitate cordis.hoc aūt neceſſariū eſt ꝙ aliqͥs a bono oꝑe nō deſiſtat ꝓpt̓mala q̄ patitur. ⁊ hoc eſt ꝙ dicit ſcd̓m patiētiam boni operis. Iac. I. Patiētia opus ꝑfectū habet. Luc. 21. Inpatiētia vr̄a poſſidebitꝭ aīas veſtras. Scd̓o poteſt intelligi patiētia ꝓ lōganimitate ſiue ꝓ ꝑſeuerātia vt ſcꝫ aliquis a bono oꝑe ꝓpter tediū nō recedat. Iac. vltīo. Patiētes eſtote fr̄es vſqꝫ ad aduētū dn̄i. Ad heb̓. 10. Patientia vobis neceſſaria eſt. Scd̓m eſt bonitas oꝑis qd̓ qͥdē dicit̉ bonū ẜm ordinē ad debitum finē. et ſcd̓m ꝙ cōuenit regule debite que eſt lex dei et ratio hūana. Gal̓. vl̓tīo Bonū facientes nō deficiamus. Scd̓o tangit̉ rectitudo intētiōis q̄rētibus vitam eternā vt ſcꝫ īmalis q̄ homopatit̉ vel in bonis q̄ agit nō querat aliqͥd tēporale ſꝫ eternum. Ma. 6. Primū q̄rite regnum dei. ¶ Ex parte etiāpremij tangit tria. quorum primum eſt gloria q̄ ſignificatclaritatem ſctōꝝ etiā intrinſecā qua replebūtur in menteẜm illd̓ yſa. 58. Implebit ſplēdoribus aīam tuā. et exteriorē qͣ ſplēdebunt in corꝑe. Mat. 13. Fulgebūt iuſti ſicutſol in regno pr̄is eoꝝ. psͣ. Exultabūt ſctī in gl̓ia. ¶ Secūdo tangit̉ honor per quē ſignificat̉ ſctōꝝ dignitas ⁊ reuerētia q̄ eis exhibet ab omni creatura. Erūt em̄ reges et