Druckschrift 
1 (1575)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

I N D

probabilitcr vtranqueinp.irtemdifpuutur,anD. Dionyfij Athe.nienfium Antiftitisrcliquijc.iii Gallia.fecundo lapide a Parilien-fium vrbc, an vero Ratifponaccontineantur, is Conradi Pcutin-gcri.ConuiUalesdeGer.rijma fcrmones,confulat.jo. R HüDVSj Mcditcrraneimarisinfuli&oppidi,validcTnuniti,npmcn,prius,Ophiu(a > dcindcStaclia,äcdcmüm Tclchin,AEnea Syluio afferente, cognominatum: fcptuaginta in altitudi-nccubitorum foüs Coloffo, perpctuä eft memoria darum. Qu*quidem incredibilis m.ignitudmis iroles.inter feptem ftupendanature,non inv.neritö pollta.poft quin juigclimil lextumannum,terrae motu pro'hara, triam iacehs, videntibus( Plinio afferente)miraculofuit: P.iucispollicem ei usampleffenribus, majores crantdigiti.quäm plerxqüe ftatux,vafti fpecixs.dctradismembris, hia-baiu.fpect ib.uuurcjue intus magnae rnolis faxa, quorum pondere,ingeniofusOpifex.id Ii brauerat opus.Sultanus A Egypti cumRliodum infulam inualiffet.cxirehuius ftatux,quamconfraclam of.fender it. nongeiUescamilosoncraffe, Sein Alexartdriam terreftriitinere tvunlmiiiife tertur. Isenim.Aiinopoftnatum Cluiftum.635. Chrillianishincvrbemeripuit.Quamordinis.rcligiönis.mi-Iitiaequt1 V.uru mhofpitalisS. Ioannis Hierofolymitani Rhodio.rum,modo Mclitenlium Equitum Societas, Annofälutis 1308.1*.cuperatam reftaurauit. Eamquead Annum Domini i522.mirifi.cecultam, retinuit. Quo tempore, fic permittentibus fuperis, inimmaniiTimam Turcarum poteftatem denenir, cuiusctiam nunctyrannidi paret. Plura dehac vrbc AEneasSyluius in Europa; de-fcriptionc. Qujrnpr.eftans,acnobijisRhodiorum Academiafue-lit.adquam 110,1 Romani folum, fed fipientiffimi etiam Atheni.cnfe lingenium.fcientiaium fplendorcexcuIturi.confliixcrunr.D.lacobus Middcndorppius, fuis de V'niueriitatibuslibns,dofteaccopiosc profequitur.

4S ROM A,Vrbstoroorbecelebranda,rerumdomina,inLatio,adam-nem Tybetim iit.i,a Romulo conditore,nominata.Et vndeeimo EzechijAegis luda,anno,intercidcnte Alfyriorum regno,fecundo autem, oiftauxOlimpiadis,cödita,perhibctur. Ambitum eins, ex traditionibus Augutti,Pliniusfcribir,milliapairus viginti.FIauiusVopifcus tradit, Aurelium Im.peratorem,ambituni vrbis,ad triginta milliapafluum ampliafle. Quod fivrbem,ad nöftrxxtatisconfuctudincm,metiri volemus,vix pafiuum mil-Jia quatuordecim,omnis Romx,8c Iani':ulx,iiue f ranityberinfregionis,Sc Vaticani ambitus,implebit. Portas fuburbiorum Sc vrbis, in vniuerfumnumero XXIII l.fuirte, refert Plinius. Liuius tarnen, vt partim, in illiusHiftoria,legere eft, X X X VI l.ponit POrtxautem vrbis, qux ad prxfcnsextant,hx funt Acprimum quidem ab Occidente;PopuIaris Deiade.perradices colIis Hortorum,fpatio P.mille Iinciana,prifcis,Collatina, diifta.Tumffenis lladijs,abeft Salaria,qux olim Quirinalis, Agonenfis, item Collina Sc Quinquecepis,vt Varro tradit, nominabatur. Exortum folisxfti-uumffpeclatporta D Agnetis,hxc olim Viminali%Figulenfis etiam, tumJe Nomentana,appellabatur.Sequitur D Laurenti j,tiadijs X l I i D.Agnetis,olimTibuttina,Sc raurina,difla.$uccedir porta Maior,olim Neuia,diüa. A maiore,ftadi js XI l.verfus hybetuum folis exortum, porta D Ioan.nis fequitur,olim quidem Cxlimontana,dic1a.xb hac,ftadijs,V.Gabiufa,qux nunc claufa eft Proxima Latina,in Czliolo,ftidijs,il fuperiore V- femper id nominisretinuit.bequitutffpatiopauloaniplius, D.P. S. Sebaftianiporta,veteres Capensm,Camxniam,8c sppiam,dicebant,necde!unt, qui6: Triumphalem,denique,Sc Fontinalein dielaih.tradant. Iftdeinde D.Pauli,fpatioab Appia v.millc.mcridicmquefimiiiter, vti Scilla, fpeclat,veteribus,vt quidam exiftimant,Trigemina,ScOllienfis.vocitata.l ranltybetim,intra ftadium medium,Ripenfis,ad Vernum occafum eft,olim For.tuenlis,diila.Hincpaulo minus,mille P.iu laniculo D .Pancratijfequitur,antiquis Aurelia. VerfusSeptentrioneni deinde, occumr,Seprinnana,quam aliqui Fontinalem,ab initio di£lam,voIUnt.succedit portaTurrio-nis.aliter etiam PuUerula difta. Sequi tu . deinde Pertula, paulöquevlte-rius,iux:a nobilirtlmos horros,xdesqsBeluiderij,fplendidiflimas, lulia.l'oiltema hinc.Cattello S Angeii vicina,Caftellana,quxpnus Äncia, vo-cabatur,£c ha- nöftris temporibns, vltra citraq;Tybetim,vrbis Romxpor-tx funt.Tyberis ripa,ofto quondam ponribus,iunftafilit,quosita, P. Vi-<tor,recenfet.Mi!uius,qüein vulgus nuneperpetä,Möllern vocat. A-lius,nunepons Caftelli S. Angeli,dicnur. V.iticanüs, qui Sc Triumphaiis. lani-culus,qui hoe tempore Pous Sixtus elf, Fabricius, vialgödequadroCapi,feuQuadricepis.Exquilinus.-itcm Ceftius,nunc S .Bart holomei.auccedit,deinde Senatorius,Scitem Palatinus: lam, u.Manx ALgyptiacx,appella-tus.lnfra deinde,locusapparet,vbi pons vltimus extitit, quem töta feri-ptotum cohors,Sublicium Sc rtmilium nominat.Colles feptem,citraTyberim Romx ab auftoribus deferibuntur,quorum nomina lixe für.t. Ca-pitolium,Palatinus,Auentinus,Cxlius,txquilinus,' Viminalis,Sc t^uiri-nalis.TransTyberimalijduofunt,Ianicuii.s,Sc Vaticanus. Capitolium,ab initio, Saturni j nomen habui t, poltea Tarpeium, aeniqueCapitoliumvocari,cuepit,humano capitc,iu ouis tempii fuiiuamentis,reperto.Diui-debatur in partes duas,Aicem,Sc Capitolium Arcis ornameta cunäis A..gyptiorum miraculis, erant auicponenda. Citca Capicohum turres eranr,delubra,fimiliaque loca,numinibUsconfectata,plus LX. Mons,noltrar.tate,propcmodurti vacuus,St inanis,vix eniui nuncibiSenatoris, Sccon-fetuatorum ptxtoria,nullius leremomeuti,cum Ars cxii,familix Mino.ium,monafterio,ccrnuutur. Palatinus 111011s fequitur,In quo,vt Corne-lius 1 acitus jerhibet,pvimuui»vrbs Koma, xdificata eft. ttineo neges,deinde Conlules, poitea Imperatorenmaiori ex parte, federn habuerUnt,Qui plurimaatquemagnificain co extruxcrexdificia, qux etfi iniuria te-porum penitlisfuntcollapfa,eoruin tarnen ruinx tot tantxque funt,vcpartim ab Omnibus, fumma cum admiratiönc.confpiciantur. HabuitisnionsGrxgortafm,lqcum,vbi iuiionum,tnaxiini Gr.rcoruin fubfillerentlegati,quiad senatum miili ertent:Concordix xdem,Senaculum, Sc xdesViclorix,lunouis hofpite,l'cnatium,< )rci,Fidei,Apollinis.& plurimaaliazdificia.qux Marci'anusin lOpOgraph'ia vrlisRomx.Sc Leander de eiufaevrbis antiquitatihusitudiosedefenbunt. Liuiusquoqueitiquit, MatremMagnam Deum,ex Grsciaadueftam.inxdein viiftorix.quseftin Palatiopcrtulere.FuitScin Palatio,teilei'liuio, Piianum, Fcbti dicarum, Sc tem.

E X.

plum D.Augu(li,deindeincendio confumptutn. C. Calicuta, fupertem.plum hoc,ponte tranfmiflb,palatium, capitoi iumqueconiunxit, cuius 8creliquias,adhucconfpicere licet. 1 dem Cxfar Auguilus,temp!um Apolli-nis.in ea parteexcitauit. Addidit porticus.cum bibiiotheca Latina & Gr{ca,quoiu loco,iam fenior, fxpe Senatum habuit. Nunc prxtcrS. NicolaiEcclefiam,iCalixto PontificcxdiScatam,niillum,isceleberrimus mons,xdificium habet Qualisautem,Sc quantuso'im fuetit,peringentes,sdifi.ciorum ruinx,indicant.NuncadCsiium montem veniairms.in quo Ve-fpafianus,templum D.Claudijsdificauit.fuit Sein eophanum Venexis,&Cupidinis,item laris.aliorumque deorum xdes, arx, Sc templa, quorumomnium ruinxita confufx funt,vtpauciscertum locumaflignareliceat.Macellum magnum, Antrum Ciclopis, Lupanaria, cohortes quinquevi-gilum, Caftra pereerina,& Armamentarium. Medio in eius dorfo, binxAquxduftus,fuperbirtimi operis,confpiciuntur. Nunc,fccclefijsChriftia-nis,mons totu; perornatus,confpicitur.Qua ad Falatinum vergit,Monafterium D.Gregorii,fuftinet,exxdibuspaternis.abeoconftsuftum. IndeSancftorum,Ioannis Sc Pauli,Ecclefia vifitur, vbi quondam Curia Hofliliaextitit,in quaTullius Rex Regtamfedern,Liuioaiferente.conßituit.Se-quitur hofpitaleSaluatons: Sc Ecclef ä,B.Marixin Domiuica, alteraqueS.Stephani Ecclefia circulari forma,multis per ambitum columnis, ador-nata,olim Faunofacrata,vt ex titulo quodam,ibi reperto,omnesconfeutiunt.Cernitur,ad huiusmontis finift'ram,S.Quatuorcoronatorum Ecclefia.ScS Erafmi monallerium.Proximum,noui operis,in monteCxlio, eftXenodochiutn Lateranenfe,Scin eiufdem montis extremo,Bafilica Late-ranenfis,fic cognominata,quod in Lateranorum nobilirtlmx gentis xdi-bus,xdificata fuerit,Ea, fanfliffimis Apoftolötum capitibus, venerabilis,Sc nobiliflimaftrtnftura,toro orbece!eberrima,aConftantino dataB.Syluellro,Conftantiniana Bafilica,appeliatur, Pontificum Romänorum pri.maria fedes.Vifitur quoquein monteCxlio,porta maior, Neuia difta. EtAmphiteatrum a Statilio Tauro Augufto,pofitum, femidirutum. Et aliaS.CrucisBafilica,abHeIenaConftantinimatrc,conftru<fta, Eoloco, vbitempla erant Veneris,Sc Cupidinis,coniunclumque eft monalteriü, quodCarthufienfibus nuncincolitur.ln Auentino monte, locisquecircumie-ftis,multa cum templa celebria,tum alia.fummi fplendoris sdificia,fue-runt,videlicet;Ära Herculi,ab Euandro,pofita,phanum lunonis, Dianx,Minerux,Sc Lucinx.Etin vettice,Lauretum,Iouifacratum, Et Libertatisxdes. Nunc B.Sabinx,Bonificij,8c Alexijmonafterium habet,alioquin,totusvinetisconteftus. Exquilinus mons fequitur,Quem Vatro, duasinpartes diuidit.nobiliorem eile fetibens eam,qux a foro,poftea Traiani voca to, nunc aturreComi tum, ac Militiarum incipit,8cper montem Cabal-linum,perqueThermas Diocletiani,ad D.Laurentij portamvfque,pro-tenditur. Altera pars,ea loca conrinet,qux intei Diocletiani Thetmas,& MarijTrophxosinterfunt.Et eacelebertimam Eccleliarr.S.Marix Maioris,fuftinet. Habuit Exquilinus,olim xdes, cum Deotum, tum hominiiamplirtimas Sc magnificentiflimas A tutri Militatium afcendendo,ruin;Thermatum Conftantini cernuntur.Scingentes feminudorum marmo-rex ftatuz. Inde,loco pene contiguo,Caballi marmorei.quibus viri femi-nudi,lora tenentes,infident,magno artificio fafti,quorum alter,Praxite-Iis,alter Phidi? opus,latinis litteris.infcribitur.Inde non löge, lunt Dio-cletiani, Sc aliorumclariflimorum virorumThermx Fuit in eodemcolleMacellum,vbi nunc Ecclefia S. Viti confpicitur, cui vicinus eft Arcus tri-umphaiis Galieni.Plutimx funt in hoemonte Ecclefix, veterum xdifi-ciorum ruinx,qux omnia abfq; txdiofa verbofitate, referre nunimepof.femus.Collis Viminalis, Aram louis Viminei,quondam habuit templumSyluani,Lauactum Agrippinx,matris Neronis, Thermas Olimpiadis ScNouati,eo in loco,vbi nunc D. Pudcntianx eft templum. Et BibiiothecamVlpiani.in qua libri lintei,atque eIephantini,Principum gefta,8c S.C.con-t'nentes, feruabantut. Alijsinfupet xdifieijs, huncmontem exornatumquondam fuifle.ingentes ruinx, tellantur. Mons Quirinalis,longitudi-ne.Viminali eftlimilis, atampliusin larum paret,funt enim, qui collemillialium,intet portam Coninain,8cCollatinam,adiungunr,vbi chara-Sletibus Aegyptijsin feriptus Lunxq; quondam,vt non nulliprodiderür,dcdicatus,iacetobeiifcus In valle Qujrinali, fuit Fortunxpublicx,xdes.Paul öaltius,Tunis Militiarum,in qua Traiani milites olim ftationem habuere.Therme Conftanti ni, Domus Corneliorum .DomusPompDnijAt.tici, fuit in ea Quirinalis parte, qux xdi tunc D.Vitalis,incumbit.TempliiQuirini: Horn Saluftiani Campus fceleratus,in quo Veftales,incxfti tex,viuxdefodiebantur. Habuit Sc plurimasalias xdesfacrashicmons, fedquo in loco fuerint,non ita exploratum babetur.poftulaiet nunc ordo.vtvrbis quoque planx xdificia 8c celebriora loca diiigetius petfciutatemur,exterum, cum obincredibiiem,tam publicatum, quam priuatarum xdiäfrequentiamscommodeid fierinequeat, quin in immcnfum, leiftorumetiam txdio,excrefcetet oratio.ltaque Pub. Viftorem fequuti, Laconicabreuitate,quX ab alijs,integris etiam libris, pro rci magnificcntia deferi-pta funt,recenfebirnus.Aqu5,Sc Aqu^dufluspervarias vrbis regiöes XIX.inueniuntnr,Thermx XL. Ampbit hetta ScTheat.lll. Curix XXXV. vt D.Aug.in Pfal.ui Circi Ill.Obclifci Vll. Arcus marmotei XXXVl.CamplVlil.Fora XI Bibliothccy XXIX. Obelifc V Vix XXIX. Capitolia 11. Co-lofli duo.Columnxcochlides dux. Macelladuo Ludi 1111. NaumachizV.Nymphea XV Lquimagui XXIII. Deaurati LXXX Eburnei LXXX1I11.AEdes CCCCXXII 11.vicomagilfti D CLXX1I ViciCCCCXXIIlI.CHtatores XXiUl.Infulfper totam vrbem numero quadraginta fex miliiafexce-tx dux.Domus M. DCC LXXX. Ealnea D CCC.LVI. Lacus M. CCCLII.Pilirina CC. LI II I. Lupana ria XLV Latrinxpublicx XLII1. Cohortes prz-torixdeccm,Vrbanxquatuor,Vigilum fepte, quarumexeubiroria X1I1I.Vexilla communia,duo Caftra equitum, Salgamatiotum,perigrinorum.Quam multisautem,magnilicis,acpeneimmortahbus xdifieijs,multo labore,fumma arte, 8cinfinitis linnpcibus, vrbs Romana exotnata fuetit,explicari vixpoterat, Qux,tametli,maioreex parte, iniuria temporum(vt in hominum vita nihil eft perpetuUm) interiere: reliquix tarnen,Scruinx illorü,qux hodic extant,adco funt immenfx, Sc mirandn in modüfe extollunt,vt ab extremis Orbis partibus.plurimos ad fe vifenda iugiter,8c a 1 liciant,Sc attrahant.Qu] cas contemplantes,rerum magnitudine,itaobftupefcunt.vt ab iilorum contemplatione.vel inuitiabfcedant.conten-dantq;,fieri nonpolle,vt,aut ciuium Romanorum opera,aut Regumpo-tentia,aut vllis prineipum diuitijs,fed vel gigantum manu,veldiuinapo-tius Virtute,xdificiailla fuerint excitata. Qux cum GeotgiusCafTander,Anno falutisM. D. X X X XI II. cumftupore vidciet,hocex temporeCarmen lullt.

Qui