V-
DE PROSCRIPTIONE BIGAMIO. 77
eommifit adulterium. Petemus enim hic, ut prius nobis refpondeai, curnon obftante ifto brocardico Titius a Caja relidus & Meviat (e jungens ad-ulterium & bigamiam cum Mevia incurrat, cum tamen Caja nubendoSempronio jam adulterium commiferit,& ita ipfo jure vinculum inter eam& Titium fecundum iftud brocardicum videatur efle ruptum. Quamcun-que refponfionem nobi» dederis, eadem etiam utemur adverfus te,
§.fj Diximus porro, finiri bigamiam, fi bigamus fe ab altera conju-ge, cum qua bigamiam commiferat, poenitentia dudus revera feparaverir.Quamdiu enim ifta feparatio non fit, manet & continuatur bigamia, utmodo declaravimus foloanimo,etiamft non continuetur oonjundiocar-nalis. Ad feparatione fada, cum fieconjundio corporis & animi ceffet,cefTabit etiam bigamia, non aliter ac polTeffio& dominium deficiunt, Ii a-nimo&adu corporeo eadem derelinquamus. Voco autem hic feparatio-nem realem, quando non (olum conjundionem carnis omittit bigamus,fed & infuper alfedionem maritalem deponit. Praeterea & illud noto, in •dubio prsfumtionem elTe contra bigamum, quoniam leparatio illa fadaeft, adeoque a bigamo probari debet. Probabitur autem v.g, fi bigamus& altera ejus uxor coram Notario declarent, quod in pofierum a (e invi-cem abftinere ac matrimonium bigamicum pro nullo habere velint, fiquepoli hanc delarationem etiam feparatim habitenr, ac nulla fiifpicione itera-tae de novo turpis confuetudinis graventur,
§ At inquies, cur non & in matrimonio iffo fecundo requiris,utperfententiam judicialem folutio fiat, fed bigamo concedis privata autori-tate feparare, cum tamen in praecedenti cafu «derueris, bigamiam non tol-li, etiamfi pars innocens privata autorkate aliam duxerit. Sed refponde-birnus, hic elfe difparitatis rationem. Nam prius illud conjugium non abinitio erat nullum fed jufte contradam. At conjugium pofterius bigami-cum ipfo jure nullum elt,ac propterea declaratione judiciali haud eft opus.Quod fi infles, conjugium, cum marito impotente contradum, etiam ipfojute nullum effe, tamen hic privata autoritate feparationem inftitui nonpolle, fed ex dodrina Carpzovii a), fententia judiciali elfe opus, eaque nonimpetrata, ab uxore adulterium committi, regeram fententiam illam certeexhypothefi juri* Romani variis rationibus impugnari, oftendique facilepolle, uxorem illam, fi ante judicialem feparationem fornicetur, pro adul-tera non elTe habendam 6), ac praeterea quoadmores noftros Carpzoviumde eo cafii elTe intelligendum, ubi nullitas eft dubia, quae caufae cognitionehabet opus, utrura impotentia mariti fit curabilis, an minus, Inde non
K J arbitror,
ui
*