120

LOUISE DE COUGNY.

Staten schaarden zich aan de zijde der Kerk, kozen partijtegen Hoiland. Maar dat machtige gewest en zijn leiderbukten niet. Uit verdraagzaamheid werd het onverdraag-zaam, vervolgziek, i) Wie zich niet onthouden wilde vanbespreking der twistpunten zag zich den kansel ontzegd.Godsdienstvervolging had in Holland plaats. Door dentegenstand, dien men bood, geprikkeld, dreef Oldenbarneveltdwangmaatregel op dwangmaatregel door. Geweld vanwapenen moest ten slotte de onwilligen tot gehoorzaam-heid, tot verdraagzaamheid dwingen.

Een tijd lang had Maurits het aangezien zonder er aandeel te nemen. Zijne godsdienstige overtuiging was dieder Contra-Remonstranten, die hij de ware vrienden zijnsvaders noemde. Toch duurde het lang, eer hij aan detwisten deelnam: hij hield zich onzijdig en maande tot rust.Doch toen de Contra-Remonstranten werden onderdrukt,hunne predikanten geschorst en vervolgd, kwam hij voorhen op en koos openlijk voor hen partij. Den eisch derStaten van Holland om tegen hen, als rustverstoorders,zijn militair gezag te doen gelden, sloeg hij af.

Met angst en beven nam de prinses-douairière van Oranjedit alles waar. Zouden, vroeg zij zich af, nu de vrede methet buitenland eindelijk was hersteld, burgeroorlog en gods-diensthaat den Staat te gronde richten? Om vrijheid hadmen zoo bloedig gestreden en thans misgunde men elkander

') Theod. Jorissen. Historische Biaden: Johan van Olden-barnevelt.