Ad Romanos

Et pͥmo ponit culpā. ſcd̓o penā ibi. Propterea tradidit.Diuina aūt natura pōt ꝯſiderari dupl̓r. Uno mō ꝙ eſt ratio cognoſcēdi vt veritas pͥma. et ꝙͣtū ad hoc dicit. Quicōmutauerūt veritatē dei in mendaciū. qd̓ quidē pōt ītelligi dupl̓r. Uno mō qꝛ verā cognitionē quā a deo acceperūt ꝑuerſa rōne ad falſa dogmata ꝯuerterūt. ſicut cū dixerunt ydola eſſe deos. vel deū nō eſſe oīpotentē vel oīſcientem. Ie. 9. Docuerūt linguas ſuas loqͥ mendaciū. Aliomodo veritatē dei in mendaciū mutauerūt qꝛ diuinitatisnaturā q̄ eſt ip̄a veritas attribuerūt ydolo qd̓ eſt mēdacium inꝙͣtum nō eſt deꝰ. vt dicit̉ Ie. 16. Uere mendaciumpoſſederūt patres noſtri: vanitatē que eis nō ꝓfuit. Nunquid faciet homo ſibi deos. ⁊ ipſi nō ſunt dij. Alio modopoteſt cōſiderari diuina natura ſcd̓ꝫ ꝙ eſt principiū eſſendi oībus per creationē ⁊ ſic debet̉ ei ab homine interiꝰ qͥdem cultus ſcd̓m pium affectū. Io 9. Si quis cultor eſtdei ⁊c. exterius vero debetur ei ſeruitꝰ latrie ſcd̓m illuddeut. 9. Dn̄m deum tuū adorabis ⁊ illi ſoli ſeruies. Und̓et ſubdit ꝯtra eos .ſ. Coluerūt ⁊ ſeruierunt creature potius ⁊c. Colebāt enim celeſtia corpora. ⁊ aerem. ⁊ aquā etalia huiuſmodi. ſcd̓m iliud ſap. 13. Aut ignem aūt ſpūm.aut citatū aerem ⁊c. Et in hoc improbat ſapiētes gentilium. qui ꝙͣuis nunꝙͣ in ymaginibꝰ aliquid numinis eſſecrederent. ſicut ſectatores hermetis credebant. neqꝫ ea q̄a poetis fabuloſe dicebātur de dijs crederēt eſſe vera. creaturis tamen aliquibꝰ cultū diuinitatis impendebāt ex qͦbus rōnem fabulaꝝ aſſignabāt ſicut Uarro poſuit totummundū eſſe deū ꝓpter animā eiꝰ. dicens ꝙ toti mūdo etoībꝰ ꝑtibꝰ eiꝰ diuinitatis cultꝰ impēdi pōt .ſ. aeri quemvocabāt Iunonē aq̄ quā vocabāt lieū. ⁊ ſic de alijs. Platonici etiā poſuerūt ꝙ oībꝰ ſubſtātijs rōnalibꝰ q̄ ſunt ſupra nos cultꝰ diuītatꝭ debet̉. puta demonibꝰ. aīalibꝰ celeſtiū corpoꝝ. ītelligētijs .i. ſubſtātijs ſeparatis. Quāuisaūt hijs que ſupra nos ſunt aliquā reuerentiā exhibere d̓beamus. nō tamen cultū latrie que p̄cipue in ſacrificij oblatione cōſiſtit. ꝑ quod homo ꝓfitetur oīum bonoꝝ deuꝫeſſe auctorē. ſicut ⁊ in quolibet regno aliquis honor ſup̄mo dn̄o exhibet̉ quē nō licet tranſferre in alium. Et ideoſubdit. Qui eſt benedictus .i. cuiꝰ bonitas eſt manifeſta.Sicut enim dicimur bn̄dicere deū inꝙͣtum eius bonitatēcorde recognoſcimꝰ ⁊ ore cōfitemur. Ecc. 43. Benedicētes deū exaltate illū ꝙͣtum poteſtis. Addit aūt. In ſecula. qꝛ eiꝰ bonitas eſt ſempiterna ab alio nō dependēs. ſꝫeſt omnis boni principiū. Et ex hoc ſibi debetur omīs latrie cultus. Addit aūt. Amen. ad oīodam certitudinē aſſerendā. Yſa. 65. Qui benedictꝰ eſt ſuper terrā benedicetur in deo ame. qd̓ idem eſt verū vel fiat. Uidetur autēapoſtolus triplicē theologiā tāgere gentiliū. pͥmo quidēciuilem que obſeruabat̉ a pontificibꝰ in adoratione ydoloꝝ in tēplo. ⁊ ꝙͣtum ad hoc dicit. Et mutauerunt gloriāincorruptibilis dei. ſcd̓o theologiā fabularem quā poetetradebant in theatris. ⁊ ꝙͣtum ad hoc dicit. Qui cōmutauerūt veritatem dei in mendaciū .z. theo. naturalē quāobſeruauerunt ph̓i in mundo. ꝑtes mūdi colentes. ⁊ quātum ad hoc dicit. Et coluerunt ⁊ ſeruierunt creature potius ꝙͣ creatori.Lectio octaua:Ropterea tradidit illos deus in paſſiones ignominie. Nam femine eorum immutauerunt naturalem vſūin eum vſum qui eſt contra naturam. Similiter autem ⁊ maſculi relicto naturali vſu femine: exarſerunt in deſideriis ſuis in inuicēmaſculi in maſculos turpitudinem operan-

tes ⁊ mercedem quam oportuit erroris ſui īſemetipſis recipientes. Et ſic̄ nō probauer̄tdeum habere in noticia. tradidit illos deusin reprobum ſenſum. vt faciant ea que nō cōueniunt. repletos omni iniquitate. malicia.fornicatione. auaricia. nequicia. plenos inuidia. homicidiis. contentione. dolo. malignitate. ſuſurroues. detractores. deo odibiles.contumelioſos. ſuperbos. elatos. inuētoresmaloꝝ. parentibus nō obedientes. inſipientes. īcompoſitos. ſine affectione. abſqꝫ federe. ſine miſericordia. Qui cum iuſticiam deicognouiſſent: non intellexerūt. quoniā quitalia agunt digni ſunt morte. nō ſolum quiea faciūt. ſed qͥ etiam ꝯſentiunt facientibus.¶ Poſita culpa impietatis ſcd̓m quā ꝯtra naturā diuināpeccauerūt. hic ponit penā qua .ſ. ad hoc reducti ſunt vtcontra ſuā naturam peccarent. Et pͥmo ponit penā. ſcd̓oexponit ibi. Nā femine. tertio eius ꝯuenientiā on̄dit ibi.Et mercedem. Dicit ego primo ꝓpterea .ſ. quia dei veritatem in mendaciū mutauerunt. tradidit illos deꝰ non qͥdem impellēdo in malū ſed deſerēdo. In paſſiones ignominie .i. in peccata cōtra naturam. que dicūtur paſſionesſcd̓ꝫ ꝙ proprie paſſio dicit̉ ex eo ꝙ aliquid trahitur extraordinem ſuę nature. puta cū aqua caleſit. aut cuꝫ homo infirmatur. Und̓ qͥa ꝑ huiuſmodi peccata homo recedit abordīe naturali. ꝯueniēter dicūtur paſſiōes infra. 7. Paſſiones peccatoꝝ. Dicūtur aūt paſſiones ignominie. quianō ſunt nomine digna. ſcd̓m illud ephe. 5. Que agunturin occulto ab eis. turpe eſt ⁊ dicere. Si enim peccata carnis cōmuniter exprobabilia ſunt. qꝛ per ea homo deducitur ad id quod eſt beſtiale in homine multo magis peccatum cōtra naturā per que etiā homo a natura beſtiali decidit. Oſee. 4. Gloriā eoꝝ ī ignominiā cōmutabo. ¶ Deinde cum dicit. Nā femine eoꝝ ⁊c. exponit quod dixeratEt primo ꝙͣtum ad feminas. ſcd̓o ꝙͣtum ad maſculos ibiSimiliter aūt ⁊ maſcu. Dicit ergo primo. Ideo illos dico in paſſiones ignominie traditos. Nā femine eoꝝ mutauerunt naturalem vſum in eū vſuꝫ qui eſt cōtra naturāpͥma cor. 11. Nec ipſa natura docet vos. Fſa. 24. Mutauerunt ius diſſipauerūt fedus ſempiternū id eſt ius naturale. Eſt aūt cōſiderandum ꝙ dupliciter eſt aliquid cōtra naturā hominis. Uno modo contra naturā dr̄ie cōſtitutiue hominis que eſt rationale. ⁊ ſic omne peccatum dicitur eſſe ꝯtra naturā hoīs inqͣtū eſt contra rationē rectāUnd̓ ⁊ dam̄. dicit in ſcd̓o libro. ꝙ angelus peccans verſus eſt ex eo quod eſt ſcd̓m naturam in id quod eſt preternaturam. Alio modo dicitur eſſe aliquid contra naturamhominis ratione generis quod eſt animal. Manifeſtumeſt aūt ꝙ ſcd̓m nature intentionē commixtio ſexunm in animalibus ordinatur ad actum generationis. Vnde omnis commixtioīs modꝰ ex quo generatio ſequi nō poteſteſt contra naturam hominis inꝙͣtum eſt animal̓. Et ſecūdum hoc dicitur in glo. naturalis vſus eſt. vt vir ⁊ mulier in vno concubitu coeant. contra naturam vero vt maſculus maſculum polluat. ⁊ mulier mulierem. ⁊ eadem ratio eſt de omni actu coitus ex quo generatio ſequi nō pōt¶ Deinde cū dicit. Simil̓r aūt. exponit ꝙͣtū ad mares qͥſcilicet relicto naturali vſu femine exarſerunt. id eſt extraterminos nature arſerunt. ſecundum illud. psͣ. cv. Exarſerūt ſicut ignis in ſpinis. Et hoc in deſiderijs ſuis .ſ. carnalibꝰ. Inuicē maſculi in maſculos turpitudinē oꝑantes