I N D

Qui miferaitda \iiet, yetcrii Vefiigk Rem*,llle poteTl mcrito diceie, Rom* fuit,

M,qui celfa nou* fpetfui pallatia Rom*,

Hicpoterit meritd dtccre.Romct Vigtt.Prxteraliaplurima,religioforuinhominum,amplifiimacoenobia,iamhoc tempore—'hahetinvrbeRomanaveneranda, nominis Iefu, locietas,do.num l'rofeflorunqipliusfocictatisquafi paretem,ex qua,velut ex ma-tricequadam ciui täte, P.Ignatij,primi focietatisinlhtutoiis opera, Je conliiio,Colonixtum, in diuerfasmuudi nationes, deduclx,Jcpropagatx.Tum eriain.eiufdem focictatis collegium,eft Romx,Francil"ci Borgix.Dueis Gandia: impenlis, primo Anno Domini M.D Li. inltitutum-.. DeindeFi j IUI. Pontificisauiftoritatedc liortatu, a nobilillima D. viftoriaTol-fla, Pauli III Lex forore nepte. Anno Salutis M. D.LX.magniiicis eil am»plificatum xdibus.Qujnetiaineiufdeni l'ocieratis alumni, Getmanico, invrbe Collegio Anno Ghriiti.M. P. LIl prxficiun:ur,a lulio HI. Pont, in-ftituto,Je poitremo a Gregorio XIII.Pont.Max. Anno ab orberedempto,M.D.LXXill fundationc.C.adolel'centum lludiofotum, Germanicx na-tionii.adaufto, Dornum infuper nouitiorum S. Andres, in vrbc, cadetn_<1 E S V locietas habet,fub Pio tili, liberalitäte lllultrillimx Duciflx Co-lumnenltsdotatam.Et poenitentiatia domus, S. Petri Romxi Pio V. So-cietati eilattributa Seminario deniqueRomano, ex inftituto ConcilijTridcntinqa Pio 1111. magniflee— dotato, Domini de focictate lefuprx-nciuntut.

»7. ROSTOCH1VM Ducatus Megapolenfis, Saxonixfinitimum, cele-brequeoppiduin_.,opcimarum_'artiuin-. Gymnalio, quondam-. floren-tiflimum_>.

36. ROriNBV RGVM: Franconix oppidum,ad Tubarum-. amnetn,fltutn—..

9. r OTOMAGVS, Normandix Metropolis.

S-

$6. SALA Mauritanix oppidum,Regum Feflx fepultura iüuftre.

31. SALTZBVAGVM vetultiffimum Norici oppidum, nunccultiflimxB.iuari; Mettopolis,luuauia dicla,a iuuando,eo,quod fal iuuet. Alij a lu-uaro fluuio,reuton.dieSALTZ,vndeOttolibro quintocap. 3. Vitgiliumquendam v.ocat Epifcopum ,uuauienfem. Dicitur Je Pctreia, a rtolemxoGamanodurum nuncupatur.Hancciuitatcm—. iulius, vietis Gcrmanis,acfecundum aliquos, arcem ibi, teutonice Helfrenburg,condidit. Attilahanc deltruxit,verum a Ruberto eorum Epifcopo: Anno Domini oflua-geliino,fupra quingentehmum.inllaurata eil. HicEpifcopus, quem-. Fa-triarcham nos vocamus,tciidet,Jc altare, cuiusflmilenon videri credür,cernitur.Aneas,luuauietenlein,JcArnimenfcm dici,air. Metropolitanainflgnem intet nauaros.opibus Je authoritate memorabilcm vrbem,An-toni aus fius,i n Iti nerario,huius ciuitatis meminit, eam luuauiam dicendo,ali) etiam hanevrbem Budacum dicbamfuifl'e-J.afl'eruntiPtolomxo.HxcFrancifcus lrcnicus,lib.xj.exegefeos Germanix.

32. SC A P HV SA oppidum,addextruin Rhenilatus,iuxta Hercineamfyluam,agro admodum faccundogaudct,cxciflsque Nig.x Sylux arbori-bus,plantatx lunt in carum locum vites frugiferx. Ex lolitudine faftuseft paradyfus amoenus. Siquidem occupat hxcciuitas, locum omnibusinodiscommodillimum.Admeridiem Rhenus inclul'usalluit mcenia,8chtergo,verfus feptentrionem, lentsafcendit mons, qui xltiuo temporevirclcit hortis Je vincis. Eft autem vinum loci illiusiniigne, quum monsvitifer refpiciat meridiem.Loco traieftus naualis.hodie eft ligneus pons.Paiuin infra ciuitatem, Rhenus,varijsmontium-. impedimentisincita-tus.cum rupibus coartatur.terribili fremitu eluftuat, tandemque ingen-ti impetu.perprxceps, altitudine +o.aut 30. cubitorum,ruit. Habet ta.men catarafla illa primum in rupibus gradus quofdam, ac deinde tantavehcmentiainimum delabitur, vt tota aquarum molesin fpumä & ne-bulain reloluatur: Ego nunquam fine horrore potuividereftupendamiftain Rheniprxcipitationein.Incolx vocantcataracftam illä, den Lauf-fen,quod lignificat.curfum. Ibi nullx poflunt defeendere naues,alias inmillefrangeretur partes, nec poflunt huiusfaxi altitudinefuperare qui- _cunque pilces,etiamfi eflent Morflaut Rofmari, quiadücis fuis naribus,nuliam uon poflunt confcendere petram.hic enim obllat aqux impet'us.Gxterum Rhenus fub oppido Laufenberg, petrisartatus,fpuma apparetalbifliina prx fremitu,öc collifione.Tandem atrox fpumam, amplo gur-gitead AugultamRauricam deuoluitur. FuitautemSchaifhaulia,tem-pore Fridetici 1 Lei ui tas impcrialis, Je deinde fub Ludouico Bauaro, circaAnnutn Chrifti, 132c. vna cum Rhinfelden.Nevvenburg Je Brifacoimpi-gnorata Duci Auftrix. Deinde verö,tempore Concilij Conftantienfts,an-no lcilicet 1 +15 .f uit rurfum libertati fux rellituta,erepta Friderico DucjAuftrix Pollea, eadem ciui tas,inijt foeduscum Heluetijs, ad certos ali-quot annos.atque tandem perpetuo foedere obligauit feillis.Habet quo-que ciuitas ilta vetullum Je opulentum Monafterium, quod olim cöltru-xitcomes Lberhardusex Sueuia.appeüatumqueeftratione naualistra-ieclus.Nauium domus Germanice achiffhäufen, idquod exprefse in ve-tultoCodice,afanflo Georgio, Monafterio NigrxSylux, hucBaftlxamallatoinueni. Fuit autem Monafterium illud magnisinftruflumimpen-lis,addudxque l'unt ingentes columnx lapidex.quarum adhuc 12. in tempio vifuntur,habentes lingulx in longitudine 17. pedes, Je in complexu,v.Confecrauit Monafterium iftud Papa Leo nonusconfanguineus memoraticomitis tberhardi, Anno Chrifti 1052. Hxc ex MunfteriCofmo.gtaphia.

0. S. SEBASriANI,portu,5ctutiflima nauium ftatione, Hifpanix, inregno Guipa2Coa,infigne oppid um.

37. S ED v N VM.Priinariuin Valelix oppidum, arte Je natura munitutn,bifldo mor.tcab Orienteceupropugnaculisdefenfum,atcibus binis,8ecathedrali, Valeria Lcclelia,illuftre,incolx vtriufquelinguxobGallicatumJe Germanicarum orarum confinia callentiflimi. Quam fertilem agtumhabcant,dici nequit, Nobilius vinum, Je meliorem panem non licet cir-cumqua queinuenire. Habet hortos Je pomaria, atque prata, valde bona.Apes recondunt apud eos mel in tanta copia.vt per integrum annum illisfuppetat inel exaluearijs Abundat quoque regio illa, prxlertim circa Se-dunuin.valde; recioliscafeisjhabent Je optimospifeesin Rhodano, ma-xiine truttas eafque tanta magnitudine, Je pondete.vt adxquentur inter-dum ttiginta libris vulgaribus. Parant quoque multasfalitas Je exiccatascarnes,prxlertim ipinguioribus ouibus, Je caftratisarietibus. Nonfumowdurantearnes, fed lallitasexliccantinaere, Jepofteareponuntin ltra-mine.Delectaniur huiufmodi carnibus ouillis magis.quim ijs,quxfuino

E X.

macerantur.In prxcipitijs vero altiffimorum montium.renationem hi-bent copiofamibicum,capricornotum,mutium alpinorum, nobiliflima-tum auium,puta Fhalianorum.Gallorum lylueftrium, Patnti"arum,Perdi-cum,item VuIturum,Fulicatum,Jec.Habentautem omncsalpes commu-nemeum Valelianis hanevenationem fetarum Jeauium.

4«. SEN A, Peramoenxltalixoppidumelegans,pu!cherrimaruW_< vf.bium decore prxftans,vcluti,pernobilibus,magnihcisque xdiöcijs.augu.ftifliino teinplo,fpatiolis ornatifqueforis,fontibus,ac hofpiraliamplifli.fno(quain mifericordix domum, non immeritodixeris) in quoptxter x-dium auguliam formam,magnus ordo xgrorum »Otis leruientium , con-fpicitur lncolx,Chriftiane rcligionis cjremonijs admodum lunt addifli,ciui!itate,comitate,ac monbtis elcgantiflimts inlignes. Chtilli Seruato-ris Euangelium ciuitati primus tradidit D. Anfanus,! ranquilli RomaniF.qucm ad Atbiam amnem Caledarum Dccembrium dieLylias Proprx-tor,ob fidem in Chrillum,fecuripercuflit.Concilium hicgenerale Nico-laus 11.1'ont.Maxi.egit, centum Je triginta tpifcopoium , quoftatutum,quod in Decretis l'atrum tertia Je vieclima diltinJlione legi tut PontificisRomani eligendi ius,pcnes Cardinaliumcollegiumefl'e tan tum oporte-re.Viros illuftresSena,quorum vittute, non folumper italiam omnem,verum etiam alijs Orbis partibus inclytaelt,Je, qui beatorum ordinifuncadfcripri,plurimosedidit Pontifices etiam Romanos, Sena dedit Alexandrum lul.quem fanclitarc vitx.patientiaque fingulari Pfeudopontificesquatuor.aduerfum le a Friderico A-nobarbo fufcitatos, glorioliflime fu-perafle,Piatina,Blondus, Je Sabellicus,tradunt: Prxterea duos Tios, altj-rum Sc tertiumex eadem Picolomineafamilia Horum prior AneasSyl-uius ante diflus,vir eloquens Jedoflus fuit.excellentiq; virtute,viara ii-biad illam dignitatem muniuit, Opera litteraria multa .cumelegantla,tum erudita reliquit, nominatim aliquot epiftolarum libros, orationes,opufculum,quamquamimperfeJlum,quo deConllantini donatione, di-fputat.cuin deferiptione Europx,ac hittorijs qui bu fdam. Vitam eius Ha-nna perfcripfit.acitemalius auftor quidam,admodum exafle. PofteriorPius,huius neposfuit, virdojtusacprudens: fedhauddiuin Pontiflcatufuperfuit,magno lui,apud omnes dcliderio teliclo.situs vterque eft,in facello D.Andrexapud D. Fetrii Romj. Cardinales sena plurimoshabuit.Prxterea tarn multosEcclcfl{ Prxfules aliosvidelicet Archicpifcopos,E-pifcoposque.tam multa deniqiclariflimadoftiflimaqueingenia,h{cvrbsgenuit.vt omne s memorarenimis longum foret. Agrum habet bonum,amacnum,fruclifcrutnque,ac ftumento,cxterifq; frugibus vberemiQua inmare vergit,maritima regio,diftus vulgo,copiain fiumenti maximä pr{-ftat,quamquaminfrequenscolonis,prxcipueq;menlibusxftiuis,Jeautü--no,proptercxli Vitium,ijs enim temporibus, homineshiefrondium pro-pe virentiumcolorefunt.proptermorboscorporum.qui malignoaeregenerantur.Ellin hacvrbefocietati lcfucollegium, inchoatum-^ FrancilciMendoax Cardinalis ojiera,Anno Salutis,M D. LV.it. SEPTA, VrbsMauritanixmaxima,opulentiflima,munitiflimä-que in ora maritima, freti Gaditani,ea propinquitate lita, vt inde amoe-nus in Granat;oVamp'ateatprofpeflus, atque hincanimaliadinofcätur,quod eius interualli latitudo duodeeim tantum flt miliarium. Hxc vrbsa Ioanne eius nominis primo,Luflta nix Rege,ope atque induftria fili j fuiHeurici expugnata,maximain Chriltianis.Je potiflimum quidem Lulita-nix incolis,occaflonem dedit armislatius cuagandii Cum enim HeroicaHenrici vtrtus,admodum clarain Septx expugnationeappareret,hocin-llitutum,quo Chriftianorum pomeria latius extenderet, profequi lögiusvoluit. Ciaflesigiturxdificauit.quibus Africx littora, Jeeas Mauritanizregiones,qux extra fretum,ad Auftrum pertinent,infeftasredderet. De-inde, cupiditate incenfus,tcrras ignotas explorandi,dedit operam , vt ij,quosclallibusprxficiebat.multo iongius progredetentur. Quoftudio fa-ctum cft,vt partim hominum fortium induftria,partim varix tempeftatiseuentu-nonfolum bona pars Africx,qux ad Athiopiäpertinebat,verumJe infulx permul tx,in Oceano, fub imperium Lufltanix fubiungerentur.Quo autem terrx , ad quas noftrx naues appellebant, erant magislon-giuqux , maioraque in illis monltra verfaii dicebantur, comagisani-mus rrioeipisoptimi flagrabat Audio remotiora perueltigandi. Fuit enimHenricus.vir animi maximi,Je religionis fanefitate elarillimi. N eque tantum elaborabat.vt nomen luum clarü reddetet, quam vt Chtifti religio-nempropagaret.ad quod nihil magis vtileputabat, hacnauigatione, vtpoflent Chrifti nomen apud barbatas nationes, alitunoftro diliunftilfi-mas,ad omnium lalutem prodi.Hxc Hieronymus Ofonus Algarbiotum,in Lufttania, Epifcopus, üb. primo,declarillimisEmanuelisRcgisfaci-noribus.

|2. SO LOT V R VM, Quafi folis turris.Helueiixoppidum, miraanti.quitate celebre,vbiSanftus Vtfusde legionc 1 hebxorum.vnacum LX. focijs,quum ex Augauno Valelix oppido veniret,fub Cxlare Diocleuano,prxfidiautem HyrfaCdJcapite truncatus clt, pro Chrifti nomine.Illi vero,linguli decollati,acceptisicJipi trbus l"uis,v t Legenda illorum habet, gefta-uerunt eaad fpatium. centum,aiit ampliuspalluum, vbi Je fepulti lunt afidelibus.in littorx Alrolx prxtcrflucntis tluuij, qui locus poliea moeni-bus ciui tatis eft inclufuSjhabctquehbdie face.lum, quod ad S Petrum vocatur.Producit huiu» vrbis di io,licut Sei ygurienlium, Curienftunu-', JeGlarcnlium terra,arborem Taxum appellatam,quam ob vfurpatum olH-cium.Grxca voce,Oplon quoque vocant,quod lcilicet,optima flt,pro ba-lillis ligneis Jearcubus faciendiS,quibus potiflimum—. noftro xuo, Anglivtuntur,Jc ex Heluetia.in magna copia ad eos diferuntur.Germani hancarborem (YbenJ vocant, eftq';abieti, autpotiuslaticifimilis, quantum at-tinet ad virorem,quem hyeine tarnen,non vt laiix, abijeit. Sed non cre-feit in tätam proccritatenqvt abies,quin magis inltarpiri diffluitin latu.Finditur truneus arboris in plurimos palos, qui deinde adaptantur arcu-bus.Habet autem arbor fub cortice duplicein regionemiexteiior eft alba,Je interior rubea,ncc vna fine altera valet pro arcu facicndo Alba in arcuhabet fuperficiem conuexam,rubeaveröconcauam. Quod Ii ex lolo iig-no rubeofaceresarcum,illcextcnlionem ferrc nequiret, fedillicö fran-geretur,flcut econtra, alba lignipars, flexuram quidem, quantumlibetmagnam,patitur,Jeimpetumiaculo non confert, led dum curuatur, pro-hibet fractionem,Jerubeum vimluppediratexcuflotelo . Crefcit etiarahxc arbor in Auftria,Vngaria,Je Dania.fed Heluctia dicitur illis prxftare,amaturq;ab Anglis.Fert autem arborifta baccasrubeas,quibuslxthale—>inefledicitur venennm,prxcipue in Hifpania . Nutriri dtcuntur hoefru-JluFerx fylueftres,vnde Je AlaximilianusCxlär,xgre tulit huius arborisrefeftionem.Fumus eius dicitur necare mures: Munfterus.

)4. SF1RA.