JULIANA VAN STOLBERG.

19

schreef, was de Hervormde Belijdenis het palladium ge-worden, het middelpunt van den opstand, de door hetedelste martelaarsbloed besprenkelde, met eere en keurevan wetenschap gehandhaafde en ook aan de veelheid enfelheid der tegenstanders in hare kracht en beteekenis her-kenbare geloofsbanier. t

In innig verbond met Marnix wist Prins Willem doorwoord en voorbeeld de Lutherschen en de „rekkelijk" ge-reformeerden, de latere Libertijnen, te bewegen om zichmet de rechtzinnige Calvinisten te vereenigen. De verschillen-de volkshoofden werden door hem in nauwere betrekking totelkander gebracht en onderling verbonden als tot een net,dat over het gansche land was uitgebreid en op een gegevenoogenblik als met één slag het geheele volk in beroeringkon brengen. Er was tot hiertoe algemeen beklag en veelbeweging' geweest; maar niemand had als de Prins vanOranje met zijne broeders en eenige weinige edelen, hetzwaard getrokken tot bevrijding van het vaderland en hetwas tevergeefs geweest. Thans stond de burgerij op: deoorlog werd door het volk aanvaard. Met geene vreemdehuurbenden behoefde Prins Willem nu het land te ont-zetten; de tegenstand der arme, gejaagde en benauwdelandzaten werd de zenuw van den grooten worstelstrijdvan tachtig jaren, waarbij Willem van Oranje de moeite-volle taak aanvaardde dien te besturen en te bevestigen

') J. J. van Toorenenbergen. Eene bladzijde uit de geschie-denis der Nederlandsche Geloofsbelijdenis, pag. 4 en 53.