I. Ca.

ipſiꝰ ibi. qͥ cōmutauerūt veritatē. Circa primū duo facit.primo ponit īpietatis culpā. ſcd̓o penā ibi. ꝓpter qd̓ tradidit. Culpa qͥdē eoꝝ fuit ꝙ qͣntū in ip̄is erat honorē diuinū in aliū trāſtulerūt. ẜm illud Ie. 2. Populus meusmutauit gloriā ſuā in ydolū. Primo ergo ponit id quodmutauerūjt. ſcd̓o id in quod mutauerūt ibi. In ſimilitudineꝫ. Circa primū tria ſunt attēdēda ex parte dei. Primoqͥdem ip̄ius gloria quā tangit dicens. Et mutauerūt gloriam. qd̓ poteſt intelligi dupl̓r. Uno modo de gloria quahomo deū glorificat. ei cultuꝫ latrie exhibendo .i. thi. I.Soli deo honor. Hanc igitur mutauerūt cum cultuꝫ deodebitum exhibuerunt alij. Alio modo poteſt intelligi degloria qua deus in ſe glorioſus ē q̄ eſt incōprehenſibiliset infinita. ꝓuer. 25. Perſcrutator maieſtatis oppͥmetura gloria. Que qͥdē gloria nihil aliud ē ꝙͣ ipſa claritas diuine nature. Lucē em̄ habitat inacceſſibilē .i. thi. vltimoHanc autē mutauerūt dum eā alij attribuerunt. Incōmunicabile em̄ nomē lignis et lapidibꝰ impoſuerūt. vt dicitſap̄. 14. Scd̓o notatur incorruptibilitas cū dicit. Incorruptibilis. ip̄e enī ſolus ꝑfecte īcorruptibilis eſt qͥ ē oīnoīmutabilis. Omnis em̄ mutatio q̄daꝫ corruptio e Undedicit̉ .i. thi. vltimo. Solus habet immortalitatem. Tertio notātur nature ſublimitas cum dicitur dei. vt enim inpsͣ. 47. dicitur. Deus magnus dn̄s. Ex parte vero eiusin qd̓ mutauerūt. tria correſpōdentia ponunt̉. Nā contragloriaꝫ dicit. In ſimilitudinē ymaginis id eſt in ſimilitudinē alicuiꝰ rei ꝑ modū imaginis ab aliquo expreſſe. Manifeſtum enim eſt ꝙ ſimilitudo ymaginis eſt poſterior illa re cuius eſt ymago. gloria autē ſiue claritas dei ē principiū oīs ſpeciei et forme Et ſic qͥ dei gl̓iā in ſimilitudineꝫymaginis mutāt cōuertunt primū in vltimū. Sap̄. 14.Acerbo luctu dolens pr̄ cito ſibi rapti filij fecit ymaginēContra id qd̓ dixerat incorruptibilis. dicit corruptibilispsͣ. 29 Que vtilitas in ſanguine meo dū deſcendo in corruptionem ſcꝫ qd̓ eſt ampliꝰ iaꝫ corruptū ſiue mortuum.ſap. 15. Cum ſit mortalis mortuū fingit manibus iniquisCōtra id qd̓ dixit. dei. ponit hoīs. Iob. 32. Nō accipiamꝑſonam viri et deum hoī non eqͣbo. Et qd̓ eſt abhominabilius homo gloriā dei trāſtulit non ſolum in hominem:qui eſt ad ymaginē dei. ſed etiā ad ea q̄ ſunt īfra hominē.Unde ſubdit. Et volucrū ꝙͣtum ad volatilia. Et qͣdrupedum qͣntuꝫ ad greſſibilia. Et ſerpentū qͣntū ad reptilia.Pretermittit autē piſces tanꝙͣ magis ab humana cōuerſatione ſeiūctos. Hec aūt omnia ſunt a deo hoī ſuppoſit apsͣ. 8. Omnia ſubieciſti ſub pedibus eiꝰ. Eze. 8. Ingredere et vide abhoīationes peſſimas quas iſti faciunt hic.et ingreſſus vidi et ecce omnis ſimilitudo reptiliū et animaliū ⁊cͣ. Eſt aūt notādum ꝙ ſicut dicit glo. ab aduentuenee cōſueuerūt in ytalia ymagines hominuꝫ coli. putaIouis. Herculis ⁊ ſimiliuꝫ. Sed tēpore ceſaris auguſtideuicta egipto eorū cultū romani aſſumpſerūt: qͥ ymagines animaliū colebāt ꝓpter figuras aīalium q̄ notātur incelo. qͥbus tanꝙͣ aſtrologie dediti cultū diuinitatis impēdebāt. Vnde et dn̄s filios iſrael in egipto nutritos ab huiuſmodi cultu remouet dicens. deū. 4. Ne forte occuliscleuatis in celum videas ſolē ⁊ lunā et oīa aſtra celi ⁊cͣ.¶ Deinde cū dicit. Propter qd̓ tradidit: ponit penā huiuſmodi culpe correſpōdēteꝫ. Circa qd̓ cōſiderādū eſt ꝙhomo mediū locū obtinet inter deum et aīalia bruta ⁊ cūvtroqꝫ extremoꝝ cōmunicat. cum deo qͥdem ſcd̓m naturāintellectualitatē. cū aīalibus vero brutis ẜm ſenſualitatē. Sicut igit̉ homo id qd̓ ē dei mutauit vſqꝫ ad beſtias:ita deus id qd̓ eſt diuinū in homine ſcd̓m rationeꝫ ſubditei qd̓ eſt brutale in ip̄o ſcꝫ deſiderio ſenſualitatis. ſcd̓m illud. psͣ. 48. Homo cū in honore eſſet. ſcꝫ diuine ymaginis ꝓpter rationē cōparatus eſt iumentis inſipientibus.

Hoc eſt ꝙ dicit. ꝓpter qd̓ tradidit illos deus in deſideria cordis vt eoꝝ ratio ſubderet̉ deſiderijs id ē ſenſualisaffectus. de quibus dicitur infra. 13. Carnis curam nefeceritis in deſiderijs ⁊cͣ. Qd̓ qͥdem eſt cōtra naturalemordinē hoīs ẜm ꝙ ratio appetitui ſenſibili dn̄atur. Gen̄.4. Sub te erit appetitus eiꝰ: et tu dn̄aberis illius. Inducit exgo homines in deſideria cordis eoruꝫ ſicut in manūdn̄oꝝ crudelium. yſa. 19. Tradam egiptum in manū dominorū crudeliū. Precipue tamen circa appetitū ſenſitiuum beſtialis quedam deordinatio ꝑtinet ad peccata carnalia. Nam delectationes tactus circa quas ſunt gula etluxuria manifeſte ſunt cōmunes nob̓ et brutꝭ. Et ideo ſūtmagis exprobrabiles qͣſi magꝭ brutales. vt dicit phūs intertio ethicoꝝ. Et hoc deſignat̉ cū ſubdit In īmudiciā q̄ad pctā carnalia ꝑtinet ſcd̓m illud ephe. 5 Oīs fornicatoraut īmūdus. qꝛ ſcꝫ homo ꝑ huiuſmodi pctā maxime conuertit̉ et trahitur ad id qd̓ eſt infra ipſum. vnūqd̓qꝫ enimdicitur eſſe impurū ſiue immundū ex cōiūctione viliorisſicut argentum ex coniūctione plūbi. Unde exponēs ſubdit. Vt cōtumelijs id eſt turpibus ⁊ immundis actibus:afficiant id eſt inficiant. Corpora ſua in ſemetipſis id eſtnon quaſi ab alijs coacti. puta a barbaris. ſed a ſemetipſis hoc agunt ꝓpria ſponte infra nono. Aut nō habet poteſtatē figulus luti ex eodeꝫ luto facere aliud vas in honorem. aliud in contumeliam id eſt in turpē vſum. Sedcum huiuſmodi immunditia ſit peccatum. videtur ꝙ deꝰin eam homines non tradat. quia vt dicitur. Iac. 1. Deꝰintemptator malorum eſt. Dicendum eſt ꝙ deus non dicitur tradere homines in immundiciā directe inclinandoaffectum hominis ad malum. quia deus ordinat in ſeipſum. ꝓuer. 16. Uniuerſa propter ſe operatus eſt dominꝰpeccatum autem eſt aliquid per auerſionem ab eo. Sedindirecte tradit homines in peccatum inquantū ſubtrahit gratiaꝫ: per quam homines continebantur ne peccarent. ſicut ſi aliquis alicuius ſuſtentaculuꝫ tolleret diceretur facere caſum eius. Et per hunc modum primuꝫ peccatum eſt cauſa ſequentis peccati. ſequens vero eſt penaprioris. Ad cuius euidentiam ſciendum eſt ꝙ vnum peccatum poteſt eſſ cauſa alterius indirecte et directe. Directe quidem inquātum ex vno peccato inclinatur ad aliudquod ſit tripliciter Uno modo ſecūdum rationem cauſe finalis: ſicut cum quis ex auaricia incitatur ad homicidiūcommittēdū. ſecundo ẜm rationeꝫ cauſe materialis. ſicutgula inducit ad luxuriam miniſtrando materiaꝫ. Tertioſecundum rationem cauſe mouentis. ſicut cum ex multis actibus alicuius peccati generatur habitus ad ſimilepeccatum inducens. Indirecte autem ſicut primum peccatum meretur excluſionem gratie: qua ſubtracta homoruit in aliud peccatum. Et ſic primum peccatuꝫ eſt cauſaſecundi indirecte ſiue per accidens ſicut remouens prohibens. ¶ Sed notandū eſt ꝙ peccatum inquātum huiuſmodi non poteſt eſſe pena. quia penam contra voluntatem patimur. peccatū autem eſt voluntarium vt Augu.dicit. ſed quia peccatum habet quedam adiuncta que ſūtcontra voluntatem peccantis. ratione eorum peccatumdicitur pena precedentis peccati. hoc autē eſt vno modoaliquid precedens ad peccatū ſicut ſubtractio gratie ex qͣſequitur vt homo peccet. Alio modo eſt aliquid adiunctum ipſi peccato vel interius ſicut eſt inordinatio animi.Unde augu. dicit in primo cōfeſſ. Iuſſiſti domine ⁊ ſic eſtvt pena ſibi ſit oīs inordinatꝰ animꝰ. ſiue qͣntū ad exteriores actꝰ quibꝰ difficultates et labores adiūgunt̉. ẜm illd̓qd̓ dicūt impij Sap̄. 5. Ambulauimꝰ vias difficiles ⁊cͣ.Tercio ꝙͣtū ad id qd̓ ſeqͥtur pctm̄: ſic̄ ē remorſꝰ cōſciētieinfamia ⁊ ſimilia. ¶ Deind̓ cū dicit. Cōmutauerūt ⁊cͣ. ponit culpā īpietatꝭ quā cōmiſerunt ꝯͣ ꝟitatē diuīe nature.