i8

JULÏANA VAN STOLBERG.

Hij wilde echter zich niet weder wagen zonder zekerheidvan voldoenden geldelijken steun, van werkelijke samen-werking tusschen hem en de andere leiders, van eenenvasten voet in eenige zeehavens, van eenstemmigheid vanalle gezindten in den lande tot afwerping van het Spaanschejuk. De op zichzelf staande verrassing van het slot Loeve-stein, de rooftochten der Watergeuzen, leidden bij gemisaan een vast plan, aan eene eendrachtige samenwerking,toch slechts tot onvruchtbaar bloedvergieten. Maar dit zoudenu anders worden. De jaren van 1570 tot 1572 werden ènden Prins èn het volk een tijd van voorbereiding, vanonderlinge toenadering en hechte aanéénsluiting. Uit over-tuiging was Prins Willem, die aanvankelijk onder deninvloed zijner moeder en zijner broeders aan de zijde derLutherschen had gestaan, tot de Calvinisten genaderd, tothen, die, meest kleine en geringe luiden, de ware zonenvan het volk, de zwaarste hitte der vervolging droegen,maar onwrikbaar pal stonden trots brandstapel, wurgpaalen schavot; die toon en richting gaven aan de beweging,onafhankelijk van degenen, die geacht werden aan hethoofd der zaken te staan; die den stroom leidden, welkede hoofden zelven weldra medesleepte in zijne vaart. Hetverbond der edelen was binnen het jaar te niet gegaan;maar hun, „die om den name Jesu Christi bij de vijftich„jaeren langck een gedeurigh vervolgh geleden hadden en„haer liever ter doot begaven, dan dat sy hun selven door„eenighe afgoderye souden hebben besmet," zooals hunwoordvoerder Philips van Marnix, Heer van St. Aldegonde