JULIANA VAN STOLBERG.

23

om de kern te vormen van de toekomstige Republiek derVereenigde Provinciën. Hardnekkig en bioedig werd ergestreden. Voet voor voet betwistte men er den vijand hetterrein; en zoo deze gemeend had den Prins en de zijnenin deze kieine strekke gronds, met de zee achter zich eneene steeds dichter opdringende overmacht van troepenvóór zich, gemakkelijk in de engte te drijven, zag hij zichwei teleurgesteld. Niet dan met groot verlies van man-schappen werden vele der verloren steden weder hernomendoor de Spanjaarden, die zich over den ongedachten tegen-stand wreekten door een vreeselijk moorden en branden(Naarden, Zutfen), waar zij in de verwoede worsteling deoverhand behielden. Slechts schuifelend kwamen zij voor-waarts, volle zeven maanden opgehouden voor het belegerdeHaarlem, hoe fel de burgerij daar binnen ook door pesten hongersnood en daarbuiten door herhaalde bestormingenwerd bestookt.

Maar eene blijvende winst was uit die overmaat vanramp en teleurstelling reeds voortgekomen en werd doorgravin Juliana dankbaar als zoodanig erkend: namelijk, datde Prins, geadeld door inwendigen strijd, tot volle geloofs-verzekerdheid gekomen was. Had hij zich al bij de Cal-vinisten aangesloten, terwijl zij zich steeds eene Lutherschevoelen bleef, beider geloof was te diep en te rein om deze,voor velen in die dagen onoverkomelijke, kloof niet tekunnen overbruggen, en onbevangen kon zij thans harenzoon troosten en opwekken met woorden, die zij wist, datdoor hem zouden worden begrepen en verstaan. „De