II. CA.

turus eſt qui nūc vel bonus vel malus apparet. primumergo iudiciū nō eſt cōdēnationis cauſa ſed ſcd̓m et tertiū¶ Deinde cū dicit. Eadē enī. excludit aliā excuſationiscauſā ſcꝫ innocētiā: qͣſi dicat. Ideo tu qͥ iudicas alios teipſū cōdēnas qꝛ tu agis. ⁊ ita videt̉ qd̓ ꝯtra cōſciētiā agisMat. 7. Quid aūt videſ feſtucā in ocl̓o ⁊cͣ Eſt tn̄ ſciēdūꝙ non ſꝑ cū aliqͥs aliquē iudicat vl̓ de pctō qd̓ip̄e cōmittit ꝑ hoc ip̄m ſemper ſibi cōdemuationē acqͥrit. quia nonſemper tamē mortaliter peccat ſic iudicādo. ſemꝑ tamenſuā dānationē manifeſtat Si enim publice ſit in pctō dequo alium iudicat videt̉ ſcādalizare iudicando niſi fortehūtliter ſe ſimul cum illo rep̄hendat ꝓ ſuo peccato ingemiſcēs. Si vero ſit in eodē pctō occulte non peccat iudicando aliū de peccato eodeꝫ maxime cū hūilitate et conatu ad reſurgendū. vt augu. dicit in libro de ſermone dn̄iin mōte. Primū cogitemus cū aliquē reprehēdere neceſſitas nos cogit vtrū tale ſit vitiū qd̓ nūꝙͣ habuimꝰ. ⁊ tūccogitemus nos etiam habere potuiſſe. vel tale qd̓ habuimus et iā non habemꝰ. et tunc tāgat memoriam fragilitas cōmunis vt illā correctionē non odiū ſed miẜicordiaprecedat. Si aūt inuenimus nos in eodē vitio eſſe nō obiurgemus ſed cōgemiſcamus et ad pariter conandū inuitemus. ¶ Deinde cum dicit. Scimus enim. aſtruit ⁊ cōmendat diuinū iudiciuꝫ. et circa hoc tria facit Primo ponit diuini iudicij veritateꝫ. ſcd̓o exludit cōtrariā opinionem ibi exiſtimas. tertio maniſeſtat veritatem ibi. Quireddet vnicuiqꝫ. Dicit ergo prīo Ideo dico ꝙ teipſuꝫ cōdemnas cū eadē agis que iudicas. Scimus enim id eſt ꝓcerto tenemus quoniā iudiciū dei eſt in eos qͥ talia aguntid eſt imminet eis diuinum iudiciū. Iob. 19. Ultor iniqͥtatis eſt gladius et ſcitote eſſe iudicium. Ecc. vltimo Cūcta que fiunt adducet deus in iudicio. Ite ſcimus ꝙ hociudicium eſt ſecūdum veritatem. psͣ. 95. Iudicabit orbeꝫterre in equitate. Hominis autē iudiciū etiam ſi iuſte iudicet nō ſemper eſt ſecūdum veritatem negocij. ſed ſecūdūdicta teſtiū que quādoqꝫ diſſonāt a veritate Sed hoc nōeſt in diuino iudicio. qꝛ vt ipſe dicit. Ia. 29. Ego ſum iudex et teſtis. Non etiaꝫ fallitur falſis allegationibꝰ ſcd̓millud Iob. 41. Non parcam ei qͣſi verbis potentibus etad deprecandū cōpoſitis. ¶ Deinde cū dicit. Exiſtimasautem. excludit opinioneꝫ cōtrariam. Et primo ponit eāſcd̓o aſſignat cauſam ibi. An diuitias. tertio im ꝓbat ibi.Ignoras. Dicit ergo primo Ita dixi ꝙ iudiciū dei eſt ẜmveritatē in eos qͥ ita agunt. Sed nunꝗͣdo homo quicūqꝫes qui iudicas eos qui talia agūt ⁊ tamē facis ea ſuperioris iudiciū non timens exiſtimas qꝛ tu effugies iudiciuꝫdei. Quaſi dicat. Si hoc exiſtimas falſa eſt eſtimatio tua.psͣ. cxxxviij. Quo ibo a ſpiritu tuo et quo a facie tua fugiam. Ioh xj. Affugium peribit ab eis. ¶ Deinde cum dicit. An diuitias. oſtendit cauſam huius falſe eſtimatiōisQuia enim homo non ſtatiꝫ punitur a deo ꝓ peccato eſtimat ſe non eſſe puniendū. Contra id qd̓ dicitur. ecc. 5.Ne dixeris in corde tuo peccaui et quid mihi accidit triſte? Altiſſimus enim eſt patiens auditor Et ecc. 5. Etenīqꝛ nō ꝓfertur cito contra malos ſententia abſqꝫ vllo timore filij hominū ꝑpetrant mala. Attamē peccator ex eoꝙ centies facit malum et per patientiā ſuſtentat̉ ego cognoui ꝙ erit bonum timentibus eum. Et ideo hic dicit.An cōtemnis ſecundum illud ꝓuer. 18. Impius cum inprofundum peccatorū venerit. cōtemnit diuitias id eſt abundātiam. Ephe. 2. Deus qui diues eſt in miſericordia bonitatis eius per quaꝫ ſcilicet in vos ꝓfundit bonaſecundum illud psͣ. Aperis tu manū tuam et omnia imples bonitate. Nam bonū diffuſionis rationeꝫ importatſecundū dyo Cren̄. 3. Bonus eſt dn̄s ſperantibus in eūEt patiētie ꝑ quam ſcilicet ſuſtimet grauiter et ex malitia

peccantes. psͣ. Dominus iudex iuſtus et patiens nūquidiraſcetur per ſingulos dies? Et longaminitatis. ꝑ quā ſcꝫdiu ſuſtinet homines ex infirmitate peccātes diu tamenin peccato permanētes. 2. pe. vltimo. Lōganimitatē domini noſtri ieſu xx̄i ſalutem arbitramini. ¶ Deinde cū dicit. Ignoras. improbat p̄dictam cauſam ſcꝫ cōtemptum1diuine patiētie. ⁊ primo fructū diuine patiētie demoſtratſcd̓o periculū cōtemptus ibi. Scd̓m duritiam aūt. Dicitergo primo mirū ē ꝙ cōtemnis. Nūqͥd igitur ignoras qͦniā benignitas dei differentis penā. 2. pe. 3. Nō tardatdominus ꝓmiſſis ſed patienter agit ꝓpter vos nolēs aliquos perire ſed ad penitētiam reuerti. yſa. 30. Expectatvos deus vt miſereatur veſtri. Videt aūt apl̓us vt ī glōdicitur tres gradus peccatoruꝫ tetigiſſe. primo quidē impunitatem ſibi ꝓmittentiuꝫ. ſecūdo cōtemnētiuꝫ dei bonitateꝫ. tertio vero ignorantiū. Unde dicit gloſa. Peccas o homo duꝫ tibi impunitatē ꝓmittis. grauiꝰ peccasquia cōtemnis. et grauiſſime peccas quia ignoras. Sedvidet̉ hoc eſſe falſuꝫ. nam ignorātia alleuiat peccatū magis ꝙͣ aggrauet. Eſt igitur ſcd̓m quoſdā intelligendumgrauiſſime id ē periculoſe qꝛ qui ignorat peccatū nō querit remediuꝫ. Vel grauiſſime ꝓpter ignorantie ſpeciem q̄ad infidelitatē pertinet q̄ eſt grauiſſimuꝫ peccatū. Undedicitur .1. corinth̓. 14. Si quis ignorat ignorabitur. Ul̓grauiſſime in genere ingratitudinis. Magis enim eſt ingratus qui beneficiū non cognoſcit ꝙͣ qui diminuit qd̓ ēcōtemere. ¶ Deinde cum dicit. ſcd̓m duritiaꝫ oſtenditpericulū cōtemptus dicēs. ſcd̓m autem duritiaꝫ quia ſcꝫad beneficia diuine bonitatis nō emollitur. Eccle. 3. Cordurum male habebit in nouiſſimo. et cor impenitens qd̓ſcilicet ad penitētiam nō inflectitur ex dei patiētia et longanimitate. Ie. 8. Nullus eſt qui agat penitētiā ſuꝑ peccato ſuo. Theſaurizas tibi irā id eſt multiplicas tibi reatum pene. Iacobi vltimo Theſaurizaſtis vobis irā in nouiſſimis diebꝰ. Un̄ ⁊ hic ſeqͥt̉ In die ire. i. īdie iudicij dequa dicitur ſopho. primo Dies illa dies ire. quia ſcꝫ nūcdeus vindictam nō infert quam tunc inferet ẜm illd̓ psͣ.Cum accepero tempus ego iuſticias iudicabo. Et reuelationis iuſti iudicij dei quia tunc reuelabitur iuſticia diuini iudicij quod nunc non creditur eſſe. aut non videntur eſſe iuſtum. yſa. 56. Iuxta eſt ſalus mea vt veniat etiuſticia mea vt reueletur. Et quia gloſa hic dicit ꝙ ꝑ duritiam ⁊ cor impenitens ſignificatur peccatū in ſpiritumſanctum qd̓ eſt irremiſſibile. ideo oportet videre qͥdē peccatum in ſpiritū ſanctum et quomodo ſit irremiſſibile Eſtigitur ſciendum ꝙ ſecundū antiquos doctores eccleſie qͥfuerunt ante auguſtinū ſcꝫ Athanaſiū. Hylariū. Ambroſiūſt Hieronymū. ⁊ Criſoſtomū pctm̄ in ſpiritum diciturblaſphemia qͣ oꝑa ſpūs ſctī ſpūi īmūdo attribuūtur vt pꝫMath̓. 12. qd̓ quidem dicitur irremiſſibile et in hoc ſecūlo ⁊ in futuro. quia pro hoc peccato puniti ſunt iudei etiāin hoc ſeculo per romanos et in futuro per demones. Ul̓qꝛ non habet aliquam rationē excuſationis ſic̄ habebatblaſphemia quā dicebāt in chriſtum inqͣntum erat filiushominis ſcd̓m illud Ma. xj. Ecce homo vorax ⁊ potatorvini. Ad qd̓ poterant induci per infirmitatē carnis ſicutet in veteri teſtamento quia filij iſrael murmurauerūt ꝓdefectu panis et aque. vt legitur exo. 16. Quaſi humanūfuit et facile remiſſibile ſed qd̓ poſtea dixerunt corā ydolo vt Exo. 22. Iſti ſunt dij tui iſrael qui te eduxerunt deterra egypti: peccauerunt in ſpiritum ſanctum ſcꝫ opusdei demomibus attribuētes. Vnde et eorū peccatū dicitur irremiſibile cum dominꝰ ſubdit. Ego autem in dievltionis viſitabo peccatum eorū. Auguſtinꝰ aūt dicit peccatum in ſpūm ſanctum eſſe verbum vel blaſphemiā quāquis dicit cōtra ſpiritum ſanctum ꝑ quē ſit remiſſio pec-

b ij