I N D
difpoficis,machinarij,& tormentorftm prccfefti, opus fuuniaggrediuntur,percpdies tres,noftescpcontinuas, nonceflantmaioribus tormentis turres,muroscp quatere, minoribus vero intra muros faxeos orbes pafsim intorquere.Principio cuobfiderentur,cceperuntcum Hifpanis pugnaefimulachra coferere,fed,cum viderent,fenon eflenumero pares, & fagitta-rum iftibus,& fclopetarum glandibus ex paucis in horas pauciores fieri,ftatuunt continere fe intra muni tiones, portas oppidinonfolumobferant , fedftruttiliopereex lapidibusdcmortarioclaudunt.CumcpintelIexiflent,pararioppugnatio-nem cui non poflent refiftere, cum viribus & armis non fuffi-cerent,cceperunt de fe dedendi condi tionibus agere.Quod facile impetrarunt, quoniam ex direptione prjda tenuis erat,& non tanti teftimanda, vt vel vno die tantum exercitu vnoin loco lmmorari oportuerit.Iufsi funt igitur ex conditione,vt bonis fuis fuffarcinati,abirent,datis cuftodibus, qui illosad Arundse vfque terminos deducerent.Rexoppidum ingreffus,murorum ruinas inftaurariiubet,oppidi prgfidium cumducentis equitibus Francifco Enriquez commendat,quos ar-mis,&alimentisinftruftosrelinquit,&c.Hscc exAntonij Nobrifcenfis lib.^.decadis a.derebus Hifpanicis.
57. SIB YL LAE Cumanatantrum.56. SINVSBAIANVS, Maris inferi, prope Neapolim,Crater a Strabone dicitur,eumijj inter A thenseum, & MifenuPromontorium defcribit. Idem dicit eundem ab Erathofte-ne,Cumanum nuncupari: funt, qui eum hodie Golfo di Na-poli,dici credant:Baianus,aBaiaru oppido, qui cum propterfumma coeli temperiem, & luxuriantem agroru amoenitate,tum ob varietatem aquarum falubrium tam frigidarum qnacalidarum,frequentifsimusolim Romanoru seci-ficijs, & Po-etis commendatifsimusfuit. HincMartialis ad Flaccuni:Vt mille laudem Flacce verjibus Eaias,
Laudabo digne,non tamen JatisBatas.
Quemadmodum & Horatius lcribit:
Nullns in orbe locus Baijspralucet amcenis,
Hic ver afiduum,ataltenis menfibus ajlas,Bisgrauidafrugesftspomis vtilis arbos.
Atcp hac quidem Campanise delitise,inuitarunt Romanos, vtBaianum finum,& loca paflim vicina,fuperbifsimis f dificijsexornarint.Nam,aMortui maris oftio,per oram Baiani finusad Auernum,inde vfcp Puteolos incedenti, tot eo trattu, ma-gnificarum sedium,operumcp, tanquam perpetui vici, ruinaeconfpiciuntur,vtindefatis manifefte coftet,eum traftum o-lim vrbibus,oppidis,vicistp,ac villis, item balneis, theatris,molibus,cifternis,aqusedu&ibus,cryptis,cauernis,fpecubu3,ac id genus magnifi-'is,&fumptuofis operibus prope continuis,olim refertum,& quafi confitum fuiffe,vt incredibile puterelatu,& certo mihi perfuadeam, narrationis hsec fidem excedere.Quippe,quoniam(vtBlondusetiam aitfefentircjnulla,totius Earopse parte, Roma tantu excepta,plures, maioresq;ruinas inueniripoffe, perfuafum habeo. Sumptuofifsimoruetiamoperumpartes,pilseingentes,&fundameta in sequoretantse magnitudinis,&admirationisapparet,vtcuriofa equidem ingeniaplane cogantobftupefcere,adeocpnuncorbis terrse vires,opesljj cunftse, tot operibus extruendis, haud fuffe-fturse videantur.Quorum hacsetate,nullum omninofupcr-eft integrum,omnia quippe, vel cocidere, vel mari haufta, vthinc infigne liceat exemplu fragilitatis rerum humanaru de-fumere.Baiarum etiam in hoc finu veftigia funt, ingentia ni-mirumpelago demerfaoperum fundamenta.Vrbis interitusa vi terrsemotuum exorfuseft, quadecauffa, paulatimemi-grantibus colonis,tandem omnia mari ni inuasere flu£tus,vtadeo iam nu llum hic integrum xdificium fuperfit,prster balnea quxdarri iuxta vicinas rupes,vbi plurimx quocp cauernfcernuntur.
56. SinusLucrinus,vide,LucrinusfinusinIndice.56. SINVS PVTEOLANVS.
3 1. S LV S A,celebre quondam Flandrigopp.ob frequintia,cumvicinisBrugenfibusdifsidia,reacopibus lapfumeft. Exaduerfum huius oppidi pofita exigua infuIa,nomine Caffan-tia,in qua & eiufdem nominis pagus,multo pridem maior e-rat,cum & vrbem haberet,& pagos complures amcenos,ac diuites.Adhancprglianaualia,diuerfis temporibus multacommiffa fuerunt,cum eo fere femper Fladrorum aduerfanj Bri-tanni,Bataui,&alij quiuis ad portum adpellerent.Scd partimOcsani tempeftatibus,partim eiufdem fluxu,& refluxu,plusdimidiaparte,eainfulaconfumptaeft. Hinc prodijt Georgi.us ille Caffander,liomo do<ftifsimus,&fcriptiSjaduerfns AiUbaptiftas & CaluinujHjlibriSjclarus,
E X.
5S. Solfataria,videForumVulcant.
57. S P1R A C V L V M mortiferurr».
57. SVDATORIVM S.Germani.
55. S V LF ATO RI A, videForum Vulcani.
37. SVSATVM,copiofa &elegansVveftphalixvrbs,CanoInicorumfodalitioprxftans,&ngro,rerumomnium ad vitaneceffariarum copia,dempto vino,fcraci,cuius oppidani inopiam,prxftanti cereuifia leuant,aux in Vveftphalia pafsim,tum hic Sufati,delicatacoquitur,Hxcautem eius GermanixGentis vrbs non ignobilis extitit, vnde omnium Europearuinfularum celeberrima,denominationem, hocetiam tcmpo-re obtinet.Angari quippe,fiue Engeri,quosHufredus Lhuyd,Anglos; Volaterranusautem,Angilosnucupat,populifuerucGermanixadmodum celebres,adeo,vt,adferente Crantio,SaxonixDuces,longo etiam tempore AnglarixDuces vocaren-tur,quos Britann i,ciim a Piftis Scotislp moleftarentur, in au-xiIiumeuocarunt,qui quidem terrxamcenitatebonitatequeinuitati,eos ipfos,quibus contra hoftes tulerut fuppetias,cir-cumuenientes, Infulanorum bona inter fefuntpartiti, vndeBritanni,poftmodum funt Angli nuncupati,qui leges, etiamhoctempore,antiquaSaxonica lingua,quam ipfiAngli mo-do non intelligunt,confcriptas habent. Hi autem,ipfos Ger-manix populos,Saiffon,& linguam ipforum, Saiffonaegad-pcllitant.Et,vtexAngliaiaminnoftram tandem redeamus,qux Sufato commendatur,VveftphaIiam, Angarorum extatfatis manifeftum veftigium in caftro Engeren, inter Ofnabmgum atqjHeruordiam.fedes olim extitit S.txonicxgetis,quatvniuerfam occupauitBritanniam, cuiusprimariamfuiffevrbem Sufatum,ex fide digno au£lore,in ipla enarratione retu-limus.
35. SVVOLLA,vrbsTranfifulanacelebri?,vbiinitiu Bru-£ferorum,in fuperioreparteTraie&enfis ditionis, ArnoldusVvefalius,in fua Germanixpartitioneafsignat.
T.
56. Templum Bauli Herculis ; Vide HerculisBauli templumin lndice.
54, TERRACINA,vide&AnxurinIndice.
Teuthonicorum ordo, quando in Liuoniam venerit, &Crucigladiatorum ordinem abforpferitjvide Riga m Indice.
Teuthonici milites quado & cur Liuoniam deferuerint.Rigainlndice.
T euthonici ordinis & Rigenfium beIla:confule Rigam inIndice.
13. THENAE,Brabatixopp.Canonicorucollegio,&,quodvere elogium,viris bonis commendatum,eo,quod mercatu-rx,&delitijs,non nimis laxas habenas concedant,fed,quia cuprimis parentibus noftris,rei rufticx,pecuarix & agriculturgqu^ftUjContenti viuant,facultateslp fuas,honefto ruris labo-re comparerit.Vnde ob Ixtam agrorum vbertatem,& omniurerum ad vitam neceffariarum copiam,ab ipfo ftatim Francorum initio Principes viri his maxim^ locis egerunt. Acintercxteros Carelmannum,& P ipinum primum in ijs natos effe,acnomen ab oppido Asbanix vetuftilsimo fumpfiffe, quod,Landas vocatur(non proculiThenis diftatjquafi diceres, Regionisalimentum ; eoquodcaputeffeteiusregionis,quxabalimento,populoip Asbanianominatur. AgeritatpThenefis,& bonitate,& vetuftilsimis Carelmanni,& Pipini incunabu-lis,prxftans eft,& valde nobilis,eo, quod ab his PrincipibusCaroliMagniprogenies,&omniumdeinde,&Ducum,& Re-gum,&Imperatorum,vfquead Hifpaniarum Regem Philip-pum,noui orbis Monarcham, longa multarum xtatum feriedefcendat.Adeo,vtnullafitin totoorbe terrarum nobilitas,quxprincipiahabeat tamaugufta,qux continuationemge-neris,vel tot fxculis produ£lam,vel tot rerum geftaruro decoribusinfignem,quxdeniqjprxfentis temporis maieftate totregnis,tot imperijs,tot infulis,tot diuerfarum linguarum populis habeat extenfam,& ornatam-At ager,no foltim Pomo-nx magna varietate, & Liberi patris diumo liquore, & Cere-ris beata fruge,& Pslis pinguifsimo munere Iuxuriar,f e d no-bilifsimus etiam & Sabarij,fiue Zagrxi, vetUxtifsimi Profer-pinx filij,lgtifsimis poculis,quibu5 curx, & graues moleftix,multo m d gis,& prxfen:ius,quam iunioris Bacchi dono difcutiutur. Hogardica enim cereuifia, nihil eft ad cerebrum triftibuscogitationibus exuendumprffentius,nihilad hilaritate,ad carmina modulanda,ad amores,& cxtera,qux largos vinicyathos fequuntur,plus habes incitamenti; nihil in tota hacregione celebrius,¬iusijs,quicitramagnum crumenx
"tttt difpendium