MARIA VAN ENGELAND.

253

begrippen van gezag en dwang, de heerschappij overEuropa zegevierend betwist. Aan de Oranje's, aan deneersten en aan den iaatsten bovenal, zijn wij Nederlandershet verschuldigd, dat wij in de 16^ en in de 17^ eeuweene grootsche rol hebben vervuld en mede tellen in dewereldgeschiedenis. Zonder hen zoude het volk zijne nei-ging om van brood alleen te leven, allicht reeds vroegerhebben gevolgd en den strijd voor de hoogere belangender menschheid als te zwaar voor zijne bescheiden krachtenreeds veel eerder hebben opgegeven, schrijft Prof. Fruin.Beide pijnlijk en beschamend is het na te gaan, hoe Willem Iis gewantrouwd, gedwarsboom den miskend en niet minder,hoe groote inspanning, hoe aanhoudende, zelfopofferendevolharding het Willem III heeft gekost om een volgendgeslacht van regenten, die het dagelijksch brood verkozenboven den heiligen strijd, huns ondanks dien strijd toch tedoen strijden. Zijne krachtige wil heeft de onverschilligheiden berusting van landgenooten en mederegenten moetenbestrijden en aan zich onderwerpen, eer hij hunne machtmocht aanwenden om de heerschzucht der buitenlandschevijanden te bedwingen. Maar al zijne wilskracht, al zijnevolharding zouden vruchteloos zijn geweest zonder de trouwetoewijding en de innige gehechtheid zijner echtgenoote. Hetwas een zwaar offer van kinderplicht, zooal niet van kinder-liefde, dat zij te brengen had, toen hij hare goedkeuringvroeg op eene onderneming, die haren vader van den troonmoest stooten. Maar zij heeft het gebracht, zonder aarzelen,omdat zij den man, dien de wereld slechts als staatsman